Γ.Σπιλάνης - Βιογραφικό Σημείωμα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Ο Γιάννης Σπιλάνης, Επίκουρος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957 από γονείς που κατάγονται από τη νησιωτική Ελλάδα (Σέριφο και Ύδρα). Παντρεμένος και πατέρας δύο κοριτσιών 22 και 20 ετών, ζει και εργάζεται στη Λέσβο (Μυτιλήνη) εδώ και 28 χρόνια.

Σπούδασε στο Οικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών (1979). Στην συνέχεια ειδικεύτηκε στην Ευρωπαϊκή και Διεθνή Οικονομία στο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών Επιστημών της Grenoble (Maitrise en Sciences Economiques 1980). Ακολούθησαν μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών D.E.A. «ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΠΟΥΔΕΣ» το 1981 και εκπόνηση της διδακτορικής του διατριβής στο Πανεπιστημιακό Κέντρο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Ερευνών (C.U.R.E.I.) Grenoble Γαλλίας το 1985 με θέμα «Τουρισμός και Περιφερειακή Ανάπτυξη:  Η περίπτωση της Ελλάδας.»

Ακολούθως υπηρέτησε την στρατιωτική του θητεία.

Την περίοδο 1987 – 1990 εργάστηκε στο Υπουργείο Αιγαίου ως ειδικός σε θέμα τα ευρωπαϊκής πολιτικής, νησιωτικής και τουριστικής ανάπτυξης.

Από το 1990 διδάσκει στο Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστήμιου Αιγαίου  θέματα «Βιώσιμης Ανάπτυξης» και από το 2000 στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Τουρισμού «Περιφερειακή Τουριστική Ανάπτυξη».

Μιλάει Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά.

Ιδρυτικό μέλος του Εργαστηρίου Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, στο πλαίσιο του οποίου έχουν υλοποιηθεί πολλά ερευνητικά προγράμματα με αντικείμενο τη νησιωτική ανάπτυξη και τον τουρισμό με συμμετοχή σε πολλά επιστημονικά συνέδρια με το ίδιο αντικείμενο στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Το 2009-2011 ήταν ο επιστημονικός υπεύθυνος μελέτης για λογαριασμό της Ε.Ε. για την Ανάπτυξη των Ευρωπαϊκών Νησιών και την Εφαρμογή Ειδικής Νησιωτικής Πολιτικής, καθώς και για λογαριασμό των Ηνωμένων Εθνών (2009–2011) για την Αξιολόγηση του Τουρισμού στη Μεσόγειο.

Εμπειρογνώμονας του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού και Διευθυντής του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού Αιγαίου, ενώ συνεργάζεται και με την Επιτροπή Νησιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συμμετείχε σε πολυάριθμες έρευνες και μελέτες και άρθρα του έχουν καταχωρηθεί σε επιστημονικά περιοδικά, αρθρογραφεί εδώ και 20 χρόνια για θέματα ανάπτυξης και τουρισμού  στον νησιωτικό και εθνικό τύπο, ενώ έχει συμμετάσχει σε πολλές ημερίδες και συνέδρια με παρόμοια θέματα προσκεκλημένος φορέων σε πολλά νησιά του Αιγαίου.

Πρόσφατα εκδόθηκε το βιβλίο του με τίτλο «Ευρωπαϊκά Νησιά και Πολιτική Συνοχής».

Μέλος της Δημοκρατικής Αριστεράς από την ίδρυση της, εκπρόσωπος της Λέσβου στο 1^ο και 2^ο συνέδριο της, υπεύθυνος Νησιωτικής & Τουριστικής Πολιτικής και υποψήφιος βουλευτής Λέσβου στις εκλογές του 2012.

Διετέλεσε Γενικός Γραμματέας Αιγαίου & Νησιωτικής Πολιτικής (2012-13).

Η αναγκαιότητα για ολοκληρωμένο τουριστικό σχεδιασμό

Ομιλία Γ.Σπιλάνη: "Η αναγκαιότητα για ολοκληρωμένο τουριστικό σχεδιασμό"

Ο υποψήφιος περιφερειάρχης Β. Αιγαίου, επίκουρος καθηγητής κ. Γιάννης Σπιλάνης παραβρέθηκε σαν ομιλητής στο 10^ο Συνέδριο που οργάνωσε η εταιρεία IMIC στις 26 Φεβρουαρίου 2014 στην Αθήνα. Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Τουρισμού, του Δήμου Αθηναίων, του ΣΕΤΕ, του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου και άλλων φορέων. Το θέμα του ήταν "Αντιμετωπίζοντας με επιτυχία την εποχικότητα στον τουρισμό: από τη θεωρία στην πράξη" και συγκέντρωσε εμπειρογνώμονες (από την Ελλάδα και το Εξωτερικό στις ειδικές μορφές τουρισμού (περιπατητικό, συνεδριακό, τουρισμό υπαίθριων δραστηριοτήτων, αθλητικό τουρισμό κ.α).

Κατά τη διάρκεια του οι ομιλητές αναφέρθηκαν σε συγκεκριμένες δράσεις που θα επιτρέψουν την άμβλυνση της εποχικότητας, γεγονός πολύ σημαντικό για τον ελληνικό τουρισμό και ιδιαίτερα για τον νησιωτικό. Εντύπωση δημιούργησε η απουσία των φορέων του Β. Αιγαίου με εξαίρεση τη παρουσία του Διευθυντή του Μουσείου Απολιθωμένου Δάσους Σιγρίου, καθηγητή κ. Ν. Ζούρου, που αναφέρθηκε στον ιδιαίτερο ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα γεω-πάρκα.

Κατά ομιλία του ο κ. Σπιλάνης υποστήριξε στην αναγκαιότητα ύπαρξης ενός ολοκληρωμένου τουριστικού σχεδιασμού που θα αντιμετωπίζει τα διαρθρωτικά προβλήματα του τουρισμού στο Αιγαίο.

Έθεσε ως αναγκαίες προϋποθέσεις τη συνεχή εκπαίδευση φορέων, εργοδοτών και εργαζομένων ώστε να επιτευχθεί αναβάθμιση των παρεχομένων υπηρεσιών, με παράλληλη αλλαγή στη τουριστική διακυβέρνηση, με συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων κάτω από την αιγίδα του Περιφερειακού Συμβουλίου Τουρισμού με σκοπό την ανάδειξη της Αιγιακής Ποιότητας και ταυτότητας.

Πρότεινε να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος αξιοποιώντας τα μοναδικά φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά του αρχιπελάγους, αναπτύσσοντας ειδικές μορφές τουρισμού από ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς.

Με τον τρόπο αυτό κατέληξε ο ομιλητής θα μπορέσουμε να αναδείξουμε την ιδιαίτερη ταυτότητα των νησιών και να δημιουργήσουμε ισχυρά brand names στη διεθνή αγορά.

Συμβόλαιο για Βιώσιμη Ανάπτυξη και Ευημερία Συμβόλαιο για Νησιωτική Πολιτική - Εξαγγελία υποψηφιότητας για Περιφέρεια β.Αιγαίου και βασικές αρχές δρασης

Συμβόλαιο για Βιώσιμη Ανάπτυξη και Ευημερία

Συμβόλαιο για Νησιωτική Πολιτική

Η Περιφέρεια Β. Αιγαίου, παρά τα έργα που έγιναν τη τελευταία 25ετία μέσα από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, παρουσίαζε ήδη προ κρίσης φθίνουσα πορεία ανάπτυξης με πληθυσμιακή και οικονομική στασιμότητα, Σήμερα η κρίση διαβρώνει επικίνδυνα οικονομία και κοινωνία, ενώ υποβαθμίζει τη ποιότητα ζωής και το περιβάλλον. Η Περιφέρεια δεν μπορεί να κινείται χωρίς πυξίδα, σαν τίποτα να μην έχει αλλάξει, ανίκανη να προσαρμοστεί στις νέες προκλήσεις με μόνο στόχο την απορρόφηση κοινοτικών πόρων για τη κατασκευή αμφιλεγόμενης σημασίας έργων.

Μπροστά σ’αυτή τη κατάσταση δεν μπορούμε να περιμένουμε άλλο. Ολοι μαζί θα πρέπει να δώσουμε τον αγώνα ώστε:

Ø        Να ανατραπεί το αρνητικό και νοσηρό κλίμα που όλοι αισθανόμαστε γύρω μας να μας καταπλακώνει και να μην επιτρέπει να γίνει τίποτα το καινούργιο, το καινοτόμο, το δημιουργικό, το παραγωγικό, το αποδοτικό.

Ø         Να συσπειρώσουμε όλες τις παραγωγικές και δημιουργικές δυνάμεις αυτού του τόπου γύρω από ένα κοινό όραμα και ένα φιλόδοξο αλλά ρεαλιστικό σχέδιο δράσης που για να υλοποιηθεί απαιτεί την ενημέρωση και την ενεργοποίηση και του τελευταίου πολίτη. 

Ø        Να γυρίσουμε σελίδα στη πορεία της Περιφέρειας, δημιουργώντας νέα αναπτυξιακή και κοινωνική δυναμική για τα νησιά μας με βασικό οδηγό το μακροπρόθεσμο δημόσιο συμφέρον.

Ονειρευόμαστε

·        Μια Περιφέρεια ανταγωνιστική, εξωστρεφή, καινοτόμο, βασισμένη στη παραγωγή ποιοτικών προϊόντων και υπηρεσιών με σήμα κατατεθέν (brand name) το μοναδικό στο κόσμο "Αιγαίο Αρχιπέλαγος"

·        Μια Περιφέρεια που αναδεικνύει και αξιοποιεί τους ιδιαίτερους παραγωγικούς, φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους των νησιών της ως συγκριτικά πλεονεκτήματα

·        Μια Περιφέρεια με σχέδιο για το τουρισμό, το πρωτογενή τομέα, τη μεταποίηση, την υγεία, την ακτοπλοΐα, την ενέργεια, τον πολιτισμό.

·        Μια Περιφέρεια πράσινη, που διαχειρίζεται σωστά τους πόρους και τα απόβλητα της

·        Μια Περιφέρεια με γνήσιο αυτοδιοικητικό χαρακτήρα που αξιοποιεί ευκαιρίες, γνώση και ανθρώπους χωρίς αποκλεισμούς

·        Μια Περιφέρεια που δίνει εφόδια στους πολίτες για να ευημερήσουν στα νησιά μας δημιουργώντας τους ευκαιρίες και προοπτική

·        Μια Περιφέρεια που στηρίζει τις πρωτοβουλίες των πολιτών για καινοτόμες παραγωγικές δραστηριότητες και συνεργασίες σε όλους τους τομείς

·        Μια Περιφέρεια που εργάζεται συνειδητά ενάντια στη φτώχεια και στον κοινωνικό αποκλεισμό,  

·        Για Νησιά με ταυτότητα, βασισμένη στο χθες, που αξιοποιεί το σήμερα, αλλά με το βλέμμα στραμμένο στο αύριο

ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ με όραμα, στρατηγική και γνώση για μια νησιωτική πολιτική στη πράξη.

Για να γίνει το όραμα πραγματικότητα πρέπει να υπάρξουν ανατροπές σε συμπεριφορές, σε πρακτικές, σε λειτουργίες, σε πρόσωπα, σε όλα. Όμως οι ανατροπές πρέπει να γίνουν στη βάση αρχών όπως είναι:

Ø      η ουσιαστική λειτουργία των θεσμών και των διαδικασιών λήψης αποφάσεων με στόχο το δημόσιο συμφέρον και μακριά από κάθε είδους πελατειακές σχέσεις και εξαρτήσεις από ποικιλώνυμα συμφέροντα,

Ø      η διαφάνεια, η αποτελεσματικότητα και η χρηστή αξιοποίηση των πόρων και των προσώπων στη διοίκηση της Περιφέρειας,

Ø      η αλλαγή της αναπτυξιακής στρατηγικής με έμφαση στη ποιότητα και στην αξιοποίηση των τοπικών πόρων και

Ø      η ουσιαστική κοινωνική παρέμβαση με αιχμή του δόρατος τη κοινωνική οικονομία απέναντι στην χωρίς αύριο επιδοματική πελατειακή πολιτική.

Κομβικό σημείο όλων είναι το σχέδιο διακυβέρνησης που περιλαμβάνει από το τρόπο λειτουργίας της Περιφέρειας και της συνεργασίας Περιφέρειας - Δήμων – πολιτών μέχρι τη στρατηγική και το αναλυτικό σχέδιο δράσης.

Στο πλαίσιο αυτό χρειάζεται ακόμη:

ü      Αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων που δίνουν σήμερα ο «Καλλικράτης» και το ΕΣΠΑ

ü      Απαίτηση να υπάρξει σαφέστερη διαφοροποίηση της διοικητικής οργάνωσης στα νησιά, γνήσια αυτοδιοικητική με περισσότερες αρμοδιότητες και πόρους και άρση όλων των εμποδίων που δεν επιτρέπουν στην αυτοδιοίκηση να είναι αποτελεσματική

ü      Στενή συνεργασία με τις άλλες νησιωτικές περιφέρειες της χώρας για να υπάρξει στη πράξη εθνική νησιωτική πολιτική που να σχεδιάζεται και να υλοποιείται με τη ενεργή συμμετοχή των Περιφερειών και των άλλων φορέων

ü      Εφαρμογή του Συντάγματος με υλοποίηση του Συμβούλιου  Νησιωτικής Πολιτικής, της Ρήτρας Νησιωτικότητας και του Ερευνητικού Ινστιτούτου Νησιωτικής Πολιτικής ώστε να υπάρξουν επιστημονικά τεκμηριωμένες πολιτικές

ü      Αξιοποίηση όλων των χρηματοδοτικών και θεσμικών ευκαιριών που παρέχει η Ευρωπαϊκή Ενωση όπως πχ. η κατοχύρωση νησιωτικών αγροτικών προϊόντων ποιότητας, η χρηματοδότηση ειδικών δράσεων μαζί με τις άλλες ευρωπαϊκές νησιωτικές περιφέρειες, το δίκτυο των ευρωπαϊκών νησιωτικών επιμελητηρίων, την Επιτροπή των Περιφερειών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Για να υπάρξουν οι ανατροπές που χρειάζεται ο τόπος πρέπει να αναδειχθούν νέα πρόσωπα ικανά και ανιδιοτελή. Η ρήξη με το παρελθόν, με νοοτροπίες, πρακτικές, πολιτικές και πρόσωπα που μας οδήγησαν στο οδυνηρό σήμερα, αποτελεί προϋπόθεση. Επιδιώκουμε εκλογικές συνεργασίες με πολιτικές και τοπικές δυνάμεις αλλά και πρόσωπα που έχουν ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση των τοπικών προβλημάτων με όραμα και ανοιχτούς ορίζοντες

Για το λόγο αυτό καλούμε σε συστράτευση όλες τις υγιείς και παραγωγικές δυνάμεις που έχουν τις ίδιες ανησυχίες μαζί μας, που κάνουν τις ίδιες διαπιστώσεις και θέλουν να δράσουν, να συμμετάσχουν ενεργά σε αυτή τη προσπάθεια.

Ολοι μαζί θα πρέπει να δώσουμε τον αγώνα για να γυρίσουμε σελίδα

Υποψήφιος Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου

Γιάννης Σπιλάνης

Συμβόλαιο ζωής με το Αιγαίο

ΘΕΜΑ :

Επίκαιρη Επερώτηση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΔΗΜΑΡ για τα προβλήματα στην εφαρμογή νησιωτικής πολιτικής

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΠΕΡΩΤΗΣΗ

Προς  τους Υπουργούς

 Ναυτιλίας και Αιγαίου, Διοικητικής Μεταρρύθμισης, Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Θέμα:  Προβλήματα στην εφαρμογή νησιωτικής πολιτικής

Στη διακηρυγμένη πολιτική της κυβέρνησης γίνεται συχνή αναφορά στη δέσμευση για εκπόνηση και εφαρμογή νησιωτικής πολιτικής με βάση την επιταγή του Συντάγματος αλλά και για γενικότερους προφανείς αναπτυξιακούς και εθνικούς λόγους. Το έργο αυτό ανήκει κατά βάση στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής ως καθ’ ύλη διοικητική μονάδα σε συνεργασία με τα αρμόδια κλαδικά Υπουργεία. 

Στο διάστημα που ακολούθησε έγιναν συγκεκριμένες ενέργειες που δρομολόγησαν διαδικασίες για την επίτευξη του στόχου αυτού:

-Έγινε επεξεργασία και υιοθέτηση από το Κοινοβούλιο των απαραίτητων νομοθετικών διατάξεων για την υλοποίηση της συνταγματικής επιταγής (άρθρο 101) που προβλέπει ότι ο νομοθέτης όταν εκδίδει διοικητικές πράξεις θα λαμβάνει υπόψη του τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιών καθώς και της σύστασης δύο θεσμών απαραίτητων για την χάραξη και υλοποίηση της νησιωτικής πολιτικής: του Συμβουλίου Νησιωτικής Πολιτικής και του Ερευνητικού Ινστιτούτου Νησιωτικής Πολιτικής. Παράλληλα υιοθετήθηκε η άποψη για επέκταση της νησιωτικής πολιτικής από τους 5 νομούς του Αιγαίου στο σύνολο της νησιωτικής χώρας ικανοποιώντας παράλληλα το χρόνιο αίτημα των νησιωτών των άλλων περιοχών.

-Εκπονήθηκε αναπτυξιακή στρατηγική για τον νησιωτικό χώρο που βασίζεται όχι στη τσιμεντοποίηση των νησιών αλλά στην αξιοποίηση των συγκριτικών τους πλεονεκτημάτων (πολιτισμός και περιβάλλον για παραγωγή μοναδικών προϊόντων και υπηρεσιών ποιότητας) και κατατέθηκαν οι σχετικές προτάσεις στο Υπουργείο Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας σύμφωνα με τις διαδικασίες εκπόνησης του ΕΣΠΑ 2014-20. Η στρατηγική αυτή παρουσιάστηκε στους τοπικούς φορείς με τη συμμετοχή εκπροσώπων των σημαντικότερων για τη χάραξη νησιωτικής πολιτικής υπουργείων Πολιτισμού, Περιβάλλοντος, Εργασίας, Αγροτικής Ανάπτυξης, Εσωτερικών, Τουρισμού.

-Έγινε για πρώτη φορά παρουσίαση της στρατηγικής αυτής στο Ελληνικό Κοινοβούλιο όπου όλες ανεξαιρέτως οι πολιτικές παρατάξεις επικρότησαν την πρωτοβουλία αυτή συμβάλλοντας μέσα από εποικοδομητικό διάλογο στη βελτίωση της. Στη συνεδρίαση αυτή κλήθηκαν να παραστούν και οι εκπρόσωποι της χώρας μας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να συμβάλουν και αυτοί στη προώθηση της σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 

-Υποβλήθηκαν προτάσεις για αναδιάρθρωση του ακτοπλοϊκού δικτύου, για βελτίωση του σχεδιασμού και παρακολούθησης υλοποίησης ειδικά των άγονων γραμμών, για χρηματοδότηση της ακτοπλοΐας από κοινοτικούς πόρους  με βάση τα όσα προβλέπουν η Συνθήκη της Λισσαβόνας και γενικότερα η κοινοτική νομοθεσία περί Υπηρεσιών Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος (Υ.Γ.Ο.Σ), η εδαφική συνοχή του ελληνικού και ευρωπαϊκού χώρου αλλά και το δικαίωμα των ευρωπαίων πολιτών για κινητικότητα. Στόχος της προσπάθειας αυτής αποτελεί η ύπαρξη ορθολογικής κατανομής των περιορισμένων εθνικών πόρων που διατίθενται στην ακτοπλοΐα και η άντληση πρόσθετων ευρωπαϊκών πόρων ώστε να αναβαθμιστούν οι παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους χρήστες διατηρώντας ταυτόχρονα το δικαίωμα των νησιωτών για κινητικότητα όπως και των υπολοίπων πολιτών της ΕΕ.

-Υποβλήθηκαν προτάσεις και αναλήφθηκαν πρωτοβουλίες σε κρίσιμούς τομείς για την ανάπτυξης της χώρας και των νησιών ειδικότερα όπως στη Θαλάσσια Πολιτική και στη διαχείριση του Παράκτιου Χώρου, στην αναβάθμιση των παρεχόμενων τουριστικών υπηρεσιών με εξασφάλιση πόρων για χρηματοδότηση των πολύ μικρών τουριστικών επιχειρήσεων σε συνεργασία με τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Τουρισμού, στην προστασία των υδατικών και άλλων φυσικών πόρων σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος, στην προώθηση της Κοινωνικής Οικονομίας σε συνεργασία με το Υπουργείο Εργασίας κλπ

-Υπήρξε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και άλλους ευρωπαϊκούς θεσμούς για τη προώθηση ευρωπαϊκής νησιωτικής πολιτικής ειδικά ενόψει της επικείμενης ελληνικής προεδρίας.  

Μετά από τον ανασχηματισμό της Κυβέρνησης τον προηγούμενο Ιούνιο βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ενέργειες που αποδομούν τόσο το έργο που έχει γίνει όσο και την υπηρεσία που πρέπει να το φέρει σε πέρας. Πιο συγκεκριμένα:

-Ο νέος ΓΓ Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής ορίστηκε 4 μήνες μετά την παραίτηση του προηγούμενο με αποτέλεσμα οι αναγκαίες πρωτοβουλίες σε πολιτικό επίπεδο να έχουν βαλτώσει. Μεταξύ άλλων αναφέρουμε τη πρόταση για το πρόγραμμα Interreg Ελλάδας-Κύπρου με θέμα τη θαλάσσια χωροταξία και την ολοκληρωμένη διαχείριση παράκτιων περιοχών, τη πρόταση για την διαφοροποίηση του τουριστικού πρότυπου ανάπτυξης μέσα από την ενίσχυση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των νησιών (νησιωτική ταυτότητα), η προώθηση του προγράμματος χρηματοδότησης των πολύ μικρών και μικρών τουριστικών επιχειρήσεων των νησιών για αναβάθμιση και διαφοροποίηση και των παρεχόμενων υπηρεσιών κλπ

-Το σχέδιο του Ε.Σ.Π.Α 2014-20 που πρόσφατα δόθηκε στους αρμόδιους φορείς για παρατηρήσεις, περιλαμβάνει περιορισμένες αναφορές στον νησιωτικό χώρο που σε καμία περίπτωση δεν συνιστούν ούτε καν πρόπλασμα νησιωτικής αναπτυξιακής στρατηγικής. Αντίθετα ο προτεινόμενος σχεδιασμός – που ας υπογραμμιστεί αποτελεί το κυριότερο αν όχι το μοναδικό εργαλείο άσκησης περιφερειακής πολιτικής- δεν προβλέπει καμία χωρική διαφοροποίηση θεωρώντας τη χώρα ως ενιαίο και ομοιογενή χώρο.

-Οι συνεχείς καθυστερήσεις και ματαιώσεις δρομολογίων αποτελούν καθημερινότητα για τους κατοίκους των νησιών επιφέροντας την αγανάκτηση των νησιωτών, των τουριστών αλλά και των επαγγελματιών (τουριστικά επαγγέλματα, μεταφορείς, έμποροι) πλήττοντας συνολικά την οικονομία των νησιωτικών περιοχών. Επιπλέον, εξαιτίας της μείωσης των ποσών που διατίθενται για τις άγονες γραμμές, ξεκινούν οριζόντιες περικοπές σε πολλές συνδέσεις άγονων γραμμών με αποτέλεσμα να πλήττονται πολλά μεσαία και μικρά νησιά της χώρας όπως τα Κύθηρα, η Κάρπαθος, η Κάσος, η Ανάφη, η Θηρασία, αντί της συνολικής αναδιάρθρωσης του δικτύου με σαφή κριτήρια κάλυψης των αναγκών.

-Δεν ανακοινώνονται έγκαιρα τα δρομολόγια και δεν τηρείται η δυνατότητα κρατήσεων και αγοράς εισιτηρίων για όλο το έτος -που αποτελεί υποχρέωση των ναυτιλιακών εταιρειών- παρά τις διαμαρτυρίες από τουριστικούς φορείς και από τους δημάρχους των νησιών, κυρίως στο Β. Αιγαίο, στα Δωδεκάνησα και τις Δυτικές Κυκλάδες αναφορικά με τις συνακόλουθες αρνητικές συνέπειες. Δεν τηρούνται επίσης οι συμβάσεις ανάθεσης υπηρεσίας δημοσίου συμφέροντος, εξαιτίας της μονομερούς ματαίωσης ή υπερβολικής καθυστέρησης ή ξαφνικής αλλαγής δρομολογίων, χωρίς να επιβάλλονται οι νόμιμες κυρώσεις.

-Μεθοδεύεται μεταφορά των αρμοδιοτήτων ακτοπλοΐας που είχαν ανατεθεί στο πάλαι ποτέ Υπουργείο Αιγαίου από τη σύσταση του από τη Γ.Γ Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής στη Γ.Γ Ναυτιλίας αντί να συμβεί το αντίθετο, δεδομένου ότι η ακτοπλοΐα αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της νησιωτικής πολιτικής, απελευθερώνοντας ταυτόχρονα στελέχη του Λιμενικού Σώματος για το καθ’ ύλη καθήκον τους που είναι η φύλαξη των θαλάσσιων συνόρων της χώρας και η αστυνόμευση των θαλασσών, των λιμανιών και γενικά της μεγάλης παράκτιας ζώνης της χώρας για την τήρηση του νόμου.

-Η παραπάνω μεθόδευση θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη συρρίκνωση του προσωπικού της Γενικής Γραμματείας και τελικά στη διάλυση της εφόσον δεν μεταφερθούν άλλες ουσιαστικές για τη νησιωτικότητα αρμοδιότητες. Η πρόταση για  συρρίκνωση του προσωπικού της Γενικής Γραμματείας με την υπαγωγή σε «κινητικότητα-απόλυση» του 25% του ανθρώπινου δυναμικού της που προς το παρόν ανακλήθηκε, αφορά προσωπικό που σημειωτέον είναι εγκατεστημένο και ζει στα νησιά σε αντίθεση κάθε λογικής που εύκολα διαπιστώνει τη δημογραφική συρρίκνωση των νησιών, τη γενική υποστελέχωση των νησιωτικών δημόσιων υπηρεσιών ειδικά με επιστημονικό προσωπικό αλλά κύρια της ανάγκης εξειδικευμένου προσωπικού, ενώ παραβαίνει και ακόμη τη ρύθμιση του μνημονίου για ειδική μεταχείριση των νησιών σε ότι αφορά τη στελέχωση των υπηρεσιών. Το προσωπικό αυτό είναι απαραίτητο για να υλοποιηθεί η νέα αναπτυξιακή στρατηγική που βασίζεται κύρια στη προστασία, την αξιοποίηση και ανάδειξη τόσο του φυσικού και του δομημένου περιβάλλοντος όσο και του υλικού και άυλου πολιτισμού των νησιών με την ανάδειξη της ξεχωριστής ταυτότητας του κάθε νησιού μέσα στη λογική της «έξυπνης εξειδίκευσης» που επιτάσσουν οι κοινοτικές οδηγίες για εξασφάλιση της ροής των κοινοτικών πόρων προς τη χώρα και ειδικά τη περιφέρεια, αλλά και τη λειτουργία των οργάνων που θεσμοθετήθηκαν δηλαδή του Συμβουλίου Νησιωτικής Πολιτικής και του Ερευνητικού Ινστιτούτου Νησιωτικής Πολιτικής

-Μεθοδεύονται ενέργειες που θα πλήξουν την αυτονομία λειτουργίας της Γενικής Γραμματείας που έχει έδρα τη Μυτιλήνη και όχι κάποιο αθηναϊκό οικοδομικό τετράγωνο δείχνοντας ακόμη μια φορά περίτρανα την αντίληψη που έχει το κεντρικό κράτος για τα νησιά και τους νησιώτες. 

Κατά συνέπεια τίθενται σε αμφισβήτηση όλες οι ενέργειες που προηγήθηκαν και είχαν ως στόχο να ανατρέψουν το πρότυπο ανάπτυξης που έχει ακολουθηθεί μέχρι σήμερα και είχε οδηγήσει τις νησιωτικές οικονομίες να υστερούν σε κατά κεφαλή παραγωγή, ενώ η δομή τους είναι ιδιαίτερα εύθραυστη (τουριστική μονοκαλλιέργεια σε συνδυασμό με δόμηση) και με μειούμενη ανταγωνιστικότητα. Αντί της έρευνας, της παρουσίας νέων τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας, της εισαγωγής καινοτομιών για την αξιοποίηση των μοναδικών φυσικών και πολιτιστικών πόρων που διαθέτουν να αποτελέσουν την αιχμή του δόρατος για την ανάπτυξη τους, μεθοδεύεται η συνέχιση της ανάπτυξης «δια της οικοδομής» υιοθετώντας παρωχημένα και αποτυχημένα πρότυπα. Τα ποσοτικά και τα ποιοτικά δημογραφικά χαρακτηριστικά είναι αρκετά δυσμενή (γήρανση πληθυσμού, χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης και δια βίου κατάρτισης, υψηλή πρόωρη εγκατάλειψη σχολείου), ενώ η ανεργία και το ποσοστό πληθυσμού που κινδυνεύει από φτώχεια αυξάνουν ταχύτατα. Οι περιβαλλοντικές πιέσεις αυξάνονται με προβλήματα στη ποιότητα του πόσιμου νερού, στην υποβάθμιση του εδάφους (ρύπανση και ερημοποίηση), στη μείωση της βιοποικιλότητας, στην υποβάθμιση του τοπίου και του δομημένου περιβάλλοντος, ενώ οι προστατευόμενες περιοχές και οι διατηρητέοι οικισμοί όχι μόνο δεν αξιοποιούνται αλλά υποβαθμίζονται συνεχώς. Ορατός είναι ο κίνδυνος επιστροφής σε καταστάσεις που θα θυμίζουν την ερήμωση των δεκαετιών του ‘50 και ’60 ειδικά αν δεν αντιμετωπιστεί ριζικά το πρόβλημα των θαλάσσιων συγκοινωνιών που οδηγεί σε απομόνωση τα νησιά.

Βάσει των παραπάνω ερωτώνται  οι αρμόδιοι υπουργοί:

•Ποιες πρωτοβουλίες θα πάρουν για να δείξουν ότι η μέριμνα για τον νησιωτικό χώρο και ειδικά την ανάπτυξη των νησιών δεν εξαντλείται σε ρητορεία χωρίς κανένα πρακτικό αντίκρισμα ειδικά για τους νησιώτες αλλά και γενικότερα για το σύνολο του ελληνικού λαού που μαστίζεται από ανεργία και μείωση του εισοδήματος και προσδοκά οφέλη από την ανάπτυξη αυτής της ευαίσθητης οικονομικά, κοινωνικά, πολιτιστικά, περιβαλλοντικά και πολιτικά νησιωτικής χώρας;

•Ποιες πρωτοβουλίες θα πάρουν για να δείξουν ότι θα υπάρξει αλλαγή στο αναπτυξιακό πρότυπο ειδικά της νησιωτικής Ελλάδας με στροφή από τον αδιέξοδο καταναλωτισμό και την οικοπεδοποίηση στην ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας με έμφαση στην αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού και στην αξιοποίηση των μοναδικών πόρων του ελληνικού αρχιπελάγους;  

•Ποιες πρωτοβουλίες θα αναλάβουν ενόψει της ελληνικής προεδρίας στην Ε.Ε ώστε να εφαρμοστεί το άρθρο 174 της Συνθήκης της Λισαβόνας εξειδικεύοντας τη Στρατηγική Ευρώπη 2020 αλλά και τις κοινοτικές νομοθεσίες για τα νησιά;      

•Πότε θα λειτουργήσουν το Συμβούλιο Νησιωτικής Πολιτικής και το Ινστιτούτο Νησιωτικής Πολιτικής που συστήθηκαν με τον νόμο 4150/13, ώστε να συμβάλλουν στην εκπόνηση ολοκληρωμένης ειδικής νησιωτικής στρατηγικής και να αποτελέσει εργαλείο για την υποστήριξη της περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης των νησιών;

•Ποιες πρωτοβουλίες πρόκειται να πάρουν σε επίπεδο Κυβέρνησης ώστε να προχωρήσει η υιοθέτηση διαφοροποιημένων κλαδικών πολιτικών στα νησιά σε κρίσιμους τομείς όπως τη περιβαλλοντική πολιτική, τη θαλάσσια πολιτική, την αγροτική πολιτική και τη πολιτική αλιείας, τη τουριστική πολιτική και τη διοικητική πολιτική  και ποιες πολιτικές σκοπεύουν να υιοθετήσουν για αναστροφή της φθίνουσας πορείας των νησιών ώστε να έχουμε ισχυρές νησιωτικές κοινωνίες 365 ημερών αλλά και να συμβάλλουν τα νησιά στην έξοδο από τη κρίση της χώρας μέσα από την αναπτυξιακή διαδικασία;

•Δεδομένων των προβλημάτων στην ακτοπλοϊκή σύνδεση των νησιών, τι μέτρα έχουν λάβει για την εφαρμογή των νόμων του κράτους από τις υπηρεσίες των οποίων προΐστανται και τι ποινές θα εφαρμόσουν σε όσους συνεχίζουν να παρανομούν;  

•Πώς θα γίνει ο επανασχεδιασμός του δικτύου δρομολογίων με βάση την εξυπηρέτηση του χρήστη και διαφορετικός σχεδιασμός των αγόνων θαλάσσιων και αεροπορικών γραμμών (των ενδονησιωτικών συμπεριλαμβανόμενων) και η αντιμετώπιση του κόστους των μεταφορών με εφαρμογή της αρχής της εδαφικής συνέχειας σε συνεργασία με την ΕΕ; Πως θα αναβαθμιστούν οι παρεχόμενες υπηρεσίες αν δεν υπάρχει συστηματική παρακολούθηση της ικανοποίησης των χρηστών και την εμπλοκής στους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων που σήμερα λαμβάνονται από λιμενικούς και εφοπλιστές;

•Ποιες πρωτοβουλίες θα πάρουν για να δείξουν ότι η αναδιάρθρωση του δημόσιου τομέα δεν είναι πρόσχημα για κομματικά παιχνίδια με στόχο την πολιτική εξάρτηση των υπαλλήλων που κινδυνεύουν με απόλυση, αλλά πραγματική βούληση για την βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αξιοπιστίας του κράτους;

Οι επερωτώντες βουλευτές

Κουβέλης Φώτης

Αναγνωστάκης Δημήτρης

Γιαννακάκη Μαρία

Κυρίτσης Γιώργος

Λυκούδης Σπυρίδων

Μάρκου Κατερίνα

Ξηροτύρη-Αικατερινάρη Ασημίνα

Οικονόμου Βασίλης

Πανούσης Γιάννης

 Ρεπούση Μαρία

Τσούκαλης Νίκος

Φούντα Νίκη

Ψαριανός Γρηγόρης

Ψύρρας Θωμάς

08 / 01 / 14

Συμμετοχή του Τουριστικού Παρατηρητηρίου Αιγαίου σε συνάντηση των Παρατηρητηρίων στην Μαδρίτη

Συμμετοχή του Τουριστικού Παρατηρητηρίου Αιγαίου σε συνάντηση των Παρατηρητηρίων στην Μαδρίτη

 Ο Διευθυντής του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού Αιγαίου, επ. Καθηγητής Γ.Σπιλάνης συμμετείχε στις 12 και 13 Δεκεμβρίου στο 1ο συνέδριο των Παρατηρητηρίων που έχουν ιδρυθεί κάτω από την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (ΠΟΤ), στην έδρα του τελευταίου στη Μαδρίτη. Το συνέδριο που έγινε παρουσία του Γενικού Γραμματέα του ΠΟΤ κ. Ριφάι, των Διευθυντών των Περιφερειακών Προγραμμάτων για την Ευρώπη, την Ασία, τον Ειρηνικό, για την Αμερική και την Ασία, του Διευθυντή Βιώσιμου Τουρισμού και υπεύθυνου για την ανάπτυξη των Παρατηρητηρίων, εκπροσώπων των άλλων εν ενεργεία παρατηρητηρίων, εκπροσώπων χωρών που επιθυμούν να δημιουργήσουν τα δικά τους Παρατηρητήρια και διεθνών εμπειρογνωμόνων ασχολήθηκε με τη πρόοδο και τις προοπτικές του θεσμού

Ο Γ. Σπιλάνης παρουσίασε τη μεθοδολογία πάνω στην οποία στηρίζεται το Παρατηρητήριο Αιγαίου, τις ενέργειες που έχουν γίνει μέχρι τώρα και αφορούν στη συλλογή δευτερογενούς πληροφορίας από φορείς και οργανισμούς και όσες θα ακολουθήσουν στο άμεσο διάστημα με έμφαση τα σεμινάρια κατάρτισης και ευαισθητοποίησης φορέων και επιχειρηματιών που θα ξεκινήσουν με το νέο έτος. Παρουσίασε επίσης τα αποτελέσματα της πρόσφατης συμμετοχής του σε συναντήσεις σε Κύπρο και Ηράκλειο με στόχο να παρουσιάσει εκ μέρους του ΠΟΤ την προσπάθεια για προώθηση της ιδέας του βιώσιμου τουρισμού μέσα από το θεσμό των Παρατηρητηρίων

Σε κατ' ιδία συνάντηση με την υπεύθυνη Διευθύντρια για την Ευρώπη κα Garana, συζήτησαν τη σημασία που έχει το Παρατηρητήριο Αιγαίου ως το πρώτο παρατηρητήριο στην Ευρώπη και την δυνατότητα παροχής τεχνογνωσίας σε άλλες περιοχές και κυρίως στη νέα μακροπεριφέρεια Αδριατικής-Ιονίου που περιλαμβάνει και το Αιγαίο και όπου το τουρισμός αποτελεί έναν από τους 4 πυλώνες κοινής δράσης.

Με τον Διευθυντή του Βιώσιμου Τουρισμού κ. Glaesser συζήτησε για τα θέματα συντονισμού που προκύπτουν μεταξύ των παρατηρητηρίων, ενώ με τον ειδικό σύμβουλο του ΓΓ κ. Cabrini συζήτησαν το ενδεχόμενο οργάνωσης αντίστοιχου συνεδρίου στο Αιγαίο στο τέλος του 2014 ή στην αρχή του 2015.

Μυτιλήνη 171213

Προοδευτική πολιτική με σταθερές και ξεκάθαρες αρχές για να γίνουν τα πράγματα αλλιώς

Παρέμβαση του Γ.Σπιλάνη στο 2ο Συνέδριο της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Η συζήτηση για την έξοδο από τη κρίση έχει εγκλωβιστεί στα πρόσωπα και στη βελτίωση της διαχείρισης, τη στιγμή που η απαίτηση της πλειοψηφίας των πολιτών αλλά και η παρούσα κατάσταση απαιτεί «τα πράγματα να γίνονται αλλιώς» με άλλη πολιτική. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για την όποια προεκλογική συμπόρευση. Πρέπει να διευκρινιστεί ότι η προεκλογική συμπόρευση είναι εθελοντική και προϋποθέτει κοινές απόψεις σε μια σειρά κρίσιμα θέματα, ενώ η όποια μετεκλογική συνεργασία «επιβάλλεται» από το εκλογικό αποτέλεσμα και μπορεί να γίνει μεταξύ ανομοιογενών πολιτικών χώρων με βάση μια συμφωνία με βάση εκατέρωθεν συμβιβασμούς.

Η πολιτική προεκλογικών συνεργασιών απαιτεί να υπάρξει σαφής τοποθέτηση σε κρίσιμα θέματα όπως:

α) τη διαφάνεια και η ουσιαστική λειτουργία των θεσμών και του πολιτικού συστήματος με περιορισμένες θητείες, χωρίς προνόμια και «συντάξεις», χωρίς «μπόνους» και άλλες εκλογικές ρυθμίσεις που παραμορφώνουν τη λαϊκή ετυμηγορία.

β) την αποτελεσματικότητα στη λειτουργία του κράτους και της αυτοδιοίκησης μακριά από σπατάλη, διαφθορά, πελατειακές σχέσεις αλλά στην υπηρεσία των πολιτών και της υγιούς επιχειρηματικότητας μέσα από μια ουσιαστική μεταρρύθμιση δομών, αξιολόγηση και αξιοκρατία. Για τα παραπάνω χρειάζεται ένας νέος τρόπος διαφανούς νομοθέτησης που θα αντικαταστήσει την σημερινή γραφειοκρατική, αδιαφανή, αναποτελεσματική  και αποσπασματική πολυνομία που υποθάλπει τη συναλλαγή αντί να στηρίζει την δημιουργικότητα.

γ) την αποτελεσματική λειτουργία των κρίσιμων τομέων της παιδείας, της υγείας, των μεταφορών, της ενέργειας, της ύδρευσης και γενικά όλων των Υπηρεσιών Δημοσίου Συμφέροντος με υποδομές που ανήκουν στο κράτος και ρυθμιστικές αρχές που θα φροντίζουν, αξιολογώντας τη λειτουργία τους, στην εξυπηρέτηση των χρηστών και του δημόσιου συμφέροντος και όχι των ποικιλώνυμων συμφερόντων που παρασιτούν επ’αυτών. 

δ) τη δικαιοσύνη στο φορολογικό σύστημα που δεν θα συνεχίζει να αφήνει στο απυρόβλητο τους γνωστούς-άγνωστους της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής, της φοροκλοπής και των off-shore, των καταθέσεων στο εξωτερικό και των χρεών στο εσωτερικό, συλλαμβάνοντας τελικά μόνο όσους δεν μπορούν ή δεν πρόλαβαν να «κρυφτούν».

ε) την ανατροπή στο αναπτυξιακό μοντέλο που δεν μπορεί να βασίζεται σε εσωστρεφείς επιχειρήσεις που είτε θα επιβιώνουν χάρη μιας «πλαστικής» εσωτερικής ζήτησης και των δανεικών κρατικών πόρων, είτε θα είναι ανταγωνιστικές βασισμένες σε χαμηλά μεροκάματα και στην εκποίηση του φυσικού πλούτου και του εθνικού κεφαλαίου. Χρειάζεται ένα μοντέλο που θα προωθεί εξωστρεφείς κλάδους που θα αξιοποιούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, τους υπάρχοντες πόρους και το ανθρώπινο δυναμικό κατευθύνοντας τους δημόσιους πόρους σε επενδύσεις που θα αξιοποιούν το ανθρώπινο κεφάλαιο αναβαθμίζοντας το μέσα από την εκπαίδευση και την έρευνα, αλλά και στις αναγκαίες υποδομές υπηρετώντας με συνέπεια την έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης πάνω στο τρίπτυχο «οικονομική αποτελεσματικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και περιβαλλοντική διατήρηση». Τέλος ο αναπτυξιακός σχεδιασμός πρέπει να είναι ολοκληρωμένος και να έχει χωρική διάσταση ενώ η υλοποίηση του να είναι αποκεντρωμένη. Μέχρι σήμερα ο όποιος σχεδιασμός έγινε δεν έλαβε υπόψη του ότι δεν έχουμε μια χώρα με ομοιογενή χαρακτηριστικά. Υπάρχουν πρακτικά τέσσερεις μεγάλες γεωγραφικές ενότητες, «τέσσερεις Ελλάδες»: η αστική, η αγροτική, η ορεινή και η νησιωτική. Παράλληλα το πελατειακό κράτος διατήρησε όλες τις αποφάσεις, μικρές και μεγάλες, για προφανείς λόγους στο κέντρο. Αυτό πρέπει να τελειώσει καθιστώντας υπεύθυνους τους αιρετούς της αυτοδιοίκησης.

στ) τον ορθολογισμό και την διαφάνεια στην κοινωνική πολιτική που θα εστιάζεται τόσο στην στήριξη των πραγματικά αδυνάτων και των κοινωνικά αποκλεισμένων παρέχοντας τους ένα πραγματικό δίχτυ προστασίας αλλά και τα εργαλεία εκείνα που θα τους βοηθήσουν να βγουν από τη περιθωριοποίηση και τη φτώχεια. Όχι στη κοροϊδία της πελατειακής και θνησιγενούς «κοινωνικής εργασίας», ναι στην «κοινωνική οικονομία» με βάση νέα προσόντα που θα αποκτηθούν μέσα από το σχέδιο δια βίου μάθησης και της νέας κουλτούρας αξιοποίησης των κοινών πόρων.

ζ) την αλλαγή της πορείας της Ευρώπης που θα στοχεύει στη πραγματική οικονομική, κοινωνική και χωρική σύγκλιση, στην αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών και μεταξύ των πολιτών για βιώσιμη χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Την στήριξη σε μια άλλη Ευρώπη, με θεσμούς με ισχυρή νομιμοποίηση, χωρίς δογματική προσήλωση στις πολιτικές λιτότητας και εσωτερικής υποτίμησης για επίτευξη ανταγωνιστικών συνθηκών και στην ανεξέλεγκτη δράση του χρηματοπιστωτικού τομέα και των off-shore εταιρειών για τη συσσώρευση ανεξέλεγκτων (και σε μεγάλο βαθμό παράνομων) κερδών.

Ερώτημα: Πως αντιμετωπίζεται η σημερινή δυστοκία στη συσπείρωση των δυνάμεων που θέλουν τις αλλαγές όπως τις περιγράψαμε; Η εξωστρέφεια είναι η μόνη λύση. Εχουμε τη δύναμη να προτείνουμε στη κοινωνία, τις ριζικές μεταρρυθμίσεις τις αλλαγές σε βάθος που έχει ανάγκη η χώρα τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και στο εσωτερικό μέτωπο.

Άποψη μας είναι ότι οι επόμενες εκλογέςκαι ειδικά οι αυτοδιοικητικές πρώτου και δεύτερου βαθμού προσφέρονται για να επιχειρηθούν συμπράξεις πάνω σε φερέγγυα πρόσωπα που έχουν επιδείξει αξία, ανοιχτό μυαλό και ανιδιοτέλεια και ώστε να συμπορευθούμε με βάση τις γενικές αρχές που αναφέραμε προηγούμενα για την αντιμετώπιση των τοπικών προβλημάτων με όραμα, στρατηγική και σχέδιο για την επίτευξη πραγματικά βιώσιμης ανάπτυξης με οικονομική αποτελεσματικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και περιβαλλοντική διατήρηση. Η κοινωνία δεν ζητά απλά να βελτιώσουμε τη διαχείριση με το υπάρχον πλαίσιο και τα γνωστά φθαρμένα πρόσωπα. Ζητά να αλλάξουμε αρχές, πλαίσιο, κανόνες λειτουργίας και στόχευση. Επομένως τα πρόσωπα που έχουν δείξει στη πράξη πως δεν έχουν τα παραπάνω χαρακτηριστικά αφού δεν ασπάζονται τις θεμελιώδεις αρχές μας πρέπει να αποκλείονται από τις συνεργασίες.

Χρειαζόμαστε προοδευτική πολιτική με σταθερές και ξεκάθαρες αρχές και καθαρά πρόσωπα «για να γίνουν τα πράγματα αλλιώς».

 

Γιάννης Σπιλάνης

Επ. Καθηγητής Παν. Αιγαίου

Μυτιλήνη 14 Δεκ 2013

Τρίτος πόλος και Κεντροαριστερά: άλλο προεκλογική σύμπραξη και άλλο μετεκλογική συνεργασία

Τρίτος πόλος και Κεντροαριστερά: άλλο προεκλογική σύμπραξη και άλλο μετεκλογική συνεργασία

Η συζήτηση που άνοιξε με πρωτοβουλία της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ πριν από τις εκλογές του 2012, ήταν σίγουρο ότι δεν επρόκειτο να καταλήξει εύκολα σε κάποιο αποτέλεσμα. Μετά τις εκλογές που άλλαξαν ριζικά το τοπίο που γνωρίζαμε από το 1981, τα πράγματα έγιναν ακόμη περισσότερο πολύπλοκα με τη συνεχή μείωση της εκλογικής δύναμης του ΠΑΣΟΚ όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις. Εχει ενδιαφέρον να υπογραμμίσουμε ότι παρά το γεγονός ότι στις περισσότερες δημοσκοπήσεις πρώτο κόμμα βγαίνουν οι αναποφάσιστοι μαζί με αυτούς που ψηφίζουν λευκό, και καταλληλότερος για πρωθυπουργός ανάμεσα στους Σαμαρά και Τσίπρα είναι ο «κανένας από τους δύο», πολλοί «αντικειμενικοί» αναλυτές προσπαθούν να μας πείσουν ότι δεν υπάρχει χώρος για μια τρίτη πολιτική πρόταση ανάμεσα στη μνημονιακή ΝΔ του «φοβικού λαϊκισμού» και στον αντιμνημονιακό ΣΥΡΙΖΑ του «επαναστατικού λαϊκισμού». Μια άλλη μερίδα, με επικεφαλής τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, υποστηρίζει με υπερβάλλον σθένος ότι η κεντρο-αριστερά δεν μπορεί παρά να συμπεριλαμβάνει το σημερινό κυβερνητικό ΠΑΣΟΚ γεγονός που θα εγκλωβίσει τη συζήτηση στη βελτίωση της διαχείρισης, τη στιγμή που η απαίτηση της πλειοψηφίας των πολιτών αλλά και η παρούσα κατάσταση απαιτεί «τα πράγματα να γίνονται αλλιώς».

Είναι γεγονός ότι η διαδικασία συγκρότησης του Τρίτου Πόλου «εκ των άνω» έχει εγγενή προβλήματα, αφού οι μόνοι επώνυμοι συνομιλητές είναι νυν και πρώην στελέχη του ΠΑΣΟΚ με μεγαλύτερη ή μικρότερη εμπλοκή στη διακυβέρνηση της χώρας είτε κατά τη περίοδο πριν το 2009, είτε μετά, είτε και κατά τις δύο περιόδους και επομένως έχουν σοβαρές ευθύνες τόσο για το πώς φτάσαμε στη κρίση, όσο και πως αντιμετωπίστηκε η κρίση. Πρόσωπα που στη πλειοψηφία τους δεν έχουν την έξωθεν καλή μαρτυρία για να συμμετάσχουν σε μια νέα προσπάθεια για την αναγέννηση της χώρας αφού δεν μπορούν να πείσουν ότι έχουν αλλάξει νοοτροπία και πρακτικές, ενώ ταυτόχρονα και η απλή αναφορά του ονόματος τους δημιουργεί δυσφορία σε όσους γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα, αλλά και στους απλούς πολίτες που αναρωτιούνται «μα αυτοί μου μας κατάστρεψαν θα μας σώσουν;». Η εθελοντική αποχώρηση τους από το προσκήνιο μόνο θετική επίδραση μπορεί να έχει διευκολύνοντας την ουσία της σύγκλισης και σύμπραξης των δυνάμεων του χώρου.

Ο αντίλογος που υπάρχει στη παραπάνω προσέγγιση συνοψίζεται σε κάποιες φράσεις όπως «δεν υπάρχει βούληση στη ΔΗΜΑΡ για πραγματική διεύρυνση» ή «αν δεν πάμε με αυτούς με ποιους θα πάμε», ή ακόμη «προτιμάτε ένα κόμμα μικρό αλλά καθαρό που όμως δεν θα μπορεί να έχει λόγο στις εξελίξεις» αλλά και «μα αφού συνεργαστήκατε με τη ΝΔ τώρα δεν μπορείτε να συμπράξετε με το ΠΑΣΟΚ» και άλλα παρόμοια. Τα πράγματα ήρθε και περιέπλεξε η ανακοίνωση των «58» που χρονικά συνοδεύτηκε από το πρωτόκολλο κυβερνητικής συνεργασίας ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Τα δύο αυτά κείμενα κινούνται προφανώς προς αντίθετες κατευθύνσεις δείχνοντας ότι το ΠΑΣΟΚ πατάει πάνω σε δύο βάρκες, την «κεντροδεξιά κυβερνητική» βάρκα κατηγορώντας τη ΔΗΜΑΡ ότι δεν είναι «υπεύθυνη κυβερνώσα δύναμη» και την «κεντροαριστερή» βάρκα κατηγορώντας και πάλι τη ΔΗΜΑΡ ότι δεν συμπράττει για την (ανα)σύσταση της «κεντροαριστεράς». Συμπέρασμα: η ΔΗΜΑΡ φταίει για όλα!!!!  

Εδώ φαίνεται ότι πολλοί από τους θιασώτες της «κεντροαριστεράς» βλέπουν την προεκλογική σύμπραξη ως μια πολιτική κολυμβήθρα του Σιλωάμ που θα ξεπλύνει της αμαρτίες του κυβερνητικού ΠΑΣΟΚ της 30ετίας που πέρασε. Με γενικόλογες τοποθετήσεις, χωρίς σαφείς αρχές και θέσεις, χωρίς σαφείς αποστάσεις από πολιτικές, πρακτικές και νοοτροπίες που μας έφεραν στη σημερινή κατάσταση, θέτουν ως προϋπόθεση την «άνευ όρων» κοινή κάθοδο δυνάμεων του χώρου με άξονα ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μέσα σ’αυτούς υπάρχουν και άτομα που κάθε πολιτικός χώρος θα ήθελα να κοσμούν τις τάξεις του και θέλουμε να πιστεύουμε ότι τελικά θα συμπορευθούν μαζί μας.

Η απάντηση της ΔΗΜΑΡ δεν μπορεί παρά να είναι σαφής: η προεκλογική σύμπραξη προϋποθέτει συμφωνία με σαφές πολιτικό στίγμα και επιλογές εντελώς διαφορετικές από όσες κυριάρχησαν στο απώτερο και στο πρόσφατο παρελθόν. Επομένως χρειάζεται σαφής τοποθέτηση σε κρίσιμα θέματα όπως:

α) τη διαφάνεια και η ουσιαστική λειτουργία των θεσμών και του πολιτικού συστήματος με θητείες, χωρίς προνόμια και «συντάξεις», χωρίς «μπόνους» και άλλες εκλογικές ρυθμίσεις που παραμορφώνουν τη λαϊκή ετυμηγορία.

β) την αποτελεσματικότητα στη λειτουργία του κράτους και της αυτοδιοίκησης μακριά από σπατάλη, διαφθορά, πελατειακές σχέσεις αλλά στην υπηρεσία των πολιτών και της υγιούς επιχειρηματικότητας μέσα από μια ουσιαστική μεταρρύθμιση δομών, αξιολόγηση και αξιοκρατία.

γ) την αποτελεσματική λειτουργία των κρίσιμων τομέων της παιδείας, της υγείας, των μεταφορών, της ενέργειας και όλων γενικά των Υπηρεσιών Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος με ρυθμιστικές αρχές που θα φροντίζουν στην εξυπηρέτηση των χρηστών και όχι των ποικιλώνυμων συμφερόντων που παρασιτούν επ’αυτών.  

δ) τη δικαιοσύνη στο φορολογικό σύστημα που δεν θα συνεχίζει να αφήνει στο απυρόβλητο τους γνωστούς-άγνωστους της εισφοροδιαφυγής και της φοροδιαφυγής, της φοροκλοπής και των off-shore, των καταθέσεων στο εξωτερικό και των χρεών στο εσωτερικό, συλλαμβάνοντας τελικά μόνο όσους δεν μπορούν ή δεν πρόλαβαν να «κρυφτούν».

ε) την ανατροπή στο αναπτυξιακό μοντέλο που δεν μπορεί να βασίζεται σε εσωστρεφείς επιχειρήσεις που είτε θα επιβιώνουν χάρη μιας «πλαστικής» εσωτερικής ζήτησης και των δανεικών κρατικών πόρων, είτε θα είναι ανταγωνιστικές βασισμένες σε χαμηλά μεροκάματα και στην εκποίηση του φυσικού πλούτου και του εθνικού κεφαλαίου. Χρειάζεται ένα μοντέλο που θα προωθεί εξωστρεφείς κλάδους που θα αξιοποιούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, τους υπάρχοντες πόρους και το ανθρώπινο δυναμικό κατευθύνοντας τους δημόσιους πόρους σε επενδύσεις που θα αναβαθμίζουν ανθρώπινο και ανθρωπογενές κεφάλαιο μέσα από την εκπαίδευση και την έρευνα υπηρετώντας με συνέπεια την έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης πάνω στο τρίπτυχο «οικονομική αποτελεσματικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και περιβαλλοντική διατήρηση».

στ) τον ορθολογισμό και την διαφάνεια στην κοινωνική πολιτική που θα εστιάζεται τόσο στην στήριξη των πραγματικά αδυνάτων και των κοινωνικά αποκλεισμένων παρέχοντας τους ένα πραγματικό δίχτυ προστασίας αλλά και τα εργαλεία εκείνα που θα τους βοηθήσουν να βγουν από τη περιθωριοποίηση και τη φτώχεια.

ζ) την αλλαγή της πορείας της Ευρώπης που θα στοχεύει στη πραγματική οικονομική, κοινωνική και χωρική σύγκλιση, στην αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών και μεταξύ των πολιτών για βιώσιμη χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Την στήριξη σΣε μια άλλη Ευρώπη, με θεσμούς με ισχυρή νομιμοποίηση, χωρίς δογματική προσήλωση στις πολιτικές λιτότητας και εσωτερικής υποτίμησης για επίτευξη ανταγωνιστικών συνθηκών και στην ανεξέλεγκτη δράση του χρηματοπιστωτικού τομέα και των off-shore εταιρειών για τη συσσώρευση ανεξέλεγκτων (και σε μεγάλο βαθμό παράνομων) κερδών.

Αλλωστε η Δημοκρατική Αριστερά κατέδειξε στη πράξη πως εννοεί τη σύγκλιση με βάση αρχές οργανώνοντας δημόσιες εκδηλώσεις πάνω στα κρίσιμα θέματα που ζητούν θέσεις και λύσεις με συμμετοχή πολιτικών και επιστημόνων προερχόμενων από τον ευρύτερο χώρο με ευρεία απήχηση.

Εδώ θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι μια «εθελοντική» προεκλογική σύμπραξη έχει εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο από μια «αναγκαστική» μετεκλογική συνεργασία που επιβάλλεται ανάλογα με το εκλογικό αποτέλεσμα και την κρισιμότητα των στιγμών και μπορεί να οδηγήσει σε συμπόρευση πολιτικές δυνάμεις με διαφορετικές θέσεις και προτεραιότητες, ακόμη και με σημαντικές ιδεολογικές διαφορές. Τότε απαιτείται η ύπαρξη μιας ελάχιστης δημόσιας συμφωνίας σε έναν κοινό παρανομαστή και στη συνέχεια εκατέρωθεν συμβιβασμούς και συγκλίσεις για όσα θέματα δεν υπάρχει συμφωνία εξ αρχής. Στη περίπτωση αυτή η «ετερογένεια» μεταξύ των δυνάμεων που συνεργάζονται είναι εξ ορισμού υπαρκτή και θεμιτή. Η συνεργασία αυτή θα μακροημερεύσει αν οι συμμετέχουσες δυνάμεις είναι πραγματικά έτοιμες για «έντιμους» εκατέρωθεν συμβιβασμούς. Σε αντίθετη περίπτωση διαλύονται όπως συνέβη στο πρόσφατο παρελθόν, αφού πρώτα κατέγραψε μια πρωτοφανή για τη χώρα έστω και σύντομη πορεία κυβέρνησης συνεργασίας για την επίτευξη του κυρίαρχου στόχου που ήταν η μη πτώχευση και η διατήρηση στην Ευρώπη και στο ευρώ. Και αυτή η εξέλιξη «χρεώθηκε» στη ΔΗΜΑΡ ενώ στη πραγματικότητα η ΝΔ ήθελε να επιβάλει τη δεξιά νέο-φιλευλεύθερη ατζέντα της και το ΠΑΣΟΚ να επιβιώσει πολιτικά διατηρούμενο στην εξουσία και στους μηχανισμούς της.  

Ερώτημα: Πως αντιμετωπίζεται η σημερινή δυστοκία στη δημιουργία του Τρίτου Πόλου; Απόψη μας είναι ότι οι περιφερειακές και οι δημοτικές εκλογές προσφέρονται για να επιχειρηθούν συμπράξεις πάνω σε φερέγγυα πρόσωπα που έχουν επιδείξει αξία, ανοιχτό μυαλό και ανιδιοτέλεια και θα συμπορευθούν με βάση τις γενικές αρχές που αναφέραμε προηγούμενα για την αντιμετώπιση των τοπικών προβλημάτων με όραμα, στρατηγική και σχέδιο για την επίτευξη πραγματικά βιώσιμης ανάπτυξης με οικονομική αποτελεσματικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και περιβαλλοντική διατήρηση. Η κοινωνία δεν ζητά απλά να βελτιώσουμε τη διαχείριση με το υπάρχον πλαίσιο. Ζητά να αλλάξουμε αρχές, πλαίσιο, κανόνες λειτουργίας και στόχευση. Πρόσωπα που έχουν άλλα χαρακτηριστικά και δεν συμφωνούν με τα παραπάνω δεν έχουν θέση σε αυτές τις συμπράξεις. Πρόσωπα που έχουν δείξει στη πράξη πως δεν έχουν τα επιθυμητά χαρακτηριστικά αφού δεν ασπάζονται τις θεμελιώδεις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης και των ίσων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των πολιτών αποκλείονται. Όπως αποκλείονται και όσοι πιστεύουν ότι με λαϊκισμούς και «άσφαιρα» συνθήματα μπορεί ο τόπος να πάει μπροστά.  Είναι βέβαιο ότι αν συνεχίσουμε αταλάντευτοι με βάση θεμελιώδεις αρχές και ρεαλιστικό σχέδιο δράσης, παραδείγματα όπως αυτά των «5 δημάρχων» θα πολλαπλασιαστούν και θα δείξουν το δρόμο στη κεντρική πολιτική σκηνή.