ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΝΟΜΟΥ ΣΑΜΟΥ ΜΕ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

 

Προς: Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου

           Πρόεδρο & μέλη Περιφερειακού Συμβουλίου

     

Κύριοι συνάδελφοι,

 το χτίσιμο και η διαμόρφωση Περιφερειακής συνείδησης είναι μια διαδικασία δύσκολη και πολύχρονη αλλά βασική και απαραίτητη στα νησιά μας.

Με αλληλεγγύη και συνεργασία και στόχο την ανάπτυξη με ανθρώπινο πρόσωπο μπορούμε και πρέπει να προσπαθούμε να οικοδομήσουμε την κοινωνική συνοχή στο Αιγαίο Αρχιπέλαγος,  απ΄ άκρη σ΄ άκρη.

 Θεμελιώδη στοιχεία , προϋπόθεση  για  την ανάπτυξη της περιφερειακής συνείδησης , ειδικά στο νησιωτικό χώρο, είναι η επικοινωνία, οι συγκοινωνίες, οι μεταφορές, οι εμπορικές σχέσεις και η ανταλλαγή αγαθών κάθε είδους .

Αναφορικά με τις επικοινωνίες σημαντικό ρόλο παίζουν τα ΜΜΕ, δημόσια και ιδιωτικά, το ραδιόφωνο, η τηλεόραση, το διαδίκτυο.

Η ροή της πληροφορίας γεφυρώνει τις αποστάσεις, ενημερώνει, δίνει την δυνατότητα κριτικής και ελέγχου, απομυθοποιεί, προβληματίζει, αφυπνίζει αλλά και αποπροσανατολίζει ή αποχαυνώνει ανάλογα με τις αρχές και τα συμφέροντα που υπηρετεί.

Στο Βόρειο Αιγαίο εκτός από την ΕΡΑ Αιγαίου που καλύπτει τη Περιφέρεια υπάρχουν και τα ιδιωτικά κανάλια ραδιοφωνίας και τηλεόρασης. Τα πρώτα μέσω του διαδικτύου μπορούν να ακουστούν σε όλη τη Περιφέρεια. Όχι όμως και τα τηλεοπτικά κανάλια

Εδώ και αρκετά χρόνια, δηλαδή από την αρχή της ψηφιακής μετάδοσης μέσω Digea, των σημάτων της ψηφιακής τηλεόρασης, η Σαμιακή τηλεόραση εντάχθηκε στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και στα Δωδεκάνησα ενώ ο Νομός Σάμου διοικητικά ανήκει στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.

Βέβαια ανέκαθεν οι εμπορικές, κοινωνικές και συγκοινωνιακές μας σχέσεις ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένες με τα Δωδεκάνησα και τις Κυκλάδες και λιγότερο με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου των νομών Χίου, και Λέσβου και ίσως αυτό να ερμηνεύει κάπως βέβαια  μονοσήμαντα και μονομερώς την απόφαση της Digea να μας εντάξει στο Νότιο Αιγαίο. (Το πιθανότερο είναι ότι έτσι εξυπηρετούσε τα δικά της συμφέροντα καλύτερα και όχι τα δικά μας).

Όμως είμαστε ένα κομμάτι του Αιγαίου που συνεργάζεται και με το Νότιο Αιγαίο από αρχαιοτάτων χρόνων αλλά και με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου με τα  οποία αποτελούμε  διοικητικά αλλά και εν τοις πράγμασι  μια δυναμική ενότητα με προοπτική και αναπτυξιακό μέλλον.

Σαν κάτοικοι της Πολυνησίας του Βορείου Αιγαίου (δέκα κατοικημένα νησιά) πρέπει να πληροφορούμαστε και να μαθαίνουμε καθημερινά ο ένας για τη ζωή και τα προβλήματα του άλλου, για τις πολιτικές που ασκούνται σε κάθε νησί, τα έργα που γίνονται εκεί, τις δράσεις που υιοθετούνται σε κάθε έκφραση του κοινωνικού βίου, από τις συλλογικότητες, τα κόμματα, την Αυτοδιοίκηση, την Περιφερειακή Αρχή, την Κυβέρνηση και γενικά από τους Φορείς της εξουσίας, εθνικής και υπερεθνικής (ευρωπαϊκής) και Παγκόσμιας.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό και μπορεί να εξασφαλισθεί ως ένα βαθμό από την ροή της πληροφορίας παρά τα προβλήματα που παρουσιάζονται στη διαχείρισή της και τους    ηθμούς και τα διαφράγματα από τα κάθε λογής κέντρα και παράκεντρα εξουσίας δημόσια και ιδιωτικά.

Πρέπει λοιπόν τόσο οι Σαμιώτες , οι Ικαριώτες, οι κάτοικοι της Θύμαινας και των Φούρνων Κορσεών, όσο και οι υπόλοιποι κάτοικοι της Περιφέρειας μας να μπορούν να έχουν την ενημέρωση που απαιτείται και αφορά την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου στο σύνολό της. Έτσι ο χώρος του Βορείου Αιγαίου θα είναι ενιαίος και επικοινωνιακά, γεγονός που θα βελτιώσει την αλληλοκατανόηση και τη συνεργασία. Ευχής έργον θα ήταν μαζί μ΄ αυτό να εξακολουθήσουμε να έχουμε την τηλεοπτική διασύνδεση και με το Νότιο Αιγαίο και ιδιαίτερα με τα Δωδεκάνησα, χώρο με τον οποίο μας συνδέουν άφθαρτοι και ακατάλυτοι δεσμοί χιλιετηρίδων, όπως συμβαίνει με όλα τα νησιά μεταξύ τους.

Για όλα αυτά ζητούμε από το Περιφερειακό Συμβούλιο του Βορείου Αιγαίου, να παρέμβει όπου χρειάζεται ώστε να αποκατασταθεί η κανονικότητα με την ένταξη της σαμιακής τηλεόρασης και στη Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.

 

Οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι

Μανώλης Κάρλας

Γιούλα Αργυρούδη

Μαρία Νικολάρα

Γιάννης Σπιλάνης

ΕΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΣΥΖΗΤΗΘΕΙΤΟΝ ΠΕΡΑΣΜΕΝΟ ΟΚΤΩΒΡΗ ΣΤΟ ΠΣ

Σάμος 28.4.2020

ΕΡΩΤΗΣΗ

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΡΧΗ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

Στις  27.11.2019 στο Περιφερειακό Συμβούλιο που συνεδρίασε στη Χίο, μεταξύ των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης ήταν και το θέμα «συζήτηση- ενημέρωση και λήψη απόφασης για τον τομέα της Δημόσιας Υγείας στη Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου», για το οποίο λήφθηκε η υπ’ αριθμ. 112 συνημμένη απόφαση.

Ρωτάμε την Περιφερειακή Αρχή:

1. σε ποιες ενέργειες προέβη για την υλοποίηση της ως άνω απόφασης όσον αφορά στα θέματα που είναι στην άμεση αρμοδιότητά της και ποια τα αποτελέσματα.
2. σε τι κινήσεις και δράσεις προχώρησε προς την κυβέρνηση προκειμένου να υλοποιηθούν τα αιτήματά μας και τι απαντήσεις έλαβε.

Η διασφάλιση δωρεάν και υψηλής στάθμης Δημόσιας Υγείας αποτελεί συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας προς κάθε πολίτη.

Σήμερα τα θέματα Υγείας σε ολόκληρη τη χώρα, αλλά κυρίως στην νησιωτική μας Περιφέρεια αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα και λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού.

Οι ερωτώντες περιφερειακοί σύμβουλοι της ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ

Μανόλης Κάρλας

Γιούλα Αργυρούδη

Μαρία Νικολάρα

Γιάννης Σπιλάνης

ΑΝΑΓΚΑΙΑ Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΩΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ - ΣΧΕΔΙΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΣ

Η ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΠΟΛΙΤΩΝ θεωρεί σημαντικό να συζητηθεί το θέμα της υγείας στο Περιφερειακό Συμβούλιο γιατί γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών Υγείας είναι ένα θέμα που απασχολεί διαχρονικά τους πολίτες της χώρας μας και ιδιαίτερα των νησιών. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο σε απομακρυσμένες-απομονωμένες περιοχές και βέβαια στα μικρά νησιά. Αρκεί βέβαια η συζήτηση να καταλήξει σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο δράσης και όχι να επαναληφθεί το ίδιο σκηνικό που έγινε με τη συζήτηση του προσφυγικού. Και επειδή η Περιφερειακή Αρχή που έχει την ευθύνη για να ετοιμάσει ένα πλαίσιο δράσης δεν μας έφερε κάτι τέτοιο, η ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΠΟΛΙΤΩΝ υποβάλει προς συζήτηση το δικό της.

Όπως γνωρίζουμε όλοι οι αρμοδιότητες μας περιορίζονται στα θέματα δημόσιας υγείας που συνδέονται κύρια με τη λειτουργία των επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος, την λειτουργία των επιχειρήσεων σε ότι αφορά τα απόβλητα που παράγουν και το πώς τα διαχειρίζονται, τη λειτουργία των εγκαταστάσεων διαχείρισης στερεών και υγρών αποβλήτων, τα θέματα διαχείρισης πόσιμου νερού κλπ. και να δούμε πως μπορούμε να γίνουμε καλύτεροι. Ως ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΠΟΛΙΤΩΝ είχαμε προτείνει να αναλάβει ένας αντιπεριφερειάρχης τα θέματα ποιότητας περιβάλλοντος και δημόσιας υγείας αλλά δεν εισακουστήκαμε.

Ο κίνδυνος να εξελιχθεί η συζήτηση αποκλειστικά σε μια γενικόλογη κριτική προς την όποια Κυβέρνηση αναφορικά με τις περικοπές που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια σε όλα τα επίπεδα (προσωπικό και πόρους) και έχει δημιουργήσει προβλήματα στους πολίτες και ιδιαίτερα σε εκείνους που έχουν θιγεί περισσότερο από τη κρίση και να μην υπάρξει αναφορά στα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα.

Πεποίθηση μας είναι ότι οι συζητήσεις που αναφέρονται σε εθνικές πολιτικές, δηλαδή σε αυτές που χαράζει και υλοποιεί η κεντρική κυβέρνηση όπως είναι η αγροτική, η εκπαιδευτική, η πολιτική μεταφορών και η πολιτική υγείας, η αυτοδιοίκηση πρέπει να αξιολογεί το τι συμβαίνει, να εστιάζει στα προβλήματα και να προτείνει λύσεις ώστε να συμβάλει στην αντιμετώπιση τους. Και υπάρχουν τα θεσμικά όργανα όπως η ΕΝΠΕ και η ΚΕΔΕ που οφείλουν να επεξεργάζονται τις προτάσεις αυτές και να τις προωθούν προς τη Κυβέρνηση. Σε αντίθετη περίπτωση ο κίνδυνος είναι μεγάλος να περιοριστεί η συζήτηση στην εκτόνωση για λάθη και παραλήψεις για την όποια κυβερνητική πολιτική με στόχο μόνο την «κομματική» κατανάλωση και όχι για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των πολιτών.

Ως ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΠΟΛΙΤΩΝ θεωρούμε ότι είναι αναγκαίο να αρθούμε στο ύψος των περιστάσεων και να προχωρήσουμε σε πρόταση δέσμης μέτρων που θα στοχεύουν στη δημιουργία ενός υγειονομικού ισοδύναμου για τα νησιά με ειδικές ρυθμίσεις στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, με την εφαρμογή της ρήτρας νησιωτικότητας. Και για να είμαστε αποτελεσματικοί η συζήτηση πρέπει να έχει αρχή, μέση και τέλος ξεκινώντας από διαπιστώσεις και καταλήγοντας σε συγκεκριμένες προτάσεις.

Όμως και πριν 20 χρόνια να γινόταν η ίδια συζήτηση, σε μια εποχή που το δημόσιο σύστημα υγείας χαρακτηρίζονταν από υψηλές δαπάνες σε όλο το κύκλωμα, θα ακούγαμε πολλά παράπονα για την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, γεγονός που είχε «σπρώξει» πολλούς συμπολίτες μας στον ιδιωτικό τομέα. Τα θέματα στη δημόσια υγεία είναι πολλά και χρονίζοντα γνωστά σε όλους που δεν χρειάζεται να τα επαναλάβουμε. Τι ιδιαίτερο όμως συμβαίνει στα νησιά που απαιτεί ιδιαίτερη μέριμνα και ειδικότερα ιδιαίτερη πολιτική; Πως μέσα στη περίοδο της κρίσης μπορούμε να έχουμε καλύτερα αποτελέσματα; Αυτά είναι τα ερωτήματα στα οποία καλούμαστε να απαντήσουμε.

Για το θέμα της υγείας, όπως και για κάθε άλλη πολιτική, θα πρέπει κανείς να ξεκινήσει την ανάλυση από την αξιολόγηση του υπάρχοντος συστήματος ώστε η κριτική να είναι εστιασμένη στα πραγματικά προβλήματα και να έχει ελπίδα να εισακουστεί.

Ποια είναι τα «συμπτώματα» του συστήματος υγείας και τι είναι ιδιαίτερο σε μια πολυνησιωτική περιφέρεια. Πρώτα θα πρέπει να δούμε την οργάνωση του συστήματος παροχής υγείας και να προσπαθήσουμε να δούμε προβλήματα και να προτείνουμε λύσεις.

Η οργάνωση σε όλα τα συστήματα περιλαμβάνει:

• Προληπτική ιατρική και δημόσια υγεία
• Υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγείας: ΠΕΔΥ για τις αστικές περιοχές, Κέντρα υγείας για τις ημιαστικές και αγροτικά ή πολυδύναμα ιατρεία για τις λοιπές και τώρα ΤΟΜΥ.
• Υπηρεσίες δευτεροβάθμιας υγείας σε γενικά νοσοκομεία.
• Υπηρεσίες τριτοβάθμιας υγείας σε ειδικευμένα νοσοκομεία.
• Επείγοντα περιστατικά: ΕΚΑΒ
• Ψυχική υγεία

Τα προβλήματα που συνήθως επισημαίνονται είναι:

• Υψηλό επίπεδο ιδιωτικής δαπάνης στην υγεία που οφείλεται όπως αναφέραμε προηγούμενα στο χαμηλό επίπεδο υπηρεσιών εξ αιτίας της κακής οργάνωσης και της συμπεριφοράς των δημόσιων λειτουργών στον τομέα της υγείας (διοικητικών, νοσηλευτικού προσωπικού) αλλά και στα ασφαλιστικά ταμεία που επιδεινώνουν το υψηλά γραφειοκρατικό σύστημα. Ένα παράδειγμα το υψηλό ποσοστό γεννήσεων που δεν γίνονται νησιωτικά νοσοκομεία.
• Υψηλό επίπεδο δημόσιας δαπάνης που όμως δεν «μεταφράζεται» σε αντίστοιχες παροχές για λόγους που αναφέραμε προηγούμενα. Αντίθετα αυτή η υψηλή δαπάνη ήταν ένας από τους βασικούς παράγοντες της δημιουργίας του δημοσιονομικού προβλήματος της χώρας.
• Χαμηλό επίπεδο προληπτικής ιατρικής (πχ. παχυσαρκία) και ανυπαρξία πολιτικής δημόσιας υγείας με αποτέλεσμα να μην προλαμβάνονται πολλές καταστάσεις που οδηγούν στην ανάγκη για υπηρεσίες πρωτοβάθμιας όσο και δευτεροβάθμιας υγείας
• Χαμηλή οργάνωση της παροχής πρωτοβάθμιας υγείας. Το ΕΣΥ που θεσμοθετήθηκε πριν 35 χρόνια ουδέποτε ολοκληρώθηκε με αποτέλεσμα τα διάφορα ταμεία να λειτουργούν για χρόνια ανεξάρτητα παρέχοντας περιορισμένης ποιότητας υπηρεσίες. Η ενοποίηση των υπηρεσιών σε ένα φορέα όπως είναι το ΠΕΣΥ και η οργάνωση των επισκέψεων με τα ραντεβού βελτίωσε το πρόβλημα αυτό. Τα ΤΟΜΥ που είναι υπό δημιουργία πρέπει να λάβουν υπόψη την ύπαρξη των δομών αυτών
• Ψυχική υγεία : ελάχιστα έχουν γίνει σε ότι αφορά στη πρόληψη

Τι συμβαίνει στα νησιά και ειδικά στη ΠΒΑ:

•  Πρακτικά ανύπαρκτη προληπτική ιατρική και δημόσια υγεία
• Πρωτοβάθμια υγεία με πολλά προβλήματα στις αγροτικές περιοχές και ιδιαίτερα στα μικρά νησιά εξ αιτίας όχι μόνο της χρόνιας υποστελέχωσης (ποσοτικής και ποιοτικής) των αγροτικών ιατρείων αλλά και του περιορισμένου (ανύπαρκτου πολλές φορές) εξοπλισμού για βασικές αναλύσεις που αναγκάζουν τους κατοίκους να υποβάλλονται σε μετακίνηση (εκτός νησιού για τα μικρά νησιά) -αφού η τηλειατρική παραμένει άγνωστη λέξη μετά από τόσα χρόνια «δοκιμών»- με αποτέλεσμα να αυξάνεται το κόστος ή να αναγκάζουν πολλούς να αποφεύγουν να παρακολουθούν συστηματικά την υγεία τους με τις ανάλογες συνέπειες. Ανάλογα προβλήματα υπάρχουν και στα Κέντρα Υγείας.
• Δευτεροβάθμια υγεία: υπάρχουν 5 νοσοκομεία στα μεγάλα νησιά με πολλά προβλήματα στη λειτουργία τους, ενώ το πρόβλημα της «χαμηλής πληρότητας» των μικρότερων από αυτά έχει δημιουργήσει πολλά ερωτηματικά για τη σκοπιμότητα λειτουργίας τους ή την ανάγκη για διαφορετική οργάνωση.
• Τριτοβάθμια υγεία: πρακτικά αντιμετωπίζεται με μετακίνηση στα μεγάλα αστικά κέντρα.
• ΕΚΑΒ: (α) Πολλά προβλήματα στις διακομιδές μεταξύ νησιών και υψηλό κόστος λόγω κακής οργάνωσης (β) επιδείνωση των προβλημάτων στα μεγάλα νησιά λόγω υποστελέχωσης και απαξίωσης εξοπλισμού, (γ) πρόβλημα με την υποχρέωση του γιατρού να βρει νοσοκομείο υποδοχής πριν ενεργοποιηθεί το ΕΚΑΒ.
• Ψυχική υγεία: καμία πρόληψη, δομές που καταρρέουν.

Ζητούμε ως ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΠΟΛΙΤΩΝ η συζήτηση να καταλήξει σε μια απόφαση σχετικά με τα επόμενα βήματα και προτείνουμε την υιοθέτηση του παρακάτω σχεδίου δράσης για την υγεία.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΡΑΣΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ

Το Περιφερειακό Συμβούλιο του Βορείου Αιγαίου, διαπιστώνει:

• Την σημαντικότητα του τομέα της υγείας σε ότι αφορά την ελκυστικότητα των νησιών τόσο για τους μόνιμους κατοίκους τους όσο και για τους επισκέπτες
• Τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα στην οργάνωση του τομέα της υγείας που επιδεινώθηκαν κατά τα δέκα χρόνια της κρίσης μέσα από πολλαπλές περικοπές σε ανθρώπινο δυναμικό, σε δαπάνες υποδομών, εξοπλισμού και κάθε είδους αναλώσιμων παρά τις όποιες βελτιώσεις των τελευταίων ετών. Συχνά μάλιστα παρατηρείται να υπάρχουν μηχανήματα που δεν χρησιμοποιούνται λόγω έλλειψης (ή αποχώρησης) του κατάλληλου προσωπικού ή μη εκπαίδευσης του υπάρχοντος προσωπικού (τηλεϊατρική)
• Τα συγκεκριμένα προβλήματα που υπάρχουν σε όλα τα νησιά στη λειτουργία όλων των βαθμίδων της υγείας αλλά και στην μεταφορά των ασθενών από τα απομακρυσμένα σημεία των μεγάλων νησιών (έλλειψη ασθενοφόρων και οδηγών) και των σοβαρών περιστατικών που απαιτούν διακομιδή (λειτουργία ΕΚΑΒ).
• Την επιβάρυνση όλων των δομών υγείας εξ αιτίας του προσφυγικού που ανέδειξε και τα κενά που υπάρχουν σε προσωπικό (πχ. παιδίατροι στη Σάμο) και σε εξοπλισμό.
• Την έλλειψη συγκεκριμένου σχεδίου για την δημόσια υγεία που αποτελεί αρμοδιότητα της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης
• Την έλλειψη ενός εξειδικευμένου σχεδίου οργάνωσης της παροχής πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας υγείας στα νησιά προσαρμοσμένου στις ιδιαιτερότητες τους.

Το Περιφερειακό Συμβούλιο του Β.Αιγαίου ζητά από την Περιφερειακή Αρχή να διεκδικήσει:

• την άμεση υιοθέτηση έκτακτων μέτρων-διαδικασιών για την ενίσχυση των δομών παροχής πρωτοβάθμιας υγείας στα ΚΥΤ, αλλά και των νοσοκομείων Μυτιλήνης, Χίου και Σάμου που σήμερα σηκώνουν το πρόσθετο βάρος εξυπηρέτησης των προσφύγων χωρίς να έχουν καν το προσωπικό για την εύρυθμη λειτουργία τους
• την άμεση επαναφορά της ρύθμισης απόδοσης ΑΜΚΑ σε όλα τα άτομα διαβιούν στη χώρα ώστε να μπορούν να έχουν δωρεάν πρόσβαση στη δημόσιο σύστημα υγείας ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία των πολιτών
• την κάλυψη των πάγιων αναγκών σε προσωπικό και εξοπλισμό των μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας υγείας όπως έχουν ήδη διαπιστωθεί από τους Διοικητές.
• την αποσύνδεση των νοσοκομείων Λήμνου και Ικαρίας και την αναμόρφωση των οργανισμών όλων των νοσοκομείων ώστε να λάβουν υπόψη τις ιδιετερότητες της νησιωτικότητας
• την ενίσχυση των δομών πρωτοβάθμιας υγείας. Την καλεί να λειτουργήσει με τέτοιο τρόπο ώστε ο σχεδιασμός αυτός να λάβει σάρκα και οστά, λαμβάνοντας μέριμνα συνδυασμού όλων των δομών πρωτοβάθμιας υγείας όπου υπάρχουν αντί να υπάρχει παράλληλη λειτουργία υποστελεχωμένων δομών.
• την δημιουργία των αναγκαίων εξειδικευμένων υποδομών για ΑΜΕΑ και την στελέχωση τους με το απαραίτητο υγειονομικό προσωπικό
• Την βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών από τις νησιωτικές υγειονομικές μονάδες μέσα από τη σύνδεση τους με εξειδικευμένες μονάδες της ηπειρωτικής χώρας είτε για ειδικές γνωματεύσεις από εξειδικευμένα μηχανήματα όταν δεν υπάρχει το κατάλληλο προσωπικό τοπικά είτε για γνωμάτευση σε επείγοντα περιστατικά ώστε να τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα της διακομιδής
• την αντιμετώπιση της απροθυμίας των γιατρών να καλύψουν τις θέσεις που προκηρύσσονται στα νησιά μέσα από θεσμικά μέτρα που να αφορούν τόσο τις άμεσες και έμμεσες απολαβές-κίνητρα όσο και την υποχρεωτική (κυρίως από τη πλευρά της πολιτείας) επιστημονική εξέλιξη τους
• την σύνταξη και υλοποίηση ενός ειδικού σχεδίου υγείας για τον νησιωτικό χώρο που να περιλαμβάνει όλα τα επίπεδα από την προληπτική ιατρική μέχρι την τριτοβάθμια παροχή υγείας λαμβάνοντας υπόψη του τα ειδικά χαρακτηριστικά των νησιών, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των τοπικών κοινωνιών αλλά και του προσωπικού (ιατρικού, παρα-ιατρικού, διοικητικού κλπ)

Ταυτόχρονα καλεί την Περιφερειακή Αρχή και ιδιαίτερα τον αρμόδιο αντιπεριφερειάρχη:

• να προχωρήσει άμεσα όλες τις διαδικασίες για τα εκκρεμή έργα του ΕΣΠΑ που αφορούν τον τομέα της υγείας
• να εφαρμόσει την επιδότηση των επικουρικών γιατρών όπως συμβαίνει με τους αγροτικούς με ενιαία κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη και τις ειδικές περιπτώσεις (πχ. παιδίατροι Νοσοκομείου Σάμου).
• Να συντάξει ένα κοστολογημένο σχέδιο δημόσιας υγείας με βάση τις αρμοδιότητες της (πχ. επιδημιολογικές μελέτες) και να το φέρει για έγκριση στο Περιφερειακό Συμβούλιο
•  Να εισηγηθεί στο Υπουργείο Παιδείας τη δημιουργία Επιτροπής που να αποτελείται από εκπροσώπους της 2^ης ΥΠΕ, της Περιφέρειας, των Δήμων και των εκπροσώπων του ιατρικού κόσμου ώστε να παρακολουθεί με συστηματικό τρόπο την εκπόνηση του σχεδίου και την υλοποίηση του και να εισηγείται συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που καταγράφονται adhoc. Η ίδια ομάδα θα αναλάβει και τη σύνταξη των προτάσεων για το ΕΣΠΑ 2021-27.

Η εφαρμογή του υγειονομικού ισοδύναμου στα νησιά με ενεργοποίηση της ρήτρας νησιωτικότητας αποτελεί ένα μέτρο δικαιοσύνης για τους νησιώτες που πρέπει να έχουν ίσες ευκαιρίες με τους κατοίκους της ηπειρωτικής χώρας.

Αναγκαία η προσέγγιση των θεμάτων υγείας από τη πλευρά των χρηστών ως υπηρεσία δημοσίου συμφέροντος

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ αποδέχτηκε τη πρόταση της ΛΑΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ για να συζητηθεί το θέμα της υγείας στο Περιφερειακό Συμβούλιο γιατί γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών Υγείας είναι ένα θέμα που απασχολεί διαχρονικά τους πολίτες της χώρας μας και ιδιαίτερα των νησιών. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο σε απομακρυσμένες-απομονωμένες περιοχές και βέβαια στα μικρά νησιά. Τα θέματα της υγείας μαζί με εκείνα της προσπελασιμότητας και της παιδείας αποτελούν σημαντικά θέματα παροχής των υπηρεσιών δημοσίου συμφέροντος που επηρεάζουν ιδιαίτερα την ελκυστικότητα των νησιών σε ότι αφορά τη συγκράτηση ή τη προσέλκυση ανθρώπων και δραστηριοτήτων σε ένα νησί. Όμως αντί να εξετάζεται η παροχή των υπηρεσιών αυτών από τη πλευρά των χρηστών, μονίμως η συζήτηση γίνεται με αυτούς που προσφέρουν την υπηρεσία (εργαζόμενοι και επιχειρήσεις), ενώ ο τρίτος συμβαλλόμενος (το κράτος), που απουσιάζει, αποτελεί, όχι άδικα, τον εύκολο στόχο.

Είχαμε την επιφύλαξη για το πώς θα γίνει η συζήτηση για ένα θέμα εθνικής πολιτικής, δηλαδή για ένα θέμα στο οποίο η αυτοδιοίκηση έχει πολύ περιορισμένες αρμοδιότητες που εστιάζονται στα θέματα δημόσιας υγείας. Όπως γνωρίζουμε όλοι οι αρμοδιότητες μας περιορίζονται στα θέματα που συνδέονται κύρια με τη λειτουργία των επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος, την λειτουργία των επιχειρήσεων σε ότι αφορά τα απόβλητα που παράγουν και το πώς τα διαχειρίζονται, τη λειτουργία των εγκαταστάσεων διαχείρισης στερεών και υγρών αποβλήτων, τα θέματα διαχείρισης πόσιμου νερού κλπ. και να δούμε πως μπορούμε να γίνουμε καλύτεροι. Αλλά πολύ φοβάμαι ότι δεν θα ακούσουμε τίποτα για το θέμα αυτό, γιατί τότε πρέπει να θιγούν τα κακώς κείμενα δεκαετιών και το πελατειακό κράτος που βασίστηκε σ’αυτά, ενώ επιβαρύνει την υγεία των πολιτών.

Γνωρίζαμε ότι ο κίνδυνος να εξελιχθεί η συζήτηση αποκλειστικά σε μια κριτική προς την όποια Κυβέρνηση αναφορικά με τις περικοπές που έχουν γίνει τα τελευταία 6 χρόνια σε όλα τα επίπεδα (προσωπικό και πόρους) και έχει δημιουργήσει προβλήματα στους πολίτες και ιδιαίτερα σε εκείνους που έχουν θιγεί περισσότερο από τη κρίση, τους άνεργους, τους ανασφάλιστους, τους χαμηλόμισθους και τους χαμηλοσυνταξιούχους και να μην υπάρξει αναφορά στα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα.

Γνωρίζαμε ακόμη, ειδικά από ανάλογες προηγούμενες συζητήσεις, ότι δύσκολα θα φτάναμε σε μια σειρά προτάσεων, ειδικά προτάσεων που σχετίζονται με την ιδιαιτερότητα των νησιών και θα πρέπει να ενσωματωθούν σε μια αναμόρφωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Πεποίθηση μας είναι ότι οι συζητήσεις που αναφέρονται σε εθνικές πολιτικές, δηλαδή σε αυτές που χαράζει και υλοποιεί η κεντρική κυβέρνηση όπως είναι η αγροτική, η εκπαιδευτική, η πολιτική μεταφορών και η πολιτική υγείας, η αυτοδιοίκηση πρέπει να αξιολογεί το τι συμβαίνει, να εστιάζει στα προβλήματα και να προτείνει λύσεις ώστε να συμβάλει στην αντιμετώπιση τους. Και υπάρχουν τα θεσμικά όργανα όπως η ΕΝΠΕ και η ΚΕΔΕ που οφείλουν να επεξεργάζονται τις προτάσεις αυτές και να τις προωθούν προς τη Κυβέρνηση. Σε αντίθετη περίπτωση ο κίνδυνος είναι μεγάλος να περιοριστεί η συζήτηση στην εκτόνωση για λάθη και παραλήψεις για την όποια κυβερνητική πολιτική με στόχο μόνο την «κομματική» κατανάλωση και όχι για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των πολιτών.

Ως ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ, είμαστε πεπεισμένοι ότι ο τομέας της Υγείας είναι από εκείνους που χρειάζεται ιδιαίτερος σχεδιασμός για τον νησιωτικό χώρο, με την εφαρμογή της ρήτρας νησιωτικότητας. Όμως για να είμαστε αποτελεσματικοί η συζήτηση πρέπει να έχει αρχή, μέση και τέλος ξεκινώντας από διαπιστώσεις και καταλήγοντας σε συγκεκριμένες προτάσεις.

Όμως και πριν 20 χρόνια να γινόταν η ίδια συζήτηση, σε μια εποχή που το δημόσιο σύστημα υγείας χαρακτηρίζονταν από υψηλές δαπάνες σε όλο το κύκλωμα, θα ακούγαμε πολλά παράπονα για την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, γεγονός που είχε «σπρώξει» πολλούς συμπολίτες μας στον ιδιωτικό τομέα. Τα θέματα στη δημόσια υγεία είναι πολλά και χρονίζοντα γνωστά σε όλους που δεν χρειάζεται να τα επαναλάβουμε. Τι ιδιαίτερο όμως συμβαίνει στα νησιά που απαιτεί ιδιαίτερη μέριμνα και ειδικότερα ιδιαίτερη πολιτική; Πως μέσα στη περίοδο της κρίσης μπορούμε να έχουμε καλύτερα αποτελέσματα; Αυτά είναι τα ερωτήματα στα οποία καλούμαστε να απαντήσουμε.

Για το θέμα της υγείας, όπως και για κάθε άλλη πολιτική, θα πρέπει κανείς να ξεκινήσει την ανάλυση από την αξιολόγηση του υπάρχοντος συστήματος ώστε η κριτική να είναι εστιασμένη στα πραγματικά προβλήματα και να έχει ελπίδα να εισακουστεί.

Ποια είναι τα «συμπτώματα» του συστήματος υγείας και τι είναι ιδιαίτερο σε μια πολυνησιωτική περιφέρεια. Πρώτα θα πρέπει να δούμε την οργάνωση του συστήματος παροχής υγείας και να προσπαθήσουμε να δούμε προβλήματα και να προτείνουμε λύσεις.

Η οργάνωση σε όλα τα συστήματα περιλαμβάνει:

-          Προληπτική ιατρική και δημόσια υγεία

-          Υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγείας: ΠΕΔΥ για τις αστικές περιοχές, Κέντρα υγείας για τις ημιαστικές και αγροτικά ή πολυδύναμα ιατρεία για τις λοιπές.

-          Υπηρεσίες δευτεροβάθμιας υγείας σε γενικά νοσοκομεία

-          Υπηρεσίες τριτοβάθμιας υγείας σε ειδικευμένα νοσοκομεία

-          Επείγοντα περιστατικά: ΕΚΑΒ

-          Ψυχική υγεία

Τα προβλήματα που συνήθως επισημαίνονται είναι:

-          Υψηλό επίπεδο ιδιωτικής δαπάνης στην υγεία που οφείλεται όπως αναφέραμε προηγούμενα στο χαμηλό επίπεδο υπηρεσιών εξ αιτίας της κακής οργάνωσης και της συμπεριφοράς των δημόσιων λειτουργών στον τομέα της υγείας (διοικητικών, νοσηλευτικού προσωπικού) αλλά και στα ασφαλιστικά ταμεία που επιδεινώνουν το υψηλά γραφειοκρατικό σύστημα

-          Υψηλό επίπεδο δημόσιας δαπάνης που όμως δεν «μεταφράζεται» σε αντίστοιχες παροχές για λόγους που αναφέραμε προηγούμενα. Αντίθετα αυτή η υψηλή δαπάνη ήταν ένας από τους βασικούς παράγοντες της δημιουργίας του δημοσιονομικού προβλήματος της χώρας.

-          Χαμηλό επίπεδο προληπτικής ιατρικής (πχ. παχυσαρκία) και ανυπαρξία πολιτικής δημόσιας υγείας με αποτέλεσμα να μην προλαμβάνονται πολλές καταστάσεις που οδηγούν τόσο σε πρωτοβάθμιες όσο και σε δευτεροβάθμιες υπηρεσίες

-          Χαμηλή οργάνωση της παροχής πρωτοβάθμιας υγείας. Το ΕΣΥ που θεσμοθετήθηκε πριν 35 χρόνια ουδέποτε ολοκληρώθηκε με αποτέλεσμα τα διάφορα ταμεία να λειτουργούν για χρόνια ανεξάρτητα παρέχοντας περιορισμένης ποιότητας υπηρεσίες. Η ενοποίηση των υπηρεσιών σε ένα φορέα όπως είναι το ΠΕΣΥ και η οργάνωση των επισκέψεων με τα ραντεβού βελτίωσε το πρόβλημα αυτό.

-          Ψυχική υγεία : ελάχιστα σε ότι αφορά στη πρόληψη

Τι συμβαίνει στα νησιά και ειδικά στη ΠΒΑ:

-          Πρακτικά ανύπαρκτη προληπτική ιατρική και δημόσια υγεία

-          Πρωτοβάθμια υγεία με πολλά προβλήματα στις αγροτικές περιοχές και ιδιαίτερα στα μικρά νησιά εξ αιτίας όχι μόνο της χρόνιας υποστελέχωσης (ποσοτικής και ποιοτικής) των αγροτικών ιατρείων αλλά και του περιορισμένου (ανύπαρκτου πολλές φορές) εξοπλισμού για βασικές αναλύσεις που αναγκάζουν τους κατοίκους να υποβάλλονται σε μετακίνηση (εκτός νησιού για τα μικρά νησιά) ) -αφού η τηλειατρική παραμένει άγνωστη λέξη μετά από τόσα χρόνια «δοκιμών»- με αποτέλεσμα να αυξάνεται το κόστος ή να αναγκάζουν πολλούς να αποφεύγουν να παρακολουθούν συστηματικά την υγεία τους με τις ανάλογες συνέπειες. Ανάλογα προβλήματα υπάρχουν και στα Κέντρα Υγείας.

-          Δευτεροβάθμια υγεία: υπάρχουν 5 νοσοκομεία στα μεγάλα νησιά με πολλά προβλήματα στη λειτουργία τους, ενώ το πρόβλημα της «χαμηλής πληρότητας» των μικρότερων από αυτά έχει δημιουργήσει πολλά ερωτηματικά για τη σκοπιμότητα λειτουργίας τους ή την ανάγκη για διαφορετική οργάνωση.

-          Τριτοβάθμια υγεία: πρακτικά αντιμετωπίζεται με μετακίνηση στα μεγάλα αστικά κέντρα.

-          ΕΚΑΒ: (α) Πολλά προβλήματα στις διακομιδές μεταξύ νησιών και υψηλό κόστος λόγω κακής οργάνωσης (β) επιδείνωση των προβλημάτων στα μεγάλα νησιά λόγω υποστελέχωσης και απαξίωσης εξοπλισμού.

-          Ψυχική υγεία: καμία πρόληψη, δομές που καταρρέουν.

Ποιες προτάσεις:

·       Η εύκολη απάντηση είναι περισσότερα χρήματα και προσωπικό. Αυτό όμως δεν λύνει τα προβλήματα, αν πρόκειται να μας επιστρέψει στη προηγούμενη κατάσταση όπου παρά την επάρκεια πόρων, το αποτέλεσμα δεν ήταν ιδιαίτερα καλό όπως έχει πολλές φορές επισημανθεί από χρήστες και μη. Αυτό που χρειάζεται είναι πλήρης αναδιοργάνωση του συστήματος με πλήρη διαχωρισμό μεταξύ ασφαλιστικών ταμείων και παροχή υγείας που δεν μπορεί παρά να είναι απολύτως ενιαία έστω και αν διατηρηθούν διαφορετικά επίπεδα οικονομικής κάλυψης των παρεχόμενων υπηρεσιών ανάλογα με τις διαφορετικές εισφορές (βασικές και ειδικές).

·       Σε ότι αφορά στη πρωτοβάθμια υγεία: δυνατότητα παροχής υπηρεσιών χωρίς μετακίνηση σε μεγάλη απόσταση (στα μεγάλα νησιά) ή εκτός νησιού (στα μικρά νησιά χωρίς ΚΥ). Η ύπαρξη εργαστηρίων για βασικές εξετάσεις και γιατρών γενικής ιατρικής σε συνδυασμό με ανάπτυξη τηλεϊατρικής πρέπει να αποτελέσουν άμεσους στόχους.

·       Σε ότι αφορά στη δευτεροβάθμια υγεία θα πρέπει να υπάρχουν στα νοσοκομεία εκείνες οι κλινικές που θα καλύπτουν μια σειρά από τομείς αποτελεσματικά και με ευελιξία που θα εξασφαλίζει σε όλους πλήρη απασχόληση (και επιστημονική ετοιμότητα που εξαρτάται πχ. Από τα πόσα χειρουργεία κάνει ένας γιατρός το χρόνο) και στο σύστημα ικανοποιητική αποτελεσματικότητα.

·       Σε ότι αφορά στην τριτοβάθμια υγεία θα πρέπει να λυθούν θέματα ιατρικής δεοντολογίας πότε μια μετακίνηση είναι απαραίτητη και πως καλύπτεται η δαπάνη της. Είναι προφανές ότι τα περιστατικά υψηλής σοβαρότητας δεν μπορεί παρά να υλοποιούνται και να καλύπτονται 100% από το σύστημα. Παράλληλα όπως αναδείχτηκε και πρόσφατα υπάρχουν γιατροί υψηλού επιπέδου στα Νομαρχιακά νοσοκομεία που μπορούν να καλύψουν όχι μόνο τρέχουσες υποθέσεις αλλά και επεμβάσεις υψηλού επιπέδου.

·       Τελευταίο, είναι η παροχή ειδικών κινήτρων προς τους γιατρούς και λοιπούς υγειονομικούς για να έρθουν να στελεχώσουν τις υπηρεσίες υγείας στα νησιά, ακόμη και τα μεγάλα. Πρόβλημα όπως φαίνεται ιδιαίτερα σημαντικό από τους επανειλημμένους άγονους διαγωνισμούς για νέες προσλήψεις και την αποχώρηση πολλών από θέσεις που κατείχαν, όπως επισημαίνουν και οι ίδιοι οι υγειονομικοί. Κίνητρα που πρέπει να καλύπτουν όχι μόνο το πρόσθετο οικονομικό κόστος διαβίωσης αλλά και θέματα κατάρτισης, εξέλιξης, αλλά και ειδικές θεσμικές ρυθμίσεις στη λειτουργία των υγειονομικών μονάδων διαφορετικών επιπέδων.

Ζητούμε ως ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ η συζήτηση σε ένα τέτοιο θέμα να μην είναι προσχηματική, αλλά ουσιαστική και να αναζητηθούν λύσεις που θα πρέπει μετά από ανάλογες συζητήσεις σε επίπεδο νησιωτικών Περιφερειών και της ΕΝΠΕ γενικότερα να φτάσουν μέχρι τη Κυβέρνηση και τη Γραμματεία Νησιωτικής Πολιτικής που είναι υπεύθυνη για να προωθήσει τη σχετική πολιτική. Επομένως είναι απαραίτητο να συνταχθεί μια τεκμηριωμένη έκθεση με δεδομένα που να περιγράφει τα προβλήματα και εντελώς στοχευμένες προτάσεις.

Γιάννης Σπιλάνης

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ