Οι προτάσεις της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ για ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

      Με βάση τη πρόβλεψη του Συντάγματος (άρθρο 101) για την αναγκαιότητα ειδικών πολιτικών για τα νησιά, η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ επεξεργάστηκε ειδικό πρόγραμμα για τα ελληνικά νησιά, βασισμένο στους 3 άξονες που ακολουθούν:

Α) Υπηρεσίες Δημόσιου Συμφέροντος σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά για την υποστήριξη της λειτουργίας τους

Σύστημα αδειοδοτήσεων πρώτης εγκατάστασης ή ανανέωσης άδειας λειτουργίας επιχειρήσεων που να λειτουργεί με διαφάνεια.

Υπηρεσίες μεταφορών (θαλάσσιες και αεροπορικές) που να εξυπηρετούν τους κατοίκους, τους επισκέπτες αλλά και τις επιχειρήσεις.

Παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων που να εξασφαλίζει την ίση μεταχείριση των νησιωτών σε ποιότητα και σε τιμές.

Υπηρεσίες υγείας ανασχεδιασμένες, με στελεχωμένες πρωτοβάθμιες και δευτεροβάθμιες υπηρεσίες που να λειτουργούν προς όφελος των χρηστών.

Υπηρεσίες γενικής, επαγγελματικής και τεχνικής εκπαίδευσης αλλά και κατάρτισης αναβαθμισμένες ώστε να παρέχουν στους νέους και τις νέες μας κίνητρα να αποκτήσουν στέρεες αλλά και ουσιαστικές γνώσεις και δεξιότητες, αναγκαίες για κάθε σύγχρονο μικρό επιχειρηματία, επιστήμονα επαγγελματία ή αυτοαπασχολούμενο, και στο πιο μικρό νησί.

Αναπτυξιακός σχεδιασμός και μηχανισμός αδειοδότησης και παραγωγής έργων υποδομής (συμπεριλαμβανόμενης της νομοθεσίας) προσαρμοσμένος στις ιδιαιτερότητες του νησιωτικού χώρου (μικρή κλίμακα).

Β) Δημιουργία οικονομικής ανάπτυξης και θέσεων εργασίας βασισμένων στην ποιότητα, στην αξιοποίηση των τοπικών χαρακτηριστικών και στη γνώση

Ο σχεδιασμός συστήματος κινήτρων για την υποστήριξη ανταγωνιστικών, υπεύθυνων επιχειρήσεων με έμφαση στην ποιότητα προϊόντων και υπηρεσιών με αξιοποίηση τοπικών πόρων, ειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και τεχνογνωσίας, προστασία περιβάλλοντος.

Η υποστήριξη της επαγγελματικής αλιείας με τις αναγκαίες υποδομές αλλά και τη σωστή διαχείριση του αλιευτικού πλούτου.

Οι υπηρεσίες Αγροτικής Ανάπτυξης και οι Συνεταιρισμοί πρέπει να μετεξελιχθούν από γραφειοκρατικούς και κομματικούς μηχανισμούς (παροχής επιδομάτων και τυπικών ελέγχων) σε ουσιαστικούς μηχανισμούς στήριξης των παραγωγών σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας και μεταφοράς γνώσης για τις σύγχρονες τάσεις παραγωγής.

Η δημιουργία ευέλικτων δομών υποστήριξης των επιχειρήσεων και της επιχειρηματικότητας, με συνεχή επανεκπαίδευση-κατάρτιση-υποστήριξη εργοδοτών και εργαζομένων.

Η δικτύωση των επιχειρήσεων παροχής τουριστικών υπηρεσιών για αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών (βελτίωση εγκαταστάσεων, εκπαίδευση επιχειρηματιών και εργαζόμενων, χρήση τοπικών προϊόντων κλπ). Αξιοποίηση των φυσικών και πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων των νησιών για την ανάπτυξη νέων τουριστικών προϊόντων με δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Γ) Διατήρηση του Περιβάλλοντος - Βελτίωση της Ποιότητας Ζωής

Πολεοδομικές παρεμβάσεις με αναπλάσεις των οικισμών για διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και της φυσιογνωμίας των οικισμών των νησιών. Χωροταξικός σχεδιασμός για προστασία των δημόσιων χώρων, των φυσικών πόρων και του μοναδικού νησιωτικού τοπίου. Βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια και ανάπτυξη μικρής κλίμακας ΑΠΕ. Αποτελεσματικό σύστημα ανακύκλωσης και απόθεσης στερεών αποβλήτων. Διαχείριση υγρών αποβλήτων με αποκεντρωμένα συστήματα μικρής κλίμακας και επανάχρηση νερού για εμπλουτισμό υδροφόρου ορίζοντα. Ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων (πχ. έλεγχος των γεωτρήσεων, πριμοδότηση στην εξοικονόμηση νερού, κατασκευή φραγμάτων ανάσχεσης και μικρών αφαλατώσεων με ΑΠΕ).

Υπεύθυνος Νησιωτικής Πολιτικής ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ: Γιάννης Σπιλάνης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου, Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΡΕΙΑ ΜΕ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Από τις πρώτες επαφές μας με τους απλούς ανθρώπους που ζουν πάνω στο νησί και προσπαθούν να ξεπεράσουν τη κρίση που απειλεί να μας ισοπεδώσει όλους, είναι φανερή η αγωνία όλων, ανεξάρτητα πολιτικών πιστεύω, να τοποθετηθούμε ως ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ για το αύριο. Μόνιμο ερώτημα ήταν: και εσείς τι συγκεκριμένο προτείνετε για να βγούμε από τα αδιέξοδα που μας έφεραν.

Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ από τη μέρα που ιδρύθηκε τοποθετήθηκε σαν δύναμη συμβολής για ένα διαφορετικό αύριο που θεωρεί απαραίτητο τόσο την ανατροπή στο διεθνές πολιτικο-οικονομικό πλαίσιο με την επικράτηση νέου συσχετισμού δυνάμεων προοδευτικού χαρακτήρα, όσο και να μείνουν μακριά τα βαρίδια του παρελθόντος, το φαύλο, πελατειακό, αναποτελεσματικό κράτος, η κρατικοδίαιτη και αναπαραγωγική δομή της οικονομίας.

Για να συμβούν όμως αυτά πρέπει εμείς οι πολίτες να αντιδράσουμε, να απορρίψουμε τη «δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία» και τη λογική των προσωπικών «διευκολύνσεων» και να απαιτήσουμε μέσα από τη καθημερινή μας στάση και δράση την πρόταξη των συλλογικών λύσεων που να βασίζονται σε ισχυρούς θεσμούς και διαφανείς διαδικασίες. Πρέπει να απαιτήσουμε ένα πλαίσιο που να μην επιτρέπει τη δράση επίορκων πολιτικών και κρατικών λειτουργών, παρανομούντων πολιτών και επιχειρηματιών αλλά και να τιμωρεί παραδειγματικά όσους λειτουργούν σε βάρος του κοινωνικού συνόλου. Άλλωστε αποτελεί πάνδημη απαίτηση να προχωρήσει η παραδειγματική τιμωρία όσων με τις πράξεις τους έχουν οδηγήσει τη Λέσβο και την  Ελλάδα στη σημερινή κατάσταση.

Αλλά όσο και αν το πλαίσιο λειτουργίας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσουμε, άλλο τόσο απαραίτητο είναι να προτείνουμε και τον «άλλο» δρόμο που θα ακολουθήσει η Λέσβος για την αναπτυξιακή της πορεία βασισμένη στα συγκριτικά της πλεονεκτήματα με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας και νέων εισοδημάτων, νέας ευημερίας.

Από τις συζητήσεις προκύπτει ότι ένα παλαιότερο σλόγκαν που είχε προταθεί χωρίς να υιοθετηθεί «Λέσβος, το νησί της ελιάς και του ούζου, της φύσης και του πολιτισμού» μπορεί να καταγράψει πολύ σύντομα αυτά που οι πολίτες θεωρούν ισχυρά σημεία του νησιού και πρέπει να λειτουργήσουν ως βάση για τη διαμόρφωση της «νέας» αναπτυξιακής πρότασης.  Κατά συνέπεια και η πρόταση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας για μετατροπή  του νησιού σε Γεωπάρκο είναι εναρμονισμένη με τη λογική αυτή αφού επιτρέπει την αξιοποίηση πόρων και ανθρώπινου δυναμικού μέσα από ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα περιλαμβάνει:

-          Τη τοπική αγροτική παραγωγή με έμφαση τα προϊόντα ποιότητας. Ήδη υπάρχουν πολλές μικρές επιχειρήσεις που έχουν κάνει αυτή τη στροφή (έστω και αβοήθητοι από τους θεσμικούς φορείς που πάντα έψαχναν τα εύκολα) και έχουν δικαιωθεί  σε τομείς όπως το λάδι, το τυρί, το κρασί, οι μαρμελάδες, τα γλυκά, το ούζο, το μέλι, τον τραχανά κλπ. φέρνοντας στην επιφάνεια την τοπική παράδοση και γαστρονομία. Χρειάζεται τώρα να υπάρξει γενίκευση αυτής της στροφής ώστε να αγγίξει το σύνολο των παραγωγών και μεταποιητών αξιοποιώντας την νέα γνώση που φέρνουν οι νέοι επιστήμονες από τον τομέα της γεωπονίας αλλά και της τεχνολογίας τροφίμων σε συνδυασμό με τις παραδοσιακές τεχνικές και συνταγές.

-          Τις τουριστικές επιχειρήσεις με έμφαση στην «φιλοξενία» που φαίνεται να είναι το ισχυρό σημείο, αλλά με στροφή για αναβάθμιση των υπηρεσιών που παρέχουν (πχ. πρωινό, γεύμα) αλλά και εμπλουτισμό των δραστηριοτήτων που προσφέρουν στους επισκέπτες. Το ερωτηματολόγιο που έγινε στο Μόλυβο δείχνει το δρόμο για τις αναγκαίες αλλαγές.

-          Τη διατήρηση και την ανάδειξη των πολιτιστικών στοιχείων είτε αυτά είναι μνημεία και οικιστικά σύνολα, είτε αυτά είναι στοιχεία άυλου πολιτισμού (πχ. ποίηση με Σαπφώ και Ελύτη), είτε είναι εικαστικές τέχνες (πχ. Θεόφιλος και Τεριάντ, αλλά και Ιακωβίδης, ο Πέρρος και πολλοί άλλοι) είτε είναι  πολιτιστική παράδοση (πχ. διατροφικές παραδόσεις, γλώσσα, ήθη, έθιμα, χοροί και τραγούδια) αξιοποιώντας τόσο τη στροφή των σύγχρονων «Οδυσσέων» αλλά και  τις σύγχρονες τεχνολογίες που έχουν σπουδάσει τα νέα παιδία που σήμερα ψάχνουν εναγώνια μια δουλειά.

-          Τη διατήρηση και την ανάδειξη της φύσης και των μοναδικών της στοιχείων της χλωρίδας και της πανίδας που πρωτοανακάλυψαν ο Αριστοτέλης και ο Θεόφραστος, και συνεχίζουν να θαυμάζουν σήμερα οι πουλάκηδες και οι περιπατητές των βουνών, αλλά και το BBC χωρίς εμείς να κουνάμε το χέρι μας παρά μόνο για να τα υποβαθμίσουμε.

-          Τη διαχείριση και την ανάδειξη του θαλάσσιου πλούτου και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας με τη δημιουργία καταδυτικών πάρκων και περιοχών προστασίας από την αλιεία, την ανάδειξη των κόλπων Καλλονής και Γέρας και γενικότερα του νησιού σε κέντρο ναυταθλητικού τουρισμού.

Αυτή η στροφή αγγίζει όλα τα επαγγέλματα, τόσο τα παραδοσιακά όσο και τα σύγχρονα που αξιοποιούν παράλληλα τη παράδοση και τη σύγχρονη γνώση: χρειαζόμαστε από τους οικοδόμους  και όλα τα επαγγέλματα που συνδέονται με τον κατασκευαστικό κλάδο που να είναι πραγματικοί μάστορες ώστε να διατηρηθούν τα στοιχεία αυτά που ικανοποίησαν τους επισκέπτες αλλά κάνουν και εμάς περήφανους, τις γυναίκες που «κεντάνε» κυριολεκτικά με τα χέρια τους τα αμυγδαλωτά φέρνοντας σε μας μια ποιότητα που έρχεται από μακριά, αλλά και τους επιστήμονες και τεχνολόγους στον τουρισμό, στην πληροφορική, στη προστασία και ανάδειξη περιβάλλοντος που γνωρίζουν να χειριστούν τα νέα «εργαλεία».

Για να πετύχουν τα παραπάνω απαιτείται  πρώτα απ’όλα να διώξουμε τους ανθρώπους που εκφράζουν το χρεοκοπημένο τρόπο διακυβέρνησης.

Γιάννης Σπιλάνης, Οικονομολόγος – Περιφερειολόγος, Πανεπιστημιακός

Υποψήφιος ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ Ν.Λέσβου

"Τα ΝΕΑ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ" - Τρίτη 24/4/2012

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΡΙΣΗ: Ο ΜΟΛΥΒΟΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΤΟ ΔΡΟΜΟ

Η οικονομική κρίση στην Ευρώπη και στην Ελλάδα χρονολογείται μόλις από το 2008, αλλά η κρίση του ελληνικού τουρισμού άρχισε πολύ νωρίτερα, όταν παρατηρήθηκε στασιμότητα ή και μείωση του αριθμού των διανυκτερεύσεων, ειδικά των αλλοδαπών τουριστών, μείωση της τουριστικής δαπάνης, μείωση της διάρκειας της τουριστικής περιόδου και μείωση της πληρότητας των ξενοδοχειακών καταλυμάτων. Παρόμοια προβλήματα καταγράφηκαν και στη Λέσβο όπου τα τελευταία 10 χρόνια παρατηρείται συνεχής μείωση ημεδαπών και κυρίως αλλοδαπών τουριστών.

Οι τοπικές αρχές και οι επαγγελματικοί φορείς του τουρισμού όλα τα προηγούμενα χρόνια υποστήριξαν ότι το κύριο πρόβλημα ήταν η ελλιπής διαφήμιση του νησιού, παρά το γεγονός ότι δαπανούνταν συνολικά πάνω από 1 εκατομμύριο ευρώ το χρόνο σε εκθέσεις, φυλλάδια, φιλοξενία τουριστικών πρακτόρων και δημοσιογράφων και ιστοσελίδες. Είναι αλήθεια όμως ότι παρά τα υπέρογκα έξοδα που έγιναν τα τελευταία χρόνια για την τουριστική προβολή, από τα αποτελέσματα της κρίνεται ως  αναποτελεσματική.

Αυτό επιβεβαιώνεται και από την έρευνα ικανοποίησης τουριστών που υλοποίησε ο Φορέας Τουρισμού Μολύβου το καλοκαίρι του 2011 και παρουσιάστηκε πρόσφατα σε σχετική εκδήλωση, όπου φάνηκε ότι  οι ικανοποιημένοι τουρίστες αποτελούν τον καλύτερο διαφημιστή ενός προορισμού (40%), ενώ το διαδίκτυο αυξάνει διαρκώς το ρόλο του στην πληροφόρηση των τουριστών σε βάρος των εκθέσεων, των εντύπων και των πρακτόρων, δηλαδή των συμβατικών καναλιών διανομής. Όμως, το πρόβλημα είναι βαθύτερο, αφού ιδιαίτερα χαμηλή ικανοποίηση κατέγραψαν η σχέση ποιότητας / τιμής σε όλες τις υπηρεσίες που προσφέρουν οι επιχειρήσεις, η έλλειψη ποικιλίας σε δραστηριότητες με έμφαση σε αυτές του πολιτισμού, η καθαριότητα, η ηχορύπανση και το κυκλοφοριακό, όπου οι ιδιαίτερα ικανοποιημένοι τουρίστες είναι λιγότεροι από 30-40%. Οι προτάσεις που γίνονται εδώ και χρόνια για στροφή στη ποιότητα και για αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων του νησιού που είναι ο πολιτισμός και το περιβάλλον, «πέφτουν» διαρκώς στο κενό:

-           Ο τουρισμός παρατήρησης πουλιών με επισκέπτες υψηλού εισοδήματος, όχι μόνο δεν υποστηρίχθηκε αλλά υπονομεύθηκε από τη συνεχή υποβάθμιση των υγροτόπων.

-          Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας παρά το γεγονός ότι εξασφάλισε για ολόκληρη τη Λέσβο Βραβείο Προορισμού Αριστείας και διαφημίζει το νησί σε όλο τον κόσμο, συναντά εμπόδια στην προσπάθειά του να αναδείξει ολόκληρη τη Λέσβο ως Γεωπάρκο- Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς κάτω από την αιγίδα της Ουνέσκο.

-          Η σύνδεση της Λέσβου με τον Αριστοτέλη και τον Θεόφραστο, τους πατέρες της Οικολογίας, μέσα από τη δουλειά του BBC, αλλά και άλλων επιστημόνων, παραμένει αναξιοποίητη.

-          Δράσεις για την ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος, όπως τα περιπατητικά μονοπάτια, υποβαθμίζονται από παράνομες δραστηριότητες.

-          Η προσπάθεια για την ανάδειξη του πολιτισμού του αλατιού που έγινε πριν από μερικά χρόνια από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου δεν συνεχίστηκε.

-          Οι πολιτιστικοί πόλοι έλξης του νησιού που συνδέονται με τις εικαστικές τέχνες, τη λογοτεχνία και την ποίηση, αλλά και τα μνημεία και τα οικιστικά σύνολα, οι εκκλησίες και τα μοναστήρια και τόσα άλλα στοιχεία, όχι μόνο δεν έχουν αναδειχτεί με βάση τα διεθνή πρότυπα, αλλά υποβαθμίζονται διαρκώς από «αναπτυξιακές» παρεμβάσεις.

-          Η γαστρονομία και η σύνδεσή της με τον πρωτογενή τομέα και τη μεταποίηση (τυρί, ούζο κλπ), τον λαϊκό πολιτισμό, και την αρχιτεκτονική κληρονομιά δεν αναδείχτηκαν ικανοποιητικά.

Η αξιοποίηση των παραπάνω στοιχείων, που θα μπορούσαν να αναπτύξουν τουρισμό δραστηριοτήτων όλο το χρόνο και νέες θέσεις απασχόλησης για εκπαιδευμένα άτομα, «προσκρούουν» στην εμμονή για τα εύκολα, τον τουρισμό παραλίας, όπου η Λέσβος δεν πλεονεκτεί .

Ευτυχώς, υπήρχαν και τα θετικά σημεία που επισήμαναν οι επισκέπτες και που συντηρούν σε κάποιο βαθμό την τουριστική κίνηση στο Μόλυβο. Η ποιότητα του οικισμού, η ευγένεια και η φιλοξενία και η ασφάλεια τους ικανοποίησαν σε ποσοστό άνω του 80%. Όμως, ούτε και αυτά τα ισχυρά σημεία αξιοποιούνται κατάλληλα αφού με τον θόρυβο, τα σκουπίδια, την έλλειψη κυκλοφοριακών ρυθμίσεων, υποβαθμίζεται η ποιότητα του οικισμού.

Τα προβλήματα που επεσήμαναν οι τουρίστες έρχεται να αντιμετωπίσει ο Φορέας Τουρισμού Μολύβου, παίζοντας πρακτικά το ρόλο του Διαχειριστή Προορισμού, καθώς:

-          Καταγράφει και αναλύει τις εντυπώσεις των επισκεπτών

-          Συζητά με όλους τους εμπλεκόμενους τοπικά για θέματα που τους απασχολούν

-          Παρεμβαίνει και μετατρέπει τις διαπιστώσεις, τις παρατηρήσεις και παράπονα τουριστών σε δράσεις

-          Επιμορφώνει τουριστικούς επιχειρηματίες και εργαζόμενους

-          Συμβάλλει στη δικτύωση των επιχειρήσεων

-          Ευαισθητοποιεί και κινητοποιεί σε δράση τους κατοίκους

-          Συμβάλει στην προώθηση του τουριστικού προϊόντος ολόκληρης της Λέσβου, μέσω της αναβάθμισης του Μολύβου.

Έτσι, 60 χρόνια μετά από τις πρωτοβουλίες που πήραν οι κάτοικοι του Μολύβου για να ξεκινήσουν συνεργατικά την ανάπτυξη του τουρισμού στο χωριό τους αξιοποιώντας τη φύση, τον πολιτισμό και το δομημένο περιβάλλον του οικισμού τους, κάτω από μια εμπνευσμένη καθοδήγηση, ξαναέρχονται σήμερα στο προσκήνιο. Οι δυσκολίες είναι πολλές αλλά όχι ανυπέρβλητες για να καταρτιστεί ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα δράσης που θα αντιμετωπίσει τα προβλήματα που επισημάνθηκαν.

Η πρωτοβουλία αυτή πρέπει να βρει μιμητές σε ολόκληρο το νησί, ώστε οι φορείς να λειτουργήσουν συνεργατικά και συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά. Άλλωστε, ένας είναι ο προορισμός, η Λέσβος, και αυτόν έχουν όφελος να αναδείξουν όλοι μαζί.

Γιάννης Σπιλάνης

Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

30-3-2012

ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗ ΠΡΑΞΗ

Το Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Αιγαίου ολοκλήρωσε πρόσφατα μελέτη που έχει αναλάβει από την Ευρωπαϊκή Ενωση για την ανάπτυξη των Νησιών της. Μεταξύ των βασικών συμπερασμάτων της μελέτης είναι ότι η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών νησιών πρέπει να βασιστεί στο παρακάτω τρίπτυχο-αναπτυξιακές προτεραιότητες:

-      Ποιοτικά νησιά: είναι η προτεραιότητα που βασίζεται στην αξιοποίηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και πόρων (φυσικών, πολιτιστικών, ανθρώπινων) των νησιών για την ανάπτυξη προϊόντων και υπηρεσιών που θα βρίσκουν ξεχωριστές αγορές στη παγκόσμια κοινότητα βασισμένα στη ποιότητα, στην αξιοποίηση της παράδοσης μέσα από τη δημιουργία νέας γνώσης και καινοτομίας Παρά τις συνέπειες του μεγέθους και νησιωτικού χαρακτήρα (μικρή αγορά, χαμηλή προσβασιμότητα), υπάρχουν διάφορα παραδείγματα όπου τα προϊόντα των νησιών που βασίζονται σε τοπικούς πόρους και τεχνογνωσία είναι ανταγωνιστικά. Η επιτυχία αυτή μπορεί να επεκταθεί και στις υπηρεσίες, όπως ο τουρισμός, αντί για την κατανάλωση των περιορισμένων πόρων των νησιών από μια μαζική δραστηριότητα μέσα στον διεθνή ανταγωνισμό.

-      Πράσινα Νησιά: είναι μια προτεραιότητα που συνδέεται με την ύπαρξη περιορισμένων φυσικών πόρων στα νησιά. Η στρατηγική αυτή βασίζεται στη μειωμένη χρήση των ανεπαρκών πόρων όπως το νερό, η γη, η ενέργεια και στην ανακύκλωση των αποβλήτων που παράγονται τόσο από τις επιχειρήσεις όσο και από τον τοπικό πληθυσμό. Το ίδιο συμβαίνει και με τους θαλάσσιους πόρους που δεν είναι ανεξάντλητοι αλλά υποβαθμίζονται από υπεραλίευση και ρύπανση. Για το λόγο αυτό χρειάζεται ολοκληρωμένη διαχείριση των πόρων αυτών σε συνδυασμό με τις κατάλληλες δραστηριότητες που πρέπει να αναπτυχθούν. 

-      Νησιά Ισων Ευκαιριών: είναι μια προτεραιότητα που συνδέεται με το στόχο για την ίση πρόσβαση όλων των ευρωπαίων πολιτών στις Υπηρεσίες Γενικού (οικονομικού) Συμφέροντος (ΥΓΣ) -οι οποίες είναι εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για ποιότητα ζωής και ανταγωνιστική επιχειρηματικότητα, όπως εκφράστηκε αρχικά στο Σχέδιο Ευρωπαϊκής Χωροταξικής Ανάπτυξης. Η σημασία των ΥΓΣ για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή υπογραμμίζεται στη Συνθήκη της Λισαβόνας (άρθρο 14 και πρωτόκολλο 26).

Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου δεν περιορίστηκε στις θεωρητικές επισημάνσεις αλλά συνεπές στο ρόλο που του ανέθεσε η Πολιτεία – δηλαδή παραγωγή και διάχυση της γνώσης- προχώρησε και στα επόμενα βήματα. Στη συνάντηση του Δικτύου Αριστείας Νησιωτικών Πανεπιστημίων που έγινε στην έδρα του Πανεπιστημίου της Μαδέιρα στις 21-23 Ιουλίου 2011 πρότεινε την υλοποίηση το 2012 δύο θερινών σχολείων με τις εξής θεματικές:

-      ολοκληρωμένη διαχείριση νησιωτικών περιοχών και θαλάσσιων πόρων

-      βιώσιμη ανάπτυξη και «ταυτότητες» των νησιών.

Το δεύτερο από τα θερινά σχολεία θα υλοποιηθεί στη Λέσβο κάτω από την επιστημονική καθοδήγηση του Πανεπιστημίου Αιγαίου και αναμένεται να το παρακολουθήσουν φοιτητές από τα 25 ιδρύματα που αποτελούν το δίκτυο, ενώ παράλληλα θα γίνει και συνάντηση ερευνητών των Πανεπιστημίων αυτών ώστε να σχεδιάσουν ένα πρόγραμμα έρευνας και διάχυσης της γνώσης στους φορείς εκείνους που είναι επιφορτισμένοι για τη λήψη αποφάσεων σε ότι αφορά την ανάπτυξη των νησιών όπως υπουργεία, Περιφέρειες, Δήμους, Επιμελητήρια κλπ

Η συμμετοχή αυτή του Πανεπιστημίου Αιγαίου στο δίκτυο των Νησιωτικών Πανεπιστημίων έχει τριπλό στόχο:

- την ακόμη μεγαλύτερη διεθνοποίηση του ιδρύματος

- τη ανάδειξη του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε κέντρο αριστείας σε θέματα νησιωτικότητας αξιοποιώντας και τη σχετική χρηματοδότηση του Υπουργείου Παιδείας

- την στενή συνεργασία της πανεπιστημιακής κοινότητας του Αιγαίου με άλλες νησιωτικές πανεπιστημιακές κοινότητες και ευρύτερα κοινωνίες που βιώνουν την νησιωτικότητα, τα εμπόδια που δημιουργεί και τις προκλήσεις που θέτει, ώστε όλοι μαζί -και με τη συμμετοχή της ελληνικής νησιωτικής κοινωνίας και των εκπροσώπων της- να  προχωρήσουν σε δράσεις για την βιώσιμη ανάπτυξη των νησιών

Στο Δίκτυο συμμετέχουν 25 ιδρύματα από την Ευρώπη (Κορσική, Σαρδηνία, Βαλεαρίδες, Μάλτα….) αλλά και από τρίτες χώρες όπως Πράσινο Ακρωτήριο, Πουέρτο Ρίκο, Ιαπωνία κλπ. Από την Ελλάδα συμμετέχουν το Πανεπιστήμιο της Κρήτης, το ΤΕΙ Ιονίων και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου (νέο μέλος). Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου εκπροσώπησε ο επ. καθηγητής του Τμήματος Περιβάλλοντος Γ.Σπιλάνης

Συνήγορος Βορείου Αιγαίου,

ΝΔ ΚΑΙ ΠΑΣΟΚ: ΜΑΖΙ ΤΑ ΦΑΓΑΝΕ

Πλησιάζοντας στις βουλευτικές εκλογές οι συνεταίροι της Κυβέρνησης που συνεχίζει να παίρνει μέτρα βυθίζοντας καθημερινά ακόμη περισσότερο τη χώρα στην ύφεση και στην κοινωνική απόγνωση, άρχισαν τις μεταξύ τους αλληλοκατηγορίες για το ποιος φταίει περισσότερο για τη σημερινή κατάσταση. Ταυτόχρονα δεν παρέλειψαν να συντονίσουν τα βέλη τους εναντίον της Αριστεράς κατηγορώντας την ότι με τη στάση της οδηγεί τη χώρα στη χρεοκοπία και στη δραχμή. Ιδιαίτερα στρέφονται με πρωτοφανή σφοδρότητα εναντίον της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ για την υπεύθυνη στάση που κρατάει τόσο σε ότι αφορά στην ανάλυση των αιτίων που μας οδήγησαν στη σημερινή πολύπλευρη κρίση, όσο και σε ότι αφορά τις πολιτικές που μπορούν να μας οδηγήσουν σε δημοσιονομική εξυγίανση με μια οικονομία ζωντανή και μια κοινωνία όρθια.

Η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και οι μηχανισμοί που δημιούργησαν όλα αυτά τα χρόνια είναι οι «στυλοβάτες» του πολιτικού συστήματος που στηρίχθηκε στην ανάπτυξη του πελατειακού κράτους και σε συνέργεια με την επιχειρηματική ελίτ διαμόρφωσε τη κρατικοδίαιτη και στηριζόμενη σε δανεισμό ανάπτυξη, κατασπατάλησε το δημόσιο πλούτο, οικειοποιήθηκε τη δημόσια διοίκηση και οδήγησε τη χώρα στο τέλμα της διαφθοράς και της διαπλοκής και σε μια πολύπλευρη οικονομική, κοινωνική, πολιτική κρίση που τελικά αναδεικνύεται σε κρίση αξιών και θεσμών.

Καθημερινές είναι οι αποκαλύψεις για το πώς λειτουργούσε και λειτουργεί ακόμη και σήμερα, πρακτικά ατιμώρητη, η πολιτική νομενκλατούρα:  

-          Πώς να υπάρχουν έσοδα για τα δημόσια ταμεία όταν από τη μια πλευρά ευυπόληπτοι «πολίτες» και μεγάλες εταιρείες ενθυλακώνουν το ΦΠΑ ή «απαλλάσσονται» από πρόστιμα και άλλες υποχρεώσεις (όπως φόρους και εργοδοτικές εισφορές), ενώ ταυτόχρονα συλλαμβάνονται «κλέπτοντες οπώρες» αυτοί που έχουν οριστεί από τη Πολιτεία για την σύλληψη τους με πρωτεργάτες τους προϊστάμενους του ΣΔΟΕ και των εφοριών που διορίζονται από τις κυβερνήσεις με κομματικά κριτήρια;

-          Πως θα περιοριστούν οι κρατικές δαπάνες όταν οι παρανομίες από τα διάφορα κυκλώματα που χειρίζονται τα κρατικά κονδύλια πχ. του ΙΚΑ, των νοσοκομείων, των δημόσιων έργων, των προμηθειών  κλπ  που όπως φαίνεται από τυχαίες αποκαλύψεις συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό;

-          Πως θα ανακουφιστούν οι συνάνθρωποι μας που έχουν πραγματική ανάγκη και βιώνουν τον κοινωνικό αποκλεισμό όταν «μοιράζονται» προνοιακά επιδόματα με φακελάκια σε επιτροπές και μπιλιετάκια από πολιτικούς; Πως αλλιώς δικαιολογείται ότι 25% των λαμβανόντων επιδόματα ήταν μαϊμού, ενώ αντίστοιχο πανηγύρι γίνονταν με τις συντάξεις;  

-          Πώς να μείνουν οι γεωργοί στα χωράφια τους και να παράγουν ανταγωνιστικά και ποιοτικά προϊόντα όταν οι Συνεταιρισμοί αντί να παίξουν τον ρόλο τους στη στήριξη του παραγωγού στη παραγωγή και διάθεση του προϊόντος του σε ικανοποιητικές τιμές μακριά από παρασιτικά κυκλώματα και προς όφελος των καταναλωτών, βουλιάζουν στα χρέη που οι ίδιοι δημιούργησαν ενώ «διέφθειραν» τους παραγωγούς μοιράζοντας τις επιδοτήσεις των κουτόφραγκων αντί να τους προετοιμάζουν για το αύριο που είναι ήδη χτές (τυποποίηση, προϊόντα ποιότητας, ορθές καλλιεργητικές πρακτικές κλπ) με αποτέλεσμα να καταρρέει η παραγωγή σε όλους τους κλάδους όπου η χώρα έχει συγκριτικό πλεονέκτημα και να αυξάνονται οι εισαγωγές;

-          Πώς να στηριχθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αλλά και γενικότερα οι καινοτοόμες αναπτυξιακές πρωτοβουλίες όταν θεσμοί που δημιουργήθηκαν για το σκοπό αυτό–συχνά με το υστέρημα του απλού πολίτη όπως η Συνεταιριστική Τράπεζα- εκκαθαρίζονται αφήνοντας χρέη για το δημόσιο, χρήματα στις τσέπες των επιτήδειων,  αλλά όχι έργο για το κοινωνικό σύνολο; Ποιος έδωσε τα θαλασσοδάνεια για τα οποία βοά η τοπική κοινωνία; Ποιο είναι το έργο της Αναπτυξιακής Εταιρείας της Νομαρχίας και ποιο ήταν το κόστος λειτουργίας της; Γιατί έπεσε έξω το LESVOS SHOP και πόσα χρήματα οφείλει στους προμηθευτές του Γυναικείους Συνεταιρισμούς και άλλους μικρούς παραγωγούς του τόπου μας; Πότε θα ενημερωθεί ο λεσβιακός λαός για τις φανερές και κρυφές δαπάνες διοίκησης και λειτουργίας όλων των φορέων που λειτούργησαν και ακόμη λειτουργούν και ποιο είναι το αναπτυξιακό τους έργο;

-          Πώς να αναπτυχθεί ο λεσβιακός τουρισμός όταν τη τύχη του χειρίζονταν μη ειδικοί με πλήρη αδιαφάνεια; Πότε θα μάθουμε ποιοι ήταν υπεύθυνοι για τη διαχείριση των κονδυλίων προβολής του λεσβιακού τουρισμού, πού ξοδεύονταν τα κονδύλια της πρώην νομαρχίας και ποια τα αποτελέσματα τους;

-          Πως θα αναπτυχθεί ό εναλλακτικός τουρισμός σε ένα νησί με μοναδικές δυνατότητες όταν το GO LESVOS που φτιάχτηκε για το σκοπό αυτό έφαγε το κεφάλαιο του και χρωστάει ακόμη τη συναυλία των SCORPIONS χωρίς να παράξει το παραμικρό έργο σχετικά με το σκοπό της δημιουργίας του;

-          Πως θα μετακινηθούν οι νησιώτες αλλά και οι επισκέπτες των νησιών με ασφάλεια αλλά και με λογικό αντίτιμο όταν οι γραμμές σχεδιάζονται και επιδοτούνται για την εξυπηρέτηση των εταιρειών, ενώ η υπάρχουσα νομοθεσία καταστρατηγείται με την συγκάλυψη των αρχών που είναι αρμόδιες για τη τήρηση της νομιμότητας; Πως έφτασε η ΝΕΛ από αιμοδότης των νησιών να γίνει ο δυνάστης τους αφού απομύζησε τις οικονομίες των Λέσβιων;

-          Ποιο περιβάλλον θα κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας όταν «πριμοδοτούνται» και καλύπτονται με ατιμωρησία όσοι ιδιώτες και δημόσιοι λειτουργοί συμμετέχουν σε παράνομες οικοδομές, σε παράνομες γεωτρήσεις, σε πυρκαγιές σε δάση και άλλους βιότοπους, σε δόμηση σε παραλίες και άλλες προστατευόμενες περιοχές, σε αλλοίωση παραδοσιακών οικισμών, σε λειτουργία παράνομων χωματερών, σε παράνομη λειτουργία επιχειρήσεων;

Πολλά ερωτήματα για τα οποία δεν έχουν δοθεί μέχρι σήμερα απαντήσεις και κανείς δεν έχει πληρώσει για τα εγκλήματα που έγιναν σε βάρος του κοινωνικού συνόλου και του δημόσιου συμφέροντος. Εγκλήματα που σήμερα τα πληρώνουμε με συρρίκνωση του αναποτελεσματικού δημόσιου τομέα ακόμη και σε κρίσιμους τομείς, με μειώσεις αποδοχών και εργασιακών δικαιωμάτων, με ανεργία, με μείωση της ευημερίας.

Αντίθετα σήμερα οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές του συστήματος της διαφθοράς, της διαπλοκής και της χρεοκοπίας, περισσότερο ή λιγότερο προβεβλημένα στελέχη της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, προσπαθούν να αποτινάξουν από πάνω τους τις ευθύνες και να προβάλλουν ως οι «νέοι σωτήρες» της χώρας. Προσπαθούν να πείσουν τον ελληνικό λαό ότι μόνοι αυτοί μπορούν να ανορθώσουν τη χώρα και να την κρατήσουν μέσα στο κλυδωνιζόμενο ευρωπαϊκό σκάφος και στο ευρώ, ενώ είναι οι μοναδικοί υπεύθυνοι για τον σημερινό εκτροχιασμό.

Παράλληλα οι διάφορες παραφυάδες τους που μέχρι χθες συμμετείχαν ενεργά στο «πάρτυ» καταληστεύοντας τα δημόσια ταμεία και τον εθνικό πλούτο αδιαφορώντας αλλά και λοιδορώντας όσους εδώ και χρόνια επέμεναν για αλλαγή τόσο στη λειτουργία του κράτους όσο και του αναπτυξιακού προτύπου, σήμερα θυμήθηκαν την εθνική αξιοπρέπεια για να διεγείρουν τα «εθνικά» και «εθνικιστικά» αντανακλαστικά των δοκιμαζόμενων πολιτών. Δυστυχώς όμως ούτε αυτοί έχουν να προτείνουν τίποτα επί της ουσίας πέρα από ρητορικές κορώνες περί «ανεξαρτησίας και ελευθερίας».

 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ καλεί τους πολίτες να κλείσουν τα αυτιά τους στις σειρήνες του συστήματος που καταρρέει κάτω από τα ερείπια της χώρας.  Χρειάζεται μια διαφορετική κοινωνική και πολιτική πλειοψηφία που θα προωθήσει τις μεγάλες αλλαγές στη δομή  και στη λειτουργία του κράτους με βάση απλούς και διαφανείς κανόνες λειτουργίας που θα στοχεύουν:

-          Στην εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος και στην ικανοποίηση των χρηστών,

-          Στην στήριξη ενός διαφορετικού, βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης,

-          Στην ουσιαστική στήριξη των κοινωνικών ομάδων που έχουν πραγματική ανάγκη για να ξεπεράσουν τα προβλήματα τους.

Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ  καλεί τους πολίτες να παλέψουν μαζί της για:

-          Παραμονή της Ελλάδας στη Ευρώπη

-          Για δημοσιονομική προσαρμογή με την οικονομία ζωντανή και τη κοινωνία όρθια

-          Για αειφόρο και δίκαιη ανάπτυξη

Γιάννης Σπιλάνης

Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

Υποψήφιος Βουλευτής Λέσβου της Δημοκρατικής Αριστεράς

ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Τρία χρόνια μετά το ξέσπασμα της κρίσης, η κατάσταση όχι μόνο δεν φαίνεται να βελτιώνεται, αλλά μάλλον χειροτερεύει αν παρακολουθεί κάποιος τις εξελίξεις των αριθμών όπως το ΑΕΠ και η ανεργία, ή απλά τι συμβαίνει γύρω του στη κοινωνία, στις επιχειρήσεις, στα μαγαζιά.

Οι πολιτικές που έχουν ασκηθεί μέχρι τώρα είναι πολλαπλά αποτυχημένες γιατί:

-       Δεν είναι σε θέση να ενεργοποιήσουν τον δημόσιο τομέα στη πάταξη της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής, της σπατάλης και της διαφθοράς επειδή υποχρεωτικά θα πρέπει να αγγίξουν τους πραγματικά υπαίτιους της σημερινής κατάστασης και στυλοβάτες του πελατειακού κράτους

-       Δεν είναι σε θέση να προχωρήσουν στις αναγκαίες αναδιαρθρώσεις του δημόσιου τομέα και την ενίσχυση της παραγωγής, αφού δεν μπορούν να πείσουν για την ορθότητα των προτάσεων τους ούτε τους οπαδούς  τους. Πχ. οι προτάσεις τους για ανάπτυξη περιορίζονται στην ενίσχυση των μεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών όπως στη περίπτωση της παραθεριστικής κατοικίας και στην ανάπτυξη των ΑΠΕ στις επιδοτήσεις μεγάλων «βιομηχανικών εγκαταστάσεων», με ανειδίκευτη προσωρινή  απασχόληση και περιβαλλοντική επιβάρυνση και χωρίς άλλες αναπτυξιακές επιπτώσεις

-       Δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα του προβλήματος που είναι η χρόνια κρίση της πραγματικής οικονομίας που παρέμεινε προσκολλημένη στις κρατικές άμεσες και έμμεσες επιδοτήσεις, στην ανοχή της φοροδιαφυγής, της εισφοροδιαφυγής, της παράνομης λειτουργίας. Οι εξαιρέσεις υπάρχουν για να πιστοποιούν τον κανόνα.

-       Δεν είναι σε θέση να ενεργοποιήσουν τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις με αναπτυξιακή προοπτική, αλλά ούτε καν για αναθέρμανση της οικονομίας και υποστήριξη των ανέργων και άλλων πληττόμενων ομάδων

-       Συνεχίζουν την λύση των οριζόντιων σκληρών περικοπών μισθών, συντάξεων, κοινωνικών παροχών και χρηματοδοτήσεων, χωρίς να διακρίνουν τα ξερά από τα χλωρά, περιορίζοντας την ζήτηση και διευρύνοντας την ύφεση

-       Συνεχίζουν τη προσπάθεια αύξηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας αποκλειστικά με τη μείωση του μισθολογικού κόστους (ακόμη και αυτών που αμείβονται με το κατώτερο μισθό), ενώ δεν φαίνεται να αντιλαμβάνονται ότι η λύση είναι στην αναβάθμιση της ποιότητας των παραγόμενων αγαθών και υπηρεσιών μέσα από την υιοθέτηση καινοτομιών σε όλα τα επίπεδα της παραγωγής και της οργάνωσης της.

-       Δεν έχουν καταφέρει να πείσουν κανέναν ότι οι θυσίες δεν θα πάνε χαμένες, αφού ακόμη και αν σήμερα μας χάριζαν όλα τα χρέη, από αύριο θα συσσωρεύονταν νέα.

Το τελευταίο ίσως να είναι και το σπουδαιότερο πρόβλημα αφού οι πολίτες, που στη μεγάλη τους πλειοψηφία ανέχθηκαν τα πρώτα μέτρα ως  αναπόφευκτα, βλέπουν σήμερα το αδιέξοδο των προσπαθειών τους. Η έλλειψη οράματος, σχεδίου και προοπτικής έχει αδρανοποιήσει τις υγιείς κοινωνικές και επιχειρηματικές δυνάμεις που όμως βλέπουν την ανάγκη για ανατροπή στη λειτουργία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, εργοδοτών και εργαζομένων.

 Αυτοί που λαμβάνουν τις αποφάσεις  δείχνουν να αγνοούν όλες τις εναλλακτικές προτάσεις ανάπτυξης όπως άλλωστε έκαναν όλα τα προηγούμενα χρόνια καλυπτόμενοι πίσω από τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης που οφείλονταν στην κατανάλωση με δανεικά.

Στη συνέχεια θα αναφερθούμε σε μερικές προτάσεις ειδικά για τον νησιωτικό χώρο. Κυρίαρχο ζητούμενο είναι η δημιουργία ανταγωνιστικών δραστηριοτήτων που να δημιουργούν εξαγωγές ή έστω να αποτρέπουν εισαγωγές. Σε ένα νησί όπως η Λέσβος που πήρε το βραβείο «Ευρωπαϊκός Προορισμός Αριστείας» από την ΕΕ (βραβείο EDEN) και διεκδικεί τον χαρακτηρισμό της ως Παγκόσμιο Γεωπάρκο από την Ουνέσκο για το πλούσιο φυσικό και πολιτιστικό της περιβάλλον, οι δυνατότητες είναι κατά βάση οι εξής:

-       Παραγωγή αγροτικών προϊόντων και προϊόντων διατροφής ποιότητας με βάση τοπικές πρώτες ύλες και τοπική τεχνογνωσία. Μεγάλες και μικρές παραγωγές  πρώτων υλών (πχ. λάδι, γάλα, μέλι, γλυκάνισο, φρούτα κλπ) - που ορισμένες είναι μοναδικές, όπως έδειξε η μελέτη της Περιφέρειας Β.Αιγαίου “Agriles”- μπορούν να αξιοποιηθούν ποικιλότροπα φτιάχνοντας ένα πλούσιο καλάθι προϊόντων

-       Προστασία, ανάδειξη και αξιοποίηση φυσικών και πολιτιστικών πόρων για προσέλκυση επισκεπτών με ειδικά ενδιαφέροντα: μοναδικά μνημεία της φύσης όπως το Απολιθωμένο Δάσος, μοναδικοί παραδοσιακοί οικισμοί (Αγιάσος, Συκαμνιά, Μόλυβος, Βατούσα αλλά και Πλωμάρι, Μυτιλήνη κλπ), μοναδικά μουσεία (Τεριαντ, Θεόφιλου, Αρχαιολογικό, Ιακωβίδη, Σαπουνιού στο Πλωμάρι, Λαδιού στην Αγ. Παρασκευή, Σιγρίου κλπ), μνημεία όπως τα Κάστρα Μυτιλήνης και Μολύβου, αρχαιολογικοί τόποι, απίστευτος πλούτος σε νεώτερα μνημεία και σύγχρονη πολιτιστική κληρονομιά (ελαιοτριβεία, αγγειοπλαστεία), υδροβιότοποι όπως της Καλλονής και της Γέρας, αλυκές και ιαματικές πηγές, υδρόμυλοι, κλπ άυλος πολιτισμός όπως αυτός που συνδέεται με τη Σαπφώ, τον Αλκαίο, τον Ελύτη αλλά και τον Αριστοτέλη και τον Θεόφραστο και πόσα άλλα γνωστά ή λιγότερο γνωστά στοιχεία σκόρπια πάνω στο νησί πρέπει να διασυνδεθούν μεταξύ τους και να αναδειχθούν με ένα σύγχρονο τρόπο προσελκύοντας επισκέπτες που πέρα από την ήλιο και τη θάλασσα, ψάχνουν κάτι το ιδιαίτερο στον τόπο που επισκέπτονται.

-       Ανάδειξη του λαϊκού πολιτισμού (μουσική, πανηγύρια, αλογοδρομίες, κουζίνα κλπ) σε συνδυασμό με την βελτίωση και σήμανση των υπηρεσιών εστίασης και διαμονής

-       Ανάδειξη του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε διεθνές κέντρο παραγωγής και διάσωσης της γνώσης με έμφαση στη «Νησιωτικότητα» (σύμφωνα και τη πρόσφατη χρηματοδότηση του υπουργείου Παιδείας), για την ανάπτυξη ενός άλλου είδους τουρισμού για όλο το χρόνο (εκπαιδευτικό, ερευνητικό, συνεδριακό).

Πίσω από αυτές τις εξαγωγικές δραστηριότητες σειρά άλλων «υποστηρικτικών» δραστηριοτήτων και επαγγελμάτων από εκδόσεις και εφαρμογές τηλεματικής, μέχρι εκπαιδευτών χορών ή μουσικής, θαλάσσιων σπορ και καταδύσεων, συντήρησης μνημείων και παραδοσιακών οικισμών, εκπαίδευσης στη γλώσσα ή στη μαγειρική, δραστηριότητες που μπορούν να δώσουν απασχόληση σε ανθρώπους με διαφορετικό επίπεδο εκπαίδευσης, με διαφορετική κλίση, με διαφορετικά ενδιαφέροντα.

Όμως για να υλοποιηθούν αυτά χρειάζεται συλλογικό όραμα και στρατηγική. Χρειάζεται ακόμη ατομική αυτοπεποίθηση και δημιουργικότητα. Χρειάζεται συλλογική προσπάθεια για το κοινό συμφέρον.

Γ.Σπιλάνης

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ: ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ

Η ελληνική κοινωνία ζει μέσα σε πολλές αντιφάσεις και αυτό δεν επιτρέπει να υπάρξουν διαρθρωτικές αλλαγές σε κανέναν τομέα με αποτέλεσμα ακόμη και σήμερα - στις δύσκολες μέρες που ζούμε – όχι απλά να υπάρχει πλήρης αδυναμία να ξεπεράσουμε τη κρίση, αλλά αντίθετα να βυθιζόμαστε κάθε μέρα και πιο βαθειά.

Κλασσική περίπτωση είναι οι υπηρεσίες που παρέχει το δημόσιο. Ενώ από τη μια μεριά κατηγορούμε το δημόσιο τομέα ως σπάταλο, αντιπαραγωγικό, διεφθαρμένο, πελατειακό κλπ  που δεν παρέχει τις υπηρεσίες που θέλουμε, από την άλλη μόλις ανακοινωθούν αλλαγές τις απορρίπτουμε και είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε αυτό που πριν από λίγο κατηγορούσαμε. Αντί λοιπόν να αγωνιζόμαστε ώστε το Δημόσιο να παρέχει τις υπηρεσίες που χρειαζόμαστε εμείς ως πολίτες με το χαμηλότερο κόστος και τη καλύτερη εξυπηρέτηση, μένουμε κυριολεκτικά «κολλημένοι» σε ότι υπήρχε πριν, δίνοντας ταυτόχρονα επιχειρήματα σε εκείνους που επιθυμούν σφόδρα λιγότερο δημόσιο και περισσότερη αγορά.

Πρόσφατο παράδειγμα η  ανακοίνωση για κλείσιμο ορισμένων Τελωνείων σε παράκτιους οικισμούς στη Λέσβο και σε πολλά μικρά νησιά του Αιγαίου, όπως στον Αι Στράτη. Για τον ίδιο λόγο είχαν γίνει πολυήμερες σφοδρές κινητοποιήσεις στο Πλωμάρι πριν από μερικές εβδομάδες.

Ενώ είναι γνωστό ότι τα τελωνεία αυτά υπολειτουργούν εδώ και πολλά χρόνια αφού έχουν αλλάξει εντελώς οι συνθήκες εκείνες που επέβαλαν τη δημιουργία τους πριν από 100 και πλέον χρόνια με αποτέλεσμα οι υπάλληλοι κυριολεκτικά να κάθονται  σπίτι τους πολλές φορές (θυμάμαι παλαιότερο δημοσίευμα για άλλο τελωνείο του νησιού που άνοιγε μια φορά το μήνα!!!!) και να πληρώνονται (παλαιότερα όταν οι αγελάδες ήταν παχιές και υπερωριακά με αποτέλεσμα οι μισθοί τους να είναι υπέρογκοι). Εδώ δεν υπάρχει ευθύνη των υπαλλήλων, αλλά του κράτους που δεν φρόντισε να ανασχεδιάσει τις υπηρεσίες του έγκαιρα και να ορθολογικοποιήσει τις δαπάνες του (πρόσθετες δαπάνες για ενοίκια, εξοπλισμό κλπ) με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και τη βελτίωση των υπηρεσιών σε πολίτες και επιχειρήσεις. Η επίκληση της παροχής υπηρεσιών πχ. στους ψαράδες της περιοχής δεν μπορεί πλέον να ευσταθεί όπως την εποχή του τηλέγραφου, όταν για παράδειγμα η λειτουργία των ΚΕΠ και τα ηλεκτρονικά μέσα επιτρέπουν σήμερα συναλλαγές στα πέρατα του κόσμου. Αν δεν υπάρχουν, μπορούν να γίνουν!!!!

Η συζήτηση δεν πρέπει να εστιαστεί στο συγκεκριμένο παράδειγμα αλλά γενικά για το πώς λειτουργεί το δημόσιο, τι υπηρεσίες παρέχει και με ποιο κόστος και βέβαια πως θα αλλάξουν τα πράγματα για το κοινό μας  συμφέρον και όχι να μείνουν ως έχουν εξυπηρετώντας διάφορα αφανή και εμφανή «συμφέροντα». Τα παραδείγματα είναι πολλά και ο καθένας μας έχει να προσθέσει τη δική του εμπειρία σε θέματα είτε της διοίκησης,  είτε της υγείας, είτε της παιδείας κλπ όπου ενώ το κόστος λειτουργίας τους είναι υπέρογκο (πχ. νοσοκομεία) οι υπηρεσίες που παρέχουν είναι χαμηλές με αποτέλεσμα να ανθούν το «φακελάκι», η «παραπαιδεία», αλλά γενικότερα να παρεμποδίζεται η ομαλή πρόοδος της χώρας.

Είναι γεγονός ότι συχνά οι αλλαγές που προτείνονται (πχ. στο σύστημα εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση και γενικότερα στη λειτουργία των σχολείων) δεν πείθουν ότι έχουν μελετηθεί σοβαρά με αποτέλεσμα στη πρώτη αντίδραση τα μισά μέτρα να ανακαλούνται, να υπάρχει αναβολή εφαρμογής και τελικά να μένουμε στα ίδια ή περίπου στα ίδια. Ειδικά αυτή τη περίοδο που κάθε αλλαγή φαίνεται (ή παρουσιάζεται) ότι έχει ως μόνο στόχο τη περικοπή δαπανών και όχι την ουσιαστική αναβάθμιση της παρεχόμενης υπηρεσίας, με αποτέλεσμα να υπάρχει καθολική αντίδραση τόσο από τους εργαζόμενους όσο και από τους πολίτες -  αποδέκτες των υπηρεσιών.

Δεν υπάρχει καμία περίπτωση να υπάρξουν οι ανατροπές εκείνες που χρειαζόμαστε ως πολίτες και χρειάζεται η χώρα, αν εμείς οι αποδέκτες των υπηρεσιών του δημοσίου δεν αποκτήσουμε άποψη και λόγο, κρίνοντας ό,τι υπάρχει και προτείνοντας λύσεις. Στο κάτω -κάτω εμείς πληρώνουμε μέσω των φόρων και πρέπει να διεκδικούμε δίκαιη και ορθολογική χρήση των χρημάτων μας. Εμείς οι χρήστες των υπηρεσιών υγείας που πληρώνουμε τις εισφορές στα ταμεία μας θέλουμε να έχουμε καλές υπηρεσίες υγείας μέσα σε ένα πραγματικά Εθνικό Σύστημα Υγείας  αλλά και καλή εξυπηρέτηση στις συναλλαγές μας. Eμείς ως γονείς θέλουμε να αποκτούν τα παιδιά μας πλήρη και σφαιρική παιδεία και μόρφωση μέσα στο δημόσιο σχολείο ή Πανεπιστήμιο, όπως γίνεται σε όλες τις πολιτισμένες χώρες και όχι να τρέχουμε σε φροντιστήρια και ιδιαίτερα ξοδεύοντας υπέρογκα ποσά (από αυτά που δεν έχουμε πλέον).

Εμείς οι πολίτες είμαστε εκείνοι που θα πρέπει να επιβάλλουμε τις αλλαγές βγάζοντας έξω από το παιγνίδι όλα εκείνα τα προσωπικά συμφέροντα (πολιτικά, οικονομικά και «συνδικαλιστικά») που παίζουν πάνω στη πλάτη μας, επικαλούμενοι το «δημόσιο» συμφέρον.

Εμείς πρέπει να καθορίσουμε τους στόχους που θέλουμε να έχει η παιδεία (υποχρεωτική, τεχνολογική, τριτοβάθμια), η υγεία, η κοινωνική μέριμνα, η περιβαλλοντική πολιτική, η καθαριότητα στη πόλη, ο πολιτισμός  και γενικότερα όλοι οι τομείς όπου το κράτος έχει άμεσο ή έμμεσο (ρυθμιστικό) ρόλο  (συγκοινωνίες, ενέργεια, υποδομές κλπ). Εμείς οι πολίτες πρέπει να απαιτούμε ίση αντιμετώπιση για όλους χωρίς διακρίσεις σε πολίτες α’, β’ και γ’ κατηγορίας, εμείς  πρέπει να έχουμε το πρώτο λόγο στο τι είναι δημόσιο συμφέρον και να το υπερασπιζόμαστε. Εμείς οι πολίτες πρέπει να επιβάλλουμε ανατροπές σε όλους τους τομείς που να έχουν ξεκάθαρες στοχεύσεις και διαφανείς ρυθμίσεις.

Η αναβάθμιση όλων των υπηρεσιών αυτών αποτελεί προϋπόθεση για την όποια ανάπτυξη τόσο τοπικά όσο και εθνικά, αφού καθορίζει την ελκυστικότητα της χώρας συνολικά και ξεχωριστά του κάθε τόπου, του κάθε νησιού.  Εμείς οι πολίτες πρέπει να αποκτήσουμε ένα όραμα για το μέλλον το δικό μας και των παιδιών μας και να απαιτήσουμε ίσες ευκαιρίες για όλους.

Γιάννης Σπιλάνης

ΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΦΙΚΤΟΣ

Η οικονομική κρίση μας προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία να επενδύσουμε στην αλλαγή. Να αποδιώξουμε τον κοντόφθαλμο τρόπο που κατατρύχει την κοινωνία εδώ και δεκαετίες. Να τον αντικαταστήσουμε με μελετημένο σχεδιασμό πολιτικών, ικανών να αντιμετωπίσουν τις τεράστιες προκλήσεις επιφέροντας μακροχρόνια ευημερία.

Φυσικά είναι άλλο πράγμα να έχει κανείς ένα τέτοιο όραμα και εντελώς άλλο πράγμα να επιχειρεί να το πραγματοποιήσει. Υπάρχουν όμως βασικά δύο μόνο πιθανότητες για αλλαγή αυτής της κατάστασης. Η μία είναι η επανάσταση. Η άλλη είναι να επιδοθούμε στο επίμοχθο έργο της κοινωνικής αλλαγής.

Υπάρχουν κάποιοι για τους οποίους η επανάσταση φαντάζει ως απάντηση. ‘Η αν όχι απάντηση, τότε τουλάχιστον αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια της συνεχιζόμενης κοινωνικής και οικολογικής δυσλειτουργίας. Ας θέσουμε ένα τέλος στον καπιταλισμό. Ας απορρίψουμε τη παγκοσμιοποίηση. Ας υποσκάψουμε την εταιρική εξουσία και ας ανατρέψουμε τις διεφθαρμένες κυβερνήσεις. Ας διαλύσουμε τους παλαιούς θεσμούς και ας ξεκινήσουμε από την αρχή. Ωστόσο υπάρχουν και εδώ κίνδυνοι. Το φάσμα μιας νέας βαρβαρότητας καραδοκεί. 

Απορρίπτοντας την επανάσταση δεν σημαίνει ότι αποδεχόμαστε το status quo. Ούτε σημαίνει ότι το μόνο που χρειάζεται είναι αύξηση των αλλαγών. Θα έπρεπε πλέον να είναι σαφές ότι η κλίμακα της απαιτούμενης μεταμόρφωσης είναι τεράστια. Χρειαζόμαστε όμως σαφή βήματα μέσα από τα οποία να οικοδομήσουμε την αλλαγή. Και αυτό είναι ένα έργο που απαιτεί τη συμμετοχή κυβερνήσεων καθώς και όσων είναι σε θέση να χαράξουν ή να επηρεάσουν την πολιτική.  Ο προσδιορισμός, με κάποιο βαθμό ακρίβειας, των βημάτων αυτών εξαρτάται εν μέρει από την έναρξη ενός δημόσιου και πολιτικού διαλόγου για τα ζητήματα.

Η κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πολύ σοβαρό δίλλημα. Το να αντισταθεί στην ανάπτυξη σημαίνει να ρισκάρει την οικονομική και την κοινωνική κατάρρευση. Το να την επιδιώξει επίμονα σημαίνει να θέσει σε κίνδυνο το οικοσύστημα από το οποίο εξαρτιόμαστε για τη μακροπρόθεσμη επιβίωση μας.

Στη συνέχεια γίνονται συγκεκριμένες προτάσεις που αφορούν τρεις βασικές κατηγορίες:

-          Ρύθμιση του οικονομικού μοντέλου

-          Αλλαγή της κοινωνικής λογικής

-          Προσδιορισμός των (περιβαλλοντικών) ορίων

Α. Ρύθμιση του οικονομικού μοντέλου

Μια οικονομία που εξαρτάται από την αέναη επέκταση της υλικής κατανάλωσης που βασίζεται στο χρέος είναι οικολογικά μη αειφόρος, κοινωνικά προβληματική και οικονομικά ασταθής. Η αλλαγή αυτής της κατάστασης προϋποθέτει ανάπτυξη μιας νέας μακροοικονομίας για την αειφορία, μιας οικονομικής μηχανής που δεν θα βασίζει τη σταθερότητα της στην ανηλεή αύξηση της κατανάλωσης και στην επέκταση της συνολικής υλικής παραγωγής. Η οικοδόμηση αυτού του νέου πλαισίου όπου οι οικονομίες υπόκεινται σε αυστηρούς περιορισμούς εκπομπών και χρήσης πόρων αποτελεί επείγουσα προτεραιότητα. Επίσης χρειάζεται εξέταση του τρόπου με τον οποίο οι οικονομίες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν κάτω από διαφορετικά σχήματα κατανάλωσης, επενδύσεων, απασχόλησης και αύξησης της παραγωγικότητας. Βασική προϋπόθεση για κάτι τέτοιο είναι η αναδιατύπωση των προκαταλήψεων μας σχετικά με τη παραγωγικότητα της εργασίας και του κεφαλαίου. Οι «νέες» οικολογικές επενδύσεις (πχ. επανεξοπλισμός κτιρίων με μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας και άνθρακα, επανασχεδιασμός δικτύων κοινής ωφέλειας, υποδομές δημόσιας συγκοινωνίας, αναβάθμιση δημόσιων χώρων, διατήρηση και προστασία οικοσυστημάτων κλπ) θα είναι «λιγότερο αποδοτικές» με βάση τους παραδοσιακούς όρους.

Επίσης είναι ευκαιρία να συμπεριληφθεί σε κάποιο βαθμό στη νέα μακροοικονομία η αξία του φυσικού κεφαλαίου και των υπηρεσιών των οικοσυστημάτων, αναθεωρώντας τους εθνικούς λογαριασμούς και τον υπολογισμό του ΑΕΠ που σήμερα περιλαμβάνει το κόστος των εγκλημάτων, των πάσης φύσεως ατυχημάτων (συμπεριλαμβανόμενων και των περιβαλλοντικών) στο ενεργητικό του ως στοιχείο ευημερίας.

Τέλος παρατηρείται ολοένα και μεγαλύτερη ομοφωνία ότι πρέπει να ξεκινήσει μια νέα εποχή χρηματοοικονομικής και δημοσιονομικής σύνεσης υιοθετώντας μέτρα όπως μεταρρύθμιση του κανονισμού λειτουργίας των εθνικών και διεθνών χρηματαγορών, απόρριψη αδίστακτων και αποσταθεροποιητικών πρακτικών αγοράς (πχ. ανοιχτή συναλλαγή), μείωση των υπερβολικών πακέτων αμοιβών των ανώτερων στελεχών, επιβολή φόρων σε διεθνείς μεταβιβάσεις συναλλάγματος, μεγαλύτερος δημόσιος έλεγχος στη προσφορά χρήματος κλπ).

Β. Αλλαγή της κοινωνικής λογικής

Η κοινωνική λογική που παγιδεύει τους ανθρώπους στον υλιστικό καταναλωτισμό ως βάση για τη συμμετοχή στη ζωή της κοινωνίας είναι εξαιρετικά ισχυρή αλλά οικολογικά και ψυχολογικά επιζήμια. Απαραίτητη προϋπόθεση για μια μακροχρόνια ευημερία είναι να απελευθερώσει τους ανθρώπους από αυτή τη καταστροφική δυναμική και να τους προσφέρει ευκαιρίες για αειφόρο και παραγωγική ζωή.

Η πολιτική για το χρόνο εργασίας είναι σημαντική για μια αειφόρο οικονομία και αυτό για δύο λόγους: ο καταμερισμός της διαθέσιμης εργασίας πρώτα είναι απαραίτητο για να διατηρηθεί μακροοικονομική σταθερότητα και να προστατευτούν τα μέσα βιοπορισμού των ανθρώπων σε μια οικονομία που η παραγωγικότητα της εργασίας αυξάνεται αλλά όχι η παραγωγή και δεύτερο για να ξεκουράζονται καλύτερα, να βρίσκονται σε μεγαλύτερη εγρήγορση και καλύτερη φυσική κατάσταση με μια καλύτερη ισορροπία μεταξύ εργασίας και ζωής. Μεταξύ άλλων έχουν προταθεί μέτρα όπως η μεγαλύτερη ευελιξία στην εργασία, καταπολέμησης των διακρίσεων κατά της μερικής απασχόλησης όσον αφορά την ιεραρχία, τη προαγωγή, την εκπαίδευση, καλύτερα κίνητρα για τους εργαζόμενους όσον αφορά τον οικογενειακό χρόνο, τις γονικές και εκπαιδευτικές άδειες κλπ  

 Οι συστημικές εισοδηματικές ανισότητες αυξάνουν το άγχος, υποσκάπτουν το κοινωνικό κεφάλαιο και εκθέτουν τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα σε μεγαλύτερη παθογένεια και μικρότερη ικανοποίηση από τη ζωή, αυξάνοντας τις αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία και στην κοινωνία. Στις φιλελεύθερες οικονομίες αγοράς αυξάνουν οι μακροχρόνιες τάσεις ανισότητας. Οι μηχανισμοί μείωσης των ανισοτήτων περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων αναθεωρημένες δομές φόρου εισοδήματος, κατώτατα και ανώτατα επίπεδα εισοδήματος, βελτιωμένη πρόσβαση σε καλής ποιότητας εκπαίδευση, νομοθεσία κατά των διακρίσεων, μέτρα κατά της εγκληματικότητας κλπ.

Η μέτρηση συγκεκριμένων αποτελεσμάτων ευζωίας όπως το προσδόκιμο υγιούς ζωής, η συμμετοχή στην εκπαίδευση, οι αντοχές της κοινότητας, η συμμετοχή στη ζωή της κοινωνίας αξιολογούν των δυνατοτήτων των ανθρώπων για ευημερία.

Η κατανόηση ότι η ευημερία αποτελείται εν μέρει από τη δυνατότητα μας να συμμετέχουμε στη ζωή της κοινωνίας απαιτεί την οικοδόμηση κοινωνικού κεφαλαίου, την ενίσχυση των κοινοτήτων και της κοινωνικής οικονομίας με πολιτικές όπως δημιουργία και προστασία κοινών δημόσιων χώρων, ενθάρρυνση πρωτοβουλιών αειφορίας, μείωση γεωγραφικής κινητικότητας της εργασίας, παροχή εκπαίδευσης για πράσινες θέσεις εργασίας, παροχή καλύτερης πρόσβασης σε δια βίου μάθηση και δεξιότητες, παραχώρηση μεγαλύτερων αρμοδιοτήτων σχεδιασμού στα χέρια των τοπικών κοινωνιών, προστασία και διάδοση δημόσιων υπηρεσιών, προστασία δημόσιων χώρων κλπ 

Τέλος είναι αναγκαία η διάλυση της κουλτούρας του καταναλωτισμού που αναπτύχθηκε ως μέσο προστασίας της οικονομικής ανάπτυξης αλλά τελικά προάγει τον μη παραγωγικό κοινωνικό ανταγωνισμό και έχει καταστροφικές ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις στη ζωή των ανθρώπων. Είναι σημαντικό να δοθούν στους ανθρώπους βιώσιμες εναλλακτικές έναντι του καταναλωτικού τρόπου ζωής ώστε να συνεχίσει να υπάρχει πρόοδος και ανθρώπινη ευημερία με λιγότερο υλιστικούς τρόπους.

Γ. Προσδιορισμός των περιβαλλοντικών ορίων

Η υλική απληστία της καταναλωτικής κοινωνίας μειώνει τα σημαντικά φυσικά αποθέματα και επιβαρύνει σε υπερβολικό βαθμό τα οικοσυστήματα του πλανήτη. Είναι απαραίτητο να τεθούν σαφή όρια των πόρων και περιβάλλοντος και ένταξη των ορίων αυτών στην οικονομική και κοινωνική λειτουργία.

Η αναγνώριση σαφών ορίων στους πόρους και στις εκπομπές άνθρακα, καθώς και ο προσδιορισμός στόχων για μείωση εντός αυτών των ορίων είναι σημαντικά για μια αειφόρο οικονομία. Οι προϋποθέσεις για δικαιοσύνη στη χρήση πόρων και στη παραγωγή αποβλήτων απαιτούν ίσες κατά κεφαλή παροχές σύμφωνα με ένα οικολογικό όριο που συγκλίνει στο επίπεδο αειφορίας.

Η δημοσιονομική μεταρρύθμιση για την αειφορία προβλέπει την αποδοχή της αρχής ενσωμάτωσης των εξωτερικών δαπανών των οικονομικών δραστηριοτήτων όπως πχ η φορολόγηση του άνθρακα που παροτρύνει τους ανθρώπους να μεταβούν σε διαδικασίες, τεχνολογίες και δραστηριότητες που απαιτούν μικρότερη ένταση εκπομπών άνθρακα. Ανάλογο στόχο έχει η μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης από τα οικονομικά αγαθά (πχ. τα εισοδήματα) στα οικολογικά κακά (πχ. ρύπανση).

Τέλος ένα βασικό κίνητρο για την επανεξέταση της ευημερίας στις αναπτυγμένες οικονομίες είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την απαραίτητη ανάπτυξη στις φτωχότερες χώρες. Για να διασφαλιστεί ότι αυτή η εξέλιξη θα είναι εντός των ορίων απαιτείται μηχανισμός χρηματοδότησης για τη μεταφορά των πόρων σ’αυτές.

Η ευημερία χωρίς ανάπτυξη δεν είναι πλέον ένα ουτοπικό όνειρο για τις προηγμένες οικονομίες της Δύσης. Είναι μια οικονομική και οικολογική αναγκαιότητα. Χρειάζεται ένα νέο όραμα ευημερίας, όπως η ικανότητα να ακμάζουμε ως άνθρωποι εντός των ορίων ενός πεπερασμένου πλανήτη.

Αποσπάσματα από το Tim Jackson “Ευημερία χωρίς ανάπτυξη. Ένα εναλλακτικό μοντέλο διεξόδου από την κρίση».

Για την προσαρμογή Γ.Σπιλάνης.