Εισήγηση στο ΠΣ για το θέμα της πρότασης της Περιφέρειας για τη τουριστική προβολή 2018-20 στο ΕΣΠΑ

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Η σημερινή συζήτηση για τη πρόταση που οφείλει να υποβάλει η Περιφέρεια προς τη ΔΑ για το πρόγραμμα Προβολής 2018-20 ξεκινά από λάθος βάση για τους παρακάτω λόγους:

-          Η Περιφερειακή Αρχή θεωρεί ότι η Περιφέρεια έχει μοναδική αρμοδιότητα στον τουρισμό τη προβολή. Προφανώς αγνοεί ότι στο άρθρο 186 Δ παράγραφος 19 αναφέρεται ρητά ως αρμοδιότητα «η κατάρτιση προγραμμάτων για τον τουριστικό σχεδιασμό, καθώς και για την τουριστική ανάπτυξη και προβολή της περιφέρειας, σε συνεργασία με τον Ε.Ο.Τ και τους δήμους της περιφέρειας». Αυτό εξηγεί ότι μέχρι σήμερα η ΠΑ δεν έχει καταρτίσει πρόγραμμα τουριστικής ανάπτυξης και δεν χρηματοδοτήσει παρά ελάχιστες ευκαιριακές δράσεις πέρα της προβολής. Εξ αιτίας του γεγονότος αυτού η πρόταση αυτή έρχεται εντελώς «ξεκάρφωτη» σε σχέση με τις όποιες διαπιστώσεις έχουν γίνει τα προηγούμενα χρόνια και γνωρίζουμε από τώρα ότι δεν θα αντιμετωπίσει τα όποια διαπιστωμένα από την ίδια την έκθεση προβλήματα.

-          Η Περιφερειακή Αρχή, όπως και οι περισσότεροι εμπλεκόμενοι στον τουρισμό, πιστεύουν εδώ και πολλά χρόνια ότι η χαμηλή τουριστική ανάπτυξη οφείλεται στη περιορισμένη προβολή και όχι στα χρονίζοντα προβλήματα του τουριστικού προϊόντος. Συνέπεια αυτού ήταν για χρόνια στη περίοδο των παχιών αγελάδων να δαπανούνται 10πλάσια ποσά από ότι σήμερα (η κάθε νομαρχία ξόδευε για ένα χρόνο όσα τώρα η Περιφέρεια για 3 χρόνια) χωρίς αποτέλεσμα. Ούτε σήμερα δεν θέλουν να αξιοποιήσουν τις υπάρχουσες αναλύσεις πχ. του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού που έχουν παραλάβει εδώ και 1,5 χρόνο που επισημαίνουν προβλήματα και προτείνουν λύσεις.

-          Η Περιφερειακή Αρχή, όπως και πολλοί άλλοι εμπλεκόμενοι στον τουρισμό, θεωρεί ότι η σημερινή κατάσταση στον τουρισμό, όπως και στους άλλους παραγωγικούς τομείς, οφείλεται στο προσφυγικό. Είναι η εύκολη λύση για να βγάλετε από πάνω σας τις ευθύνες σας. Το προσφυγικό είναι ένα τσουνάμι που παρέσυρε το καρυδότσουφλο του τουρισμού που εδώ και 15 χρόνια πορεύεται χωρίς στόχο και χωρίς καπετάνιο. Ταυτόχρονα θα θέλαμε να είχαμε λάβει ως ΠΣ τη μελέτη για την «Αποτίμηση Επιπτώσεων Προσφυγικού Μεταναστευτικού Ρεύματος στα Νησιά του Βορείου Αιγαίου / Προσδιορισμός Προγράμματος Δράσης» (για την οποία δεν γνωρίζουμε ούτε το περιεχόμενο της, ούτε το ποιος την εκπόνησε, ούτε πόσο στοίχησε) και να δούμε τι προτείνει και τι από αυτά εσείς θα υλοποιήσετε στο πλαίσιο της δράσης 2 για την αποκατάσταση της εικόνας των νησιών

-         Η Περιφερειάρχης και η ΠΑ θεωρεί ότι αρκεί η επίκληση γενικών στόχων για να υλοποιηθούν. Ετσι ησύχασαν αναφέροντας ότι στόχοι του επιχειρησιακού προγράμματος τουρισμού είναι η μείωση της εποχικότητας, την παραγωγή διαφοροποιημένων και υψηλής ποιότητας τουριστικών προϊόντων τα οποία θα σέβονται τα τοπικά χαρακτηριστικά και ιδιαιτερότητες καθώς και θα αξιοποιούν τις υπάρχουσες υποδομές του κάθε νησιού, τη σύνδεση του τουρισμού με την αγροτική παραγωγή και πολλά παρόμοια ΧΩΡΙΣ ΟΜΩΣ ΝΑ ΑΝΑΛΑΒΟΥΝ ούτε μια σχετική δράση.

-          Ο σχεδιασμός της παρούσας πρότασης βασίζεται στη πρόταση της εταιρείας V&O που υλοποιήθηκε μετά από απευθείας ανάθεση και η οποία δεν έχει ποτέ παρουσιαστεί και εγκριθεί από το ΠΣ, ενώ στη μοναδική παρουσίαση που έγινε στη Λέσβο τη περασμένη άνοιξη έτυχε σοβαρών παρατηρήσεων από όλους τους παρευρισκόμενους που δεν λήφθηκαν υπόψη.

-          Ο σχεδιασμός της παρούσας πρότασης έγινε χωρίς τη διαβούλευση με τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους στον τουρισμό όπως τις δημοτικές αρχές και τους επαγγελματίες του τουρισμού (εργοδότες και εργαζόμενους). Η δικαιολογία δεν υπήρχε χρόνος δεν μπορεί να τεκμηριωθεί αφού βρισκόμαστε στον τρίτο χρόνο της θητείας της ΠΑ, ενώ αποδεικνύεται ότι ήταν λανθασμένη η άρνηση της περιφερειακής πλειοψηφίας να μην συσταθεί Επιτροπή Τουρισμού από την αρχή της θητείας σας όπως σας είχαμε υποδείξει τον Οκτώβριο του 2016.

-          Η πρόταση που έχει έρθει για συζήτηση παρουσιάζει αρκετές ατέλειες που κινδυνεύουν να καταστήσουν αναποτελεσματική τη όλη δράση αν η ΔΑ δεν επιτρέψει να υπάρξουν σημαντικές βελτιώσεις μέχρι να γίνει η προκήρυξη του έργου. Πιο συγκεκριμένα δεν φαίνεται μέσα από τη πρόταση με ποιο τρόπο θα αξιοποιηθούν οι διαπιστώσεις που αναφέρονται στο εισαγωγικό σημείωμα όπως πχ. ότι 80% των τουριστών αναζητά πληροφορίες και κάνει κρατήσεις μέσα από το διαδίκτυο ή ότι 50% και ειδικά οι στόχοι τόσο της Περιφέρειας όσο και του ίδιου του προγράμματος όπως αναφέρονται στο κείμενο. Οι περιγραφές των στόχων είναι τόσο γενικόλογές και είναι σίγουρο ότι το αποτέλεσμα που θα παραλάβετε θα είναι πρακτικά άχρηστο.

-           

Επειδή ως ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ έχουμε αποδείξει κατ’επανάληψη ότι βρισκόμαστε εδώ όχι για στείρα αντιπολίτευση, αλλά για να κάνουμε εποικοδομητική κριτική και να υποβάλουμε προτάσεις, έστω σε αυτιά μη ακουόντων. Για το λόγο αυτό:

-          Δέχτηκα τη πρόταση των συναδέλφων για συμμετοχή στην Επιτροπή Τουρισμού και στη θέση του Αντιπροέδρου. Όμως η παραμονή μου στη θέση αυτή συναρτάται από τη πρόθεση της πλειοψηφίας να υπάρξει παραγωγή συγκεκριμένου έργου σε ότι αφορά τον τουριστικό σχεδιασμό σε συνδυασμό με την ενεργοποίηση των Τοπικών και της Κεντρικής Επιτροπής Τουρισμού σε θέματα που έχουν να κάνουν τόσο με την αναπτυξιακή τουριστική στρατηγική, τα βασικά τουριστικά προϊόντα ανά νησί, τη πρόταση έργων τουριστικού ενδιαφέροντος για το ΠΔΕ και τις άλλες χρηματοδοτικές πηγές, την ανάδειξη της εικόνας και το branding κάθε νησιού, κλπ. με την ενεργή συμμετοχή των εμπλεκόμενων φορέων. Για το λόγο αυτό προτείνω να αξιοποιηθεί επιτέλους το Παρατηρητήριο Βιώσιμου Τουρισμού Αιγαίου που λειτουργεί στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού και το οποίο αγνοείτε μέχρι τώρα επιδεικτικά.

-          Κατέθεσα στη χθεσινή συνεδρίαση της Επιτροπής σειρά προτάσεων για τη βελτίωση του σχεδίου που ήρθε σήμερα προς ψήφιση σε ότι αφορά στην ανακατανομή των ποσών μεταξύ των αξόνων με ενίσχυση του άξονα 6 που αφορά την αξιολόγηση των δράσεων, στη διαφοροποίηση του χρόνου και του τόπου οργάνωσης των διημερίδων αλλά και του περιεχομένου τους, στη πρόβλεψη διαδικασιών ελέγχου των παραδοτέων σε σχέση με τους επιδιωκόμενους στόχους κλπ. Δυστυχώς ο ελάχιστος χρόνος που είχαμε στη διάθεση μας για τη μελέτη του τεχνικού κειμένου, αλλά και η παντελής έλλειψη πλαισίου μέσα στο οποίο οφείλει να λειτουργεί η συγκεκριμένη πρόταση προβολής δεν επέτρεψε να υπάρξει πληρέστερος σχολιασμός και προτάσεις

-          Εισηγήθηκα όπως στο πρόγραμμα δράσης του 2018 -που θα έρθει σύντομα για ψήφιση- να ενταχθούν δράσεις που θα συμβάλλουν στην αναδιαμόρφωση του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος με αξιοποίηση των υπαρχουσών υποδομών όπως πχ. αξιοποίηση των δημόσιων και ιδιωτικών χώρων για την ανάπτυξη συνεδριακού τουρισμού, την αξιοποίηση των υπαρχουσών λιμενικών εγκαταστάσεων για την ανάπτυξη θαλάσσιου τουρισμού, την αξιοποίηση των ιαματικών πηγών, των μονοπατιών κλπ για την ανάπτυξη τουρισμού υγείας-ευεξίας κλπ. Βέβαια μετά το κλείσιμο της ΕΝΑ δεν υπάρχει πλέον φορέας που θα μπορούσε να αναλάβει να τρέξει τέτοιου είδους δράσεις, αφού η υπηρεσία δεν έχει ούτε τα στελέχη, ούτε και την αρμοδιότητα.

Κα Περιφερειάρχα, συνάδελφοι της πλειοψηφίας,

Ως ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ είμαστε συνεχώς υποχρεωμένοι να παρεμβαίνουμε επισημαίνοντας τα βασικά δομικά λάθη της λειτουργίας σας που έχουν αρνητική επίπτωση στη κοινωνία και στην οικονομία των νησιών μας. Οι δείκτες που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στην 7^η έκθεση Οικονομικής, Κοινωνικής και Εδαφικής Συνοχής επιβεβαιώνουν τη κακή πορεία της Περιφέρειας που παραμένει μη ελκυστική για εγκατάσταση ανθρώπων και δραστηριοτήτων και οι δράσεις που εσείς προκρίνετε και υλοποιείτε απέχουν πολύ από το να αντιμετωπίζουν τα αίτια των προβλημάτων αυτών.

Η μέχρι σήμερα στάση σας τα 3 χρόνια που πέρασαν δεν επιτρέπει καμία αισιοδοξία ότι επιθυμείτε πραγματικά να αλλάξετε τρόπο λειτουργίας ώστε μέσα από μια ουσιαστική συνεργασία να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε την πορεία της Περιφέρειας.

Εμείς όμως θα συνεχίσουμε να σας πιέζουμε προς τη κατεύθυνση αυτή.

Γ.Σπιλάνης

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ  

Ανοιχτή επιστολή προς Περιφερειάρχη

Αγαπητή κα Περιφερειάρχης, αγαπητοί συνάδελφοι

Ομολογώ ότι ο εκνευρισμός μου όταν έλαβα τη τελευταία πρόσκληση του ΠΣ ήταν ανάλογος με αυτόν της κας Κυρίτση για τη συνεχιζόμενη υποβάθμιση του αλλά και για τη πλήρη αδιαφορία σε ένα στοιχειώδη δημοκρατικό διάλογο. Δεν είναι δυνατόν ένα αίτημα της αντιπολίτευσης για τη λειτουργία του ΠΣ να παραμένει ανολοκλήρωτη μετά από 7 μήνες. Εστω για να τηρούνται τα προσχήματα, αφού τη πράξη τη βιώνουμε καθημερινά. 

Δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω με τη συνάδελφο ότι η Περιφερειακή Αρχή (ΠΑ) αδυνατεί να πράξει τα στοιχειώδη: να προγραμματίσει στοιχειωδώς το έργο της με αποτέλεσμα να καλεί μέσα σε μερικές μέρες μια ακόμη συνεδρίαση με θέματα αμειγώς διαχειριστικά. Αλλωστε όλα τα θέματα έχουν καταλήξει να είναι διαχειριστικά, αφού και τα αμειγώς πολιτικά όπως ο προϋπολογισμός και το τεχνικό πρόγραμμα έρχονται στο ΠΣ χωρίς πολιτική εισήγηση και υποστηρίζονται από τα στελέχη της Περιφέρειας και όχι από τη πολιτική της ηγεσία. Και πολλά άλλα σημαντικά όπως το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ή οι προτάσεις για το ειδικό αναπτυξιακό δεν έρχονται καν προς συζήτηση.

Διαβάζοντας με περισσότερη προσεχή τα θέματα της ημερίσιας διάταξης ο εκνευρισμός μου μετατράπηκε σε οργή σε ότι αφορά το 6ο θέμα, αυτό της προγραμματικής σύμβασης με το ΚΕΚΑΠΕΛ για πολλούς λόγους:

 - πρώτα απ'όλα για ακόμη μια φορά για ένα θέμα που πιθανά να έχει ενδιαφέρον δεν κατατέθηκε η εισήγηση ούτε μέχρι τη Κυριακή. Πιθανά θα κατατεθεί κατά τη προσφιλή συνήθεια της ΠΑ το πρωί της ημέρας της συνεδρίασης ή ακόμη καλύτερα την ώρα της συνεδρίασης.    

 - δεύτερο γιατί με αυτή τη κίνηση σας ακυρώνετε στη πράξη την προ διμήνου απόφαση για συγκρότηση επιτροπών τουρισμού: σε τοπικό επίπεδο και σε περιφερειακό επίπεδο με συμμετοχή και των φορέων και σε επίπεδο ΠΣ. Χωρίς να έχουν συγκληθεί οι επιτροπές και να ξεκινήσουν στοιχειωδώς τη λειτουργία τους, παρακάμπτονται με τον πλέον χοντροκομένο και αντιδημοκρατικό τρόπο. Αραγε πόσο επείγουσα είναι η ανάγκη επιμόρφωσης των εμπλεκόμενων στον τουρισμό που αφού καθυστέρησε .....3 ολόκληρα χρόνια, τώρα έρχεται με τρόπο κατεπείγοντα (αυτό τουλάχιστον εξηγεί το γεγονός ότι η εισήγηση δεν έχει ετοιμαστεί έγκαιρα) που να δικαιολογεί την κατ'ουσία κατάργηση των επιτροπών. Ερώτηση: έτσι σκέφτεστε να λειτουργήσετε τις επιτροπές και μάλιστα ενόψη της υποχρεωτικής έγκρισης του Προγράμματος Τουρισμού για το 2018, δηλαδή σε λιγότερο από 45 ημέρες; Αν είναι, ας μας το πείτε έγκαιρα για να παραιτηθώ, αφού δέχομαι να συμβάλλω με τις οποιες δυνάμεις να αλλάξουν τα πράγματα στον τουρισμό, δεν δέχομαι να είμαι το άλλοθι στις αυθαιρεσίες και αντιδημοκρατικές ενέργειες της ΠΑ

- τρίτο: προχωράτε σε προγραμματική σύμβαση με το ΚΕΚΑΠΕΛ ΑΕ, ενώ αρνηθήκατε να το κάνετε αυτό για την ΕΝΑ Β.Αιγαίου αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν το επέτρεπε ο Επίτροπος. Τώρα τι άλλαξε;

Δυστυχώς δεν άλλαξε τίποτα. Εξακολουθείτε κα Περιφερειάρχης και κυρίες/κύριοι συνάδελφοι της πλειοψηφίας να προχωράτε χωρίς πρόγραμμα, με δράσεις "μια στο καρφί και μια στο πέταλο", αναιρώντας ακόμη και τις δικές αποφάσεις πριν προλάβουν καλά καλά να καθαρογραφούν. Προχωράτε "αγνοώντας" τα ουσιαστικά θέματα που ταλανίζουν τη Περιφέρεια και είναι ΔΙΚΗ ΜΑΣ αρμοδιότητα όπως φάνηκε και με τη πλήρη αποτυχία σας στη διαχείριση του προβλήματος της ευλογιάς όπου κατά τη προσφιλή σας συνήθεια "πετάξατε τη μπάλα στην εξέδρα".  Το ίδιο κάνατε με τα θέματα ανάπτυξης και επιχειρηματικότητας κλείνοντας την ΕΝΑ, αυτό κάνετε με τα θέματα τουρισμού με όσα υλοποιείτε (όπως τη διαβόητη μελέτη στρατηγικής τουριστικής προβολής που υλοποίησαν οι κομματικοί σας φίλοι) και κυρίως με όσα δεν υλοποιείτε  σε μια σειρά από θέματα.

Και βέβαια δεν αναφέρομαι στις συζητήσεις που "επιβάλει" είτε η αντιπολίτευση, είτε η πραγματικότητα που εξακολουθείτε να αγνοείτε και οι οποίες γίνονται υποχρεωτικά, αλλά δεν καταλήγουν πουθενά αφού ενώ δεν έχετε να προτείνετε ένα σχέδιο δράσης με αρχή, μέση και τέλος, δεν αποδέχεστε ούτε να συζητήσετε καν τις προτάσεις των παρατάξεων της αντιπολίτευσης 

Αγαπητοί συνάδελφοι της πλειοψηφίας,

Η ευθύνη για όσα περιγράφω παραπάνω και έχουν καταγγελθεί κατ'επανάληψη και μέσα στο ΠΣ βαρύνει και εσάς. Η δημόσια σιωπή σας, τα αμήχανα χαμόγελα και οι "off the record" εξομολογήσεις σας δεν σας απαλλάσσουν των ευθυνών σας

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Γιάννης Σπιλάνης

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ

ΥΓ 1. δεν απευθύνω τη διαμαρτυρία μου στον Πρόεδρο του ΠΣ αφού στις προηγούμενες σχετικές ερωτήσεις μου, μου έχει απαντήσει ότι την ημερίσια διάταξη την φτιάχνετε εσείς και εκείνος απλά την διεκπεραιώνει

ΥΓ 2. Στο αυριανό ΠΣ δεν θα παρευρεθώ γιατί ενώ έχω ενημερώσει τον Πρόεδρο ότι έχω σταθερές εκπαιδευτικές υποχρεώσεις, επιμένει να βάζει συνεδριάσεις αυτή τη μέρα αφού εσείς το ζητάτε όπως έχει κατ'έπανάληψη πει

Ιδέες για τοπική ανάπτυξη υπάρχουν όμως οι τοπικές αρχές μένουν προσκολλημένες στο χθες

Σήμερα το πρωί άκουσα στο Ραδιο Αιολος συζήτηση του κ.Κουτσκουδή με την Α.Παζιάνου σχετικά με τη Γιορτή του Κάστανου που οργανώνεται για 10η φορά στην Αγιάσο.

Με εντυπωσίασαν οι απόψεις του κ.Κουτσκουδή σχετικά με την ανάγκη ουσιαστικών αλλαγών στην οργάνωση της γιορτής που έχει φτάσει στα όρια της με τη σημερινή μορφή που διαρκεί 1 μόλις ημέρα και συγκεντρώνει υπερβολικό κόσμο. Και μετά ...τίποτα.

Ανέφερε μια σειρά ιδεών σχετικά με την ανάδειξη και την αξιοποίηση του καστανιώνα, του ορεινού όγκου και της ζωής της υπαίθρου που είχαν κατατεθεί από τους συμβούλους ανάπτυξης-εμψυχωτές του προγράμματος EQUAL και έμειναν στα χαρτιά αφού κανείς δεν μπήκε στο κόπο να τις ωριμάσει και να τις υλοποιήσει. Και ολοκλήρωσε τη παρέμβαση του παροτρύνοντας τους κατοίκους της Αγιάσου να δραστηριοποιηθούν προς τη κατεύθυνση αυτή.

Ακούγοντας τον κ.Κουτσκουδή ήταν φανερή η απογοήτευση του για το πως:

- πολλές εργατοώρες και ιδέες πήγαν χαμένες και δεν υλοποιήθηκαν από τις επόμενες δημοτικές αρχές που βλέπουν ως αναπτυξιακά εργαλία μόνο τις "σκληρές" υποδομές (κυρίως δρόμους) και όχι αϋλες ενέργειες ,

- πως θεσμοί όπως οι "σύμβουλοι ανάπτυξης-εμψυχωτές τοπικών κοινωνιών" απαξιώθηκαν αφού δεν κρίθηκαν "διατηρήσιμοι" χωρίς τη κοινωτική χρηματοδότηση

- πως έχουν αδρανοποιηθεί οι τοπικοί πληθυσμοί που περιμένουν από τους άλλους (ποιούς άραγε;) να κινηθούν για λογαρισμό τους.

Η συζήτηση αυτή μου θύμισε παλαιότερες συζητήσεις που είχα κάνει με τον Α.Βάλεση όταν ήταν στο ΔΣ της Αγιάσου σχετικά με το πως θα μπορούσε να αναπτυχθεί η περιοχή. Μάλιστα μια από τις συζητήσεις είχε γίνει στο Αναγνωστήριο. Η συζήτηση είχε εστιαστεί στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά-πλεονεκτήματα της και πως θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν. Αγγειοπλαστική, Κάστανο, Κεράσι, Καρναβάλι, Παναγία Αγιάσου, Φυσικό και δομημένο περιβάλλον θα μπορούσαν να αποτελέσουν το πλέγμα πάνω στο οποίο θα μπορούσε να πατήσει μια εναλλακτική πρόταση ανάπτυξης προφανώς με τη διατήρηση και αναζοωγόνηση της πρωτογενούς παραγωγής.

Μάλιστα σήμερα με την ανάπτυξη του AirBnb πολλά κλειστά σπίτια της Αγιάσου θα μπορούσαν να μετατραπούν σε καταλύματα με ιδιαίτερα φυσιογνωμία δίνοντας νέα ζωή στο χωριό.

Και επειδή φαίνεται ότι δεν υπάρχει ενδιαφέρον από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και τις αναπτυξιακές τους εταιρείες να δουν αυτή τη διάσταση των πραγμάτων, η πρόταση μου είναι να διερευνήσουν οι ίδιοι οι κάτοικοι της Αγιάσου την αξιοποίηση του θεσμικού πλαισίου της Κοινωνικής Οικονομίας.

Και κάτι ακόμη: στη Κορσική όπου βρέθηκα τέτοια εποχή πέρσι με εκπαιδευτική άδεια είχα τη τύχη να βρεθώ σε ανάλογη γιορή και ειδικά στην έκθεση τοπικών προϊόντων. Ηταν απλά εντυπωσιακή. Ειχα την ευκαιρία να αγοράσω προϊόντα κάστανου όπως κάνω κάθε φορά που βρίσκομαι στο νησί, ανεξάρτητα εποχής. Μια οργανωμένη επίσκεψη στη Κορστική ή Καλλίστη θα σας πείσει.

Κύριε Κουτσκουδή, φίλοι Αγιασώτες, τολμήστε το

Απάντηση σε επιστολή του Προέδρου του Επιμελητηρίου Λέσβου σχετικά με την ίδρυση Αναπτυξιακού Ταμείου στο Β.Αιγαίο

Αγαπητέ Πρόεδρε,

Λάβαμε την επιστολή που απευθύνατε στο Πρόεδρο του Περιφερειακού Συμβουλίου για να εισάγει το θέμα της δημιουργίας «Αναπτυξιακού Ταμείου Β.Αιγαίου». Αποψη μου είναι ότι με την επιστολή αυτή χτυπάτε λάθος πόρτα και σε λάθος χρόνο.

Χτυπάτε λάθος πόρτα, όχι μόνο γιατί ο Πρόεδρος του ΠΣ δεν καταρτίζει την ημερήσια διάταξη, αλλά γιατί η Περιφερειακή Αρχή της κας Καλογήρου δεν ενδιαφέρεται για την επιχειρηματικότητα, έχει την άποψη ότι την ανάπτυξη την φέρνουν ….οι εργολαβίες, ενώ ταυτόχρονα δεν ενδιαφέρεται να συνεργαστεί με άλλους φορείς, όπως έχει αποδείξει με τις πράξεις της εδώ και 3 χρόνια. 

Πιο συγκεκριμένα:

-          Απαξίωσε τη Περιφερειακή Επιτροπή Διαβούλευσης η οποία, με βάση τον νόμο, είναι ο θεσμός στον οποίο θα έπρεπε να εξετάζονται τα προβλήματα και οι αναπτυξιακές δυνατότητες της περιφέρειας και να διατυπώνονται γνώμες επ’αυτών. Στη Επιτροπή αυτή – στην οποία συμμετέχουν μεταξύ άλλων οι εκπρόσωποι των Επιμελητηρίων – θα έπρεπε να εισαχθεί το θέμα για τη δημιουργία του Ταμείου αυτού ως εργαλείου για την των αντιμετώπιση των συσσωρευμένων αναπτυξιακών προβλημάτων της Περιφέρειας και να ακουστούν οι απόψεις όλων των φορέων και να υπάρχει κοινή δέσμευση πάνω σε προτάσεις.  

-          Κατάρτισε το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Περιφέρειας χωρίς τη παραμικρή διαβούλευση, ενώ το «ξέχασε» μόλις τελείωσε αυτή με βάση το νόμο υποχρεωτική διαδικασία. Εκεί θα διαπιστώνατε ότι η επιχειρηματικότητα αναφέρεται μεν, αλλά δεν προβλέπεται τίποτα γι’αυτήν στη πράξη.

-          Υλοποιεί το ΠΕΠ του Β.Αιγαίου χωρίς να συμβουλεύεται κανέναν φορέα, ενώ μετά από 3 χρόνια κανείς δεν γνωρίζει κατά πόσο έχει πετύχει τους αναπτυξιακούς στόχους του.

-          Καταρτίζει και υλοποιεί το ΠΔΕ της Περιφέρειας εδώ και 3 χρόνια -χωρίς τη παραμικρή διαβούλευση ούτε καν μέσα στο Περιφερειακό Συμβούλιο- αφιερώνοντας το 75% των πιστώσεων ετήσια σε έργα οδοποιίας και το 0% σε έργα που συνδέονται με την επιχειρηματικότητα, τον αγροτικό τομέα, τον τουρισμό, την απασχόληση και τη κατάρτιση κλπ. Κάτι ανάλογο φαίνεται ότι έχει συμβεί και με τις προτάσεις της Περιφέρειας στο Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα του Β.Αιγαίου που δεν ήρθαν ποτέ για έγκριση στο Περιφερειακό Συμβούλιο.

-          Δεν ενεργοποίησε την Αγροδιατροφική Σύμπραξη (στην οποία συμμετέχουν οι παραγωγοί) για να υποστηρίξει με σχέδιο δράσης το σημαντικότερο κλάδο της μεταποίησης των νησιών, αλλά και τον πρωτογενή τομέα (με τις συνέπειες να είναι σήμερα καταστροφικές) και δεν προχώρησε στον όποιο σχεδιασμό στον τουρισμό πέρα από τη συμβατική παρουσία σε εκθέσεις, ενώ οι Επιτροπές Τουρισμού (Περιφερειακές, Κεντρική) που δημιουργήθηκαν με καθυστέρηση 3ετίας δεν έχουν ακόμη ενεργοποιηθεί.

Γενικά, τίποτε δεν έχει προχωρήσει για την αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Περιφέρειας που αφορούν στους παραγωγικούς, περιβαλλοντικούς και πολιτιστικούς πόρους της, που χρειάζεται συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, παρά τις σχετικές εξαγγελίες στα διάφορα εθνικά και διεθνή fora στα οποία η κα Περιφερειάρχης λαμβάνει μέρος.

Τέλος χτυπάτε τη πόρτα της ΠΒΑ καθυστερημένα γιατί την ίδια ημέρα που μας στέλνατε την επιστολή σας, εμείς στο Περιφερειακό Συμβούλιο αποφασίζαμε τη λύση και εκκαθάριση του μοναδικού φορέα της Περιφέρειας που θα μπορούσε να αναλάβει την ενεργοποίηση του Αναπτυξιακού Ταμείου που ήταν η Αναπτυξιακή Εταιρεία της ΠΒΑ, η ΕΝΑ Β.Αιγαίου ΑΕ. Ο λόγος; Γιατί η Περιφέρεια δεν έβρισκε πώς να την ενεργοποιήσει, ποιο έργο να της αναθέσει ώστε να της επιτρέψει να είναι βιώσιμη και να συμβάλει στην ανάπτυξη των νησιών μας. Προφανώς όλα τα αναπτυξιακά θέματα της Περιφέρειας έχουν αντιμετωπιστεί και δεν υπήρχε λόγος ύπαρξης. Μάλιστα βασικό επιχείρημα ήταν ότι δεν μπορούσε η Περιφέρεια να συμμετάσχει μόνη στην απαραίτητη αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, ενώ κάλλιστα θα μπορούσε να είχε ζητηθεί η συμμετοχή των Επιμελητηρίων και της Περιφερειακής Ενωσης Δήμων, ώστε αντί πολλών και αδύναμων εταιρειών να αποκτήσει η Περιφέρεια ένα δυνατό όπλο.

Αγαπητέ Πρόεδρε,

Όλα τα παραπάνω τα έχουμε επισημάνει ως ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ σε πολλαπλές παρεμβάσεις μας τόσο στο ΠΣ όσο και μέσω των περιφερειακών ΜΜΕ (μπορείτε να δείτε τις ανακοινώσεις μας στο ioannispilanis.blogspot.gr) χωρίς αποτέλεσμα. Μάλιστα σε πρόσφατη ανακοίνωση υπογραμμίζαμε: «Εχουμε πολλές φορές επισημάνει ότι η Περιφερειακή Αρχή δεν έχει αντιληφθεί ότι η βασική της αρμοδιότητα με βάση τον νόμο είναι ο αναπτυξιακός σχεδιασμός. Εχουμε μάλιστα επιμείνει ότι αναπτυξιακός σχεδιασμός δεν ταυτίζεται με εργολαβίες έργων υποδομής (βασικά δρόμων), αλλά με την πολλαπλή παρέμβαση στήριξη των παραγωγικών δράσεων του πρωτογενή τομέα, της μεταποίησης, των υπηρεσιών (τουρισμού και δημιουργικής οικονομίας) ώστε να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα τους γεγονός που θα οδηγήσει στη αύξηση του ρόλου τους στην οικονομία των νησιών: στο Β.Αιγαίο οι 4 αυτοί τομείς παράγουν μόλις το 22% του ΑΕΠ σε σύγκριση με 34-38% σε Ιόνια, Κρήτη, Ν.Αιγαίο. Αντίθετα η οικονομία και το εισόδημα μας βασίζεται υπερβολικά πολύ στον δημόσιο τομέα που παράγει 32% του ΑΕΠ της Περιφέρειας σε σύγκριση με 22% κατά μέσο όρο στη χώρα και 16% στις άλλες τρεις νησιωτικές περιφέρειες (στοιχεία 2014). Προβλήματα με βαθιές ρίζες που προϋπάρχουν όλων των κρίσεων που βιώνουμε σήμερα (οικονομική, προσφυγική) ή που αναμένεται να έρθουν (ΦΠΑ).»

 Καμία απάντηση δεν υπήρξε στα παραπάνω, ούτε κάποια αντίδραση που να δείχνει ότι υπάρχει πρόθεση για αλλαγή πορείας, έστω σιωπηρά, αντιλαμβανόμενη η κα Καλογήρου ότι έχει κάνει λανθασμένες επιλογές. Αλλαγή πορείας -και όχι διακηρύξεις άνευ αποτελέσματος- που είναι απαραίτητη για να βγει η Περιφέρεια από τη μακροχρόνια καθίζηση των παραγωγικών δραστηριοτήτων που έχει ως αποτέλεσμα πληθυσμιακή στασιμότητα και επικίνδυνη γήρανση.

Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, ούτε και αν ακόμη η κα Καλογήρου «πιεστεί» πολιτικά από το αίτημα σας – που είναι και αίτημα του ΕΟΑΕΝ από τη ΓΣ του περασμένου Μάιου όταν κάναμε τις συζητήσεις με τον Πρόεδρο του ΕΤΕΑΝ που ήταν παρών- και προτείνει τελικά τη σύσταση του Αναπτυξιακού Ταμείου, τίποτα δεν εξασφαλίζει ότι θα υπάρξει αποτέλεσμα αφού δεν υπάρχει ο απαραίτητος μηχανισμός για να κινητοποιήσει επιχειρήσεις και να μοχλεύσει πόρους. 

Αγαπητέ Πρόεδρε,

Ελπίζω να διαψευστώ σε όλα όσα ανέφερα παραπάνω και να δούμε τελικά την πρόταση σας να αποτελεί την αφορμή για μια ουσιαστική αναπτυξιακή ανασυγκρότηση της Περιφέρειας μέσα από έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό. Αν όμως η πρόταση που θα έρθει στο ΠΣ δεν είναι πολιτικά και τεχνοκρατικά άρτια ώστε να εξασφαλίζεται η επιτυχία του εγχειρήματος, σας ενημερώνω ότι δεν θα υποστηρίξω τη πρόταση σας, αν και συμφωνώ επί της αρχής. Θα είναι αδιανόητο, μετά το «ναυάγιο» της Αναπτυξιακής Εταιρείας που υποστηρίξαμε θερμά από την αρχή βάζοντας προϋποθέσεις που δεν εισακούσθηκαν, να βιώσουμε σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα και ένα δεύτερο.

Με φιλικούς χαιρετισμούς

Γιάννης Σπιλάνης

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ  

ΙΔΑΙΤΕΡΑ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΗΣ ΕΥΛΟΓΙΑΣ ΛΟΓΩ ΑΔΡΑΝΕΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΡΧΗΣ

ΙΔΑΙΤΕΡΑ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΗΣ ΕΥΛΟΓΙΑΣ ΛΟΓΩ ΑΔΡΑΝΕΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΡΧΗΣ 

Ιδιαίτερα ανησυχητικές ή και καταστροφικές εξελίξεις με τους άμεσα εμπλεκόμενους να πετούν, ως συνήθως, .....τη μπάλα στην εξέδρα. 

Και κυρίως η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση που δεν αντιλαμβάνεται τι σημαίνει ......αυτοδιοίκηση. Δηλαδή πως κάνω σχέδιο για να προλάβω τις εξελίξεις που τρέχουν από την αρχή του Σεπτέμβρη (απόλυτα αναμενόμενες με τις ζωονόσους να περικυκλώνουν το νησί και τις παράνομες αλλά και άφρονες εισαγωγές ζώων και μεταχειρισμένου εξοπλισμού, αλλά και του προηγούμενου κρούσματος στη Γέρα στο τέλος του 2016), ενημερώνοντας σωστά τους κτηνοτρόφους (και όχι αφήνοντας την ενημέρωση σε χέρια .....τρίτων), και επιβάλλοντας προληπτικά μέτρα.

Πολλά τα ερωτήματα:
- γιατί αφού το τελευταίο κρούσμα ευλογιάς (αυτό στη Γέρα) ήταν πρόσφατο δεν υπήρξε "κόκκινη επιφυλακή" με συγκεκριμένα μέτρα; γιατί δεν υπήρξε δέσμευση ποσού τόσο στον τακτικό προϋπολογισμό όσο και στο ΠΔΕ;
- γιατί δεν πληρώθηκαν όσοι είχαν εργαστεί για την αντιμετώπιση του προηγούμενου κρούσματος ευλογιάς με αποτέλεσμα σήμερα να αρνούνται να δουλέψουν; Υπήρχαν άλλες προτεραιότητες και ποιές;
- γιατί δεν "επιστρατεύθηκαν" οι ιδιώτες κτηνίατροι του νησιού που γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα ώστε να συνδράμουν αποτελεσματικά στο σταμάτημα της εξάπλωσης της νόσου, αλλά επιμένουν (κατόπιν καταστροφής) στις προσλήψεις νέων και χωρίς εμπειρία κτηνιάτρων που όλοι ξέρουμε πόσο δύσκολο είναι να γίνουν
- γιατί δεν αξιοποιήθηκαν η τοπική τηλεόραση, τα ραδιόφωνα, τις εφημερίδες και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για μια καμπάνια ενημέρωσης των κτηνοτρόφων με απλά και ξεκάθαρα μηνύματα.

Είπαμε χθες στις συναντήσεις τόσο του Συντονιστικού Οργάνου Λέσβου όσο και του Περιφερειακού Συμβουλίου, ότι η αποτυχία της Περιφερειακής Αρχής να σχεδιάσει και να προλάβει εξελίξεις, οδηγεί στην αναγκαιότητα διαχείρισης της κρίσης που ούτε αυτό μπορεί να κάνει.

Αλλά πως να γίνουν αυτά όταν άφησε την Δ/νση Κτηνιατρικής να συνεχίζει την ανεξέλεγτη πορεία που είχε εδώ και χρόνια (με τις προηγούμενες διοικήσεις να έχουν πλήρη ευθύνη για τη κατάσταση που επικρατούσε) και χωρίς να έχει καταστρώσει ένα στοιχειώδες σχέδιο αγροτικής ανάπτυξης.

Είναι απαραίτητα:
- κατεπείγον σχέδιο δράσης για να ελεχθεί η εξάπλωση της νόσου
- παράλληλος σχεδιασμός μέτρων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που συνεπάγονται η σφαγή κοπαδιών, οι περιορισμοί στη σφαγή και πώληση ζώων, οι περιορισμοί στη διακίνηση γάλακτος ανάλογα με την τελική έκταση του προβλήματος ώστε να υποστηριχθούν όσοι υποστούν ζημιά
- σχέδιο για την μεσοπρόθεσμη ανασύσταση του παραγωγικού κεφαλαίου.

Και όλα αυτά ενταγμένα σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό παραγωγικής ανασυγκρότησης του τομέα της αγροδιατροφής.

Κροκοδείλια λοιπόν τα δάκρυα για τον βασικό παραγωγικό τομέα του νησιού από τη Περιφερειακή Αρχή που συνεχίζει να θεωρεί ότι ο μόνος ρόλος της είναι να φτιάχνει δρόμους.

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΦΠΑ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ. ΕΝΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΛΥΨΕΙ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΦΠΑ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ. ΕΝΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΛΥΨΕΙ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ

Εχω τοποθετηθεί δημόσια και ξεκάθαρα για το θέμα σε ανάλογες περιστάσεις στο παρελθόν, αφού το θέμα της μείωσης του ειδικού καθεστώτος του ΦΠΑ στα νησιά βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων από τη πλευρά των πιστωτών της χώρας ήδη από το 2012, όταν ήμουν ΓΓ Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.

Η θέση μου είναι ξεκάθαρη:

-          Είμαι γενικά αρνητικός σε υψηλούς συντελεστές ΦΠΑ γιατί υποκρύπτουν αρνητική προοδευτικότητα στο φορολογικό σύστημα. Για να υπάρχει κοινωνική δικαιοσύνη θα πρέπει το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων του να το αντλεί από τη φορολογία εισοδημάτων και περιουσίας. Δυστυχώς το χρόνιο πρόβλημα που υπάρχει στον φορολογικό μηχανισμό οδηγεί όλες τις κυβερνήσεις στις εύκολες λύσεις του ΦΠΑ και των άλλων έμμεσων φόρων.

-          Είμαι αρνητικός σε υψηλούς συντελεστές εμμεσης φορολογίας γιατί αντί να αυξάνουν τα έσοδα, αυξάνουν τη φοροκλοπή των χρημάτων που πληρώνουμε εμείς οι καταναλωτές για το ΦΠΑ και τη φοροδιαφυγή, αφού δεν δηλώνονται αντίστοιχα έσοδα των επιχειρήσεων. Δυστυχώς αυτό το κλίμα έχει εμπεδωθεί εδώ και χρόνια όπως διαπιστώνεται από τα χαμηλά έσοδα του κράτους διαχρονικά και κανείς (συμπεριλαμβανομένων και των φορέων των επιχειρήσεων και των επαγγελματιών, αλλά και των κομμάτων που διαμαρτύρονται σήμερα) δεν είπε και κυρίως δεν έκανε κάτι για να σταματήσει η κατάσταση αυτή. Και τον λογαριασμό τον πληρώνουμε διαχρονικά οι ίδιοι, οι μισθωτοί του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και οι συνταξιούχοι όπως δείχνουν τα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών.

-          Είμαι αρνητικός στην κατάργηση του ειδικού καθεστώτος μειωμένου ΦΠΑ που αποτελεί μερική αντιστάθμιση του αυξημένου λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών των νησιών όπως έχω τονίσει σε όλα τα διεθνή φόρα που έχω βρεθεί συνεργαζόμενος με την Επιτροπή Νησιών της CRPM από το 1989 και έχω γράψει στη μελέτη για τα ευρωπαϊκά νησιά (EUROISLANDS) που εκπονήθηκε κάτω από την επιστημονική μου επίβλεψη τη περίοδο 2008-2011 (βλ. Ευρωπαϊκά Νησιά και Πολιτική Συνοχής σ.228).

Παρά το γεγονός ότι είμαι αντίθετος με την αύξηση του ΦΠΑ γενικά και ειδικά στα νησιά, αρνούμαι πλήρως να συμπαραταχθώ με το κύμα καταστροφολογίας που έχει εξαπλωθεί στη χώρα και ιδιαίτερα στα νησιά για δύο κυρίως λόγους:

-          Ο πρώτος έχει να κάνει ειδικά με τον τομέα του τουρισμού και ειδικά του τουρισμού των νησιών για τον οποίον «χύνονται άφθονα κροκοδείλια δάκρυα» ειδικά στη Περιφέρεια μας. Από τα πρώτα στοιχεία που υπάρχουν για τον τουρισμό το φετινό Πάσχα σε Σαντορίνη, Μύκονο και Πάρο υπήρξε κοσμοσυρροή. Ολως τυχαίως τα νησιά αυτά είναι μεταξύ των 6 νησιών στα οποία έχει καταργηθεί ο μειωμένος ΦΠΑ από το 2015. Καμία καταστροφή δεν υπήρξε, ούτε υπήρξε μετακίνηση τουριστών από τα «ακριβά» νησιά στα «φτηνά». Επομένως η κατάσταση που επικρατεί στον τουρισμό των νησιών δεν οφείλεται στο επίπεδο του ΦΠΑ, αλλά στο προϊόν που παράγουν και πωλούν οι διάφοροι προορισμοί. Ειδικά σε ότι αφορά στη Σαντορίνη είναι «χωρίς» αεροδρόμιο (δηλαδή με ανεπαρκείς κτηριακές εγκαταστάσεις), «χωρίς» λιμάνι (δηλαδή με υποτυπώδες λιμάνι για να υποδεχτεί έναν τόσο μεγάλο αριθμό επιβατών ακτοπλοΐας και κρουαζιέρας, «χωρίς» νερό (η λειτουργία αφαλατώσεων και υδροφόρων καλύπτει τις ανάγκες) και άλλα προβλήματα, έχει σε μια «καλή» μέρα τόσους τουρίστες όσους όλο το Β.Αιγαίο σε ένα χρόνο. Και βέβαια με διπλάσιες τιμές. Μην ψάχνετε να φορτώσετε τα προβλήματα σε ανύπαρκτες αιτίες. Η αποτυχία του Β.Αιγαίου να αναπτύξει τουρισμό όσα χρόνια είχε χαμηλό ΦΠΑ είναι ενδεικτικό της κατάστασης που επικρατεί σε ότι αφορά τον τουριστικό σχεδιασμό. Η Σαντορίνη, που βρίσκεται στη κορυφή των παγκόσμιων προορισμών, κάνει και σήμερα σοβαρές προσπάθειες για να βελτιώσει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών (πχ. 2013 - Ετος γαστρονομίας) και να διαφοροποιήσει το τουριστικό της προϊόν με ανάπτυξη του αρχαιολογικού και του περιπατητικού-φυσιολατρικού τουρισμού. Εμείς; Η Σαντορίνη έχει 15 επισκέψιμες μονάδες παραγωγής κρασιού με γευσιγνωσία έχοντας και σαν εργαλείο το Aegean Cuisine. Εμείς; Η Σαντορίνη τυποποιεί και προωθεί παραγωγές ΠΟΠ (ντοματάκι, φάβα) και μέσα από τον τουρισμό. Εμείς τι κάνουμε με πολλαπλάσιες δυνατότητες στον πρωτογενή τομέα; Ακόμη και το η προσπάθεια για τοπικό πρωϊνό έχει «βουλιάξει». Χρειαζόμαστε μια τουριστική πολιτική που δεν έχουμε με δική μας ευθύνη.

-          Ο δεύτερος έχει να κάνει με το γεγονός που υπαινίχθηκα προηγούμενα: οι συντελεστές του ΦΠΑ αποτελούν μία μόλις παράμετρο μιας νησιωτικής πολιτικής που οφείλει να είναι πολυεπίπεδη και πολυτομεακή. Πολυεπίπεδη αφού αφορά μέτρα και δράσεις που πρέπει να υλοποιήσουν ΕΕ, Κυβέρνηση και αυτοδιοίκηση. Πολυτομεακή γιατί αφορά πολλές διαφορετικές πολιτικές: αγροτική-ανάπτυξης υπαίθρου, μεταφορών, ενέργειας, κρατικών ενισχύσεων, παροχής υπηρεσιών δημοσίου συμφέροντος, λειτουργίας της αυτοδιοίκησης, ενός σχεδιασμού με διαφορετικό περιεχόμενο για την  αξιοποίησης των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των νησιών που αποτελούν τα εργαλεία για τη βελτίωση της ελκυστικότητας των νησιών και για παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών ποιότητας, για πράσινα νησιά και για νησιά ίσων ευκαιριών. Και τέτοια πολιτική δεν έχουμε δει μέχρι σήμερα παρά το γεγονός ότι οι νομοθετικές βάσεις για την αξιοποίηση του άρθρου 101 του Συντάγματος έχουν μπει ήδη από το 2013.

Δυστυχώς καμία πρωτοβουλία δεν έχει ξεκινήσει προς αυτή τη κατεύθυνση από τους άμεσα ενδιαφερόμενους από τα όργανα τους όπως είναι η ΕΝΠΕ, η ΚΕΔΕ, ο ΕΟΑΕΝ, το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο κλπ για την επεξεργασία μιας ολοκληρωμένης πολιτικής παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις μας. Αντίθετα περισσεύουν τα ταξίδια, οι κινήσεις δημοσίων σχέσεων και πρόσκαιρου εντυπωσιασμού μέσω Δελτίων Τύπου που ξεχνιούνται την επόμενη μέρα και οι γενικόλογες δηλώσεις που ακούγονται «ευχάριστα» χωρίς όμως να αντιστοιχούνται σε δράσεις. Αυτό που λείπει είναι η συστηματική δουλειά, ο μακροχρόνιος σχεδιασμός που να πατά πάνω σε πραγματικά δεδομένα.

Μιλώντας για δεδομένα, οι αυτοδιοικητικοί και επιχειρηματικοί φορείς της Περιφέρειας θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι το 34% του ΑΕΠ της Περιφέρειας Β.Αιγαίου παράγεται από τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, 17% οφείλεται στον τομέα εκμετάλλευσης σπιτιών και καταστημάτων (πραγματικά και τεκμαρτά ενοίκια από ιδιόχρηση), 10% από το εμπόριο και μόλις 5% από τον πρωτογενή τομέα, 4% από τη μεταποίηση και 7% από τον κλάδο ξενοδοχείων-εστιατορίων. Με τα στοιχεία αυτά γίνεται αντιληπτό ότι η οικονομία των νησιών στηρίζεται στη κατανάλωση που τροφοδοτεί ο δημόσιος τομέας και όχι από τα έσοδα του ιδιωτικού τομέα που δεν μπόρεσε να γίνει μέχρι σήμερα ανταγωνιστικός. Με βάση αυτά και άλλα δεδομένα (όπως για παράδειγμα τα στοιχεία του ΦΠΑ) θα έπρεπε να προχωρά πρώτα η ανάλυση, μετά ο σχεδιασμός με βάση τα υπάρχοντα εργαλεία (εθνικές και ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις για αναβάθμιση υποδομών, παραγωγικού, ανθρώπινου και φυσικού κεφαλαίου), και στη συνέχεια τα αιτήματα για αλλαγές στις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές ώστε να λάβουν υπόψη τη νησιωτικότητα. Χρειαζόμαστε και νέες επενδύσεις αλλά στη συζήτηση για τον νέο αναπτυξιακό νόμο είμαστε απόντες. Εμείς προτάσεις έχουμε και τις καταθέτουμε.

κα Περιφερειάρχη,

-          Δεν αρκεί να πηγαίνετε στα διάφορα διεθνή φόρα όπως πριν μερικές ημέρες στο Ντουμπρόβνικ και να λέτε ότι το Β.Αιγαίο χρειάζεται μέτρα στήριξης για να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις του μεταναστευτικού, αλλά ταυτόχρονα να απουσιάζετε πλήρως από τη συζήτηση για τον αναπτυξιακό νόμο, να μην είστε η πρώτη που πετυχαίνει χρηματοδοτήσεις από το πακέτο Γιούγκερ αφού όλοι γνωρίζουν ότι το προσφυγικό έχει επιβαρύνει ιδιαίτερα τα νησιά μας, να φτιάχνεται γραφείο στις Βρυξέλλες που δεν ξέρει κανείς τι κάνει, να μην προχωράτε δράσεις όπως το Κέντρο Φιλοξενίας των ασυνόδευτων ανηλίκων και την αναστήλωση των θερμοπηγών στη Θερμή που εσείς πομπωδώς ανακοινώσατε ως μεγάλες επιτυχίες σας.

-          Δεν μπορείτε να αναφέρεστε δεξιά και αριστερά για ανάπτυξη των ειδικών μορφών τουρισμού για τουρισμός 365 ημερών όπως κάνατε προχτές στην Ευρωπαϊκή Διακοινοβουλευτική Διάσκεψη και να μην έχετε κάνει απολύτως τίποτα για την ανάπτυξη του τουρισμού ευεξίας, του του θαλάσσιου τουρισμού, του συνεδριακού τουρισμού, του φυσιολατρικού τουρισμού, του  των νησιών αξιοποιώντας συγκριτικά πλεονεκτήματα και υπαρκτές υποδομές.

-          Δεν μπορείτε να ανακοινώνετε τη δημιουργία επιτροπής του ΠΣ για την διαχείριση της προσφυγικής κρίσης και των συνεπειών της –γεγονός που θα επέτρεπε να συζητήσουμε επιτέλους το αναπτυξιακό θέμα των νησιών- και 3 μήνες μετά να μην έχει γίνει απολύτως τίποτα.

Κυρία Περιφερειάρχη, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Που είναι το ολοκληρωμένο σχέδιο σας 16 μήνες μετά την ανάληψη της Περιφέρειας; Φαίνεται να αγνοείτε ότι η ευθύνη της χάραξης και της υλοποίησης της αναπτυξιακής στρατηγικής είναι δική μας αρμοδιότητα και ευθύνη.

Η αύξηση του ΦΠΑ στη χώρα είναι πράγματι μια αρνητική εξέλιξη για μόνιμους κατοίκους και τουρισμό και η κατάργηση του ειδικού καθεστώτος των νησιών επίσης. Δεν είναι όμως η καταστροφή όπως ισχυρίζεστε. Καταστροφή αποτελεί η συνέχιση της πολιτικής των προκατόχων σας να προχωράτε έτσι χωρίς σχέδιο, χωρίς στόχους. Γιατί και με μηδενικό ΦΠΑ τα πράγματα δεν θα ήταν καλύτερα.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ και εγώ προσωπικά είμαστε εδώ για να καυτηριάσουμε τα λάθη και να συμβάλουμε σε λύσεις με τις προτάσεις μας.

Γιάννης Σπιλάνης

Περιφερειακός Σύμβουλος με τον συνδυασμό ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ

Ανοιχτή επιστολή προς τον Πρόεδρο της Κυβέρνησης για τη διατήρηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε ελληνικά νησιά

Ανοιχτή επιστολή προς τον Πρόεδρο της Κυβέρνησης

για τη διατήρηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε ελληνικά νησιά

Αξιότιμε κε Πρόεδρε,

Με βάση τον νόμο 4334/2015 καταργήθηκε η εφαρμογή των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου που ίσχυε από το 2000 ως επέκταση του καθεστώτος που ίσχυε στα Δωδεκάνησα από το 1948 που ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα. Με βάση τον νόμο 4446/2016 εξαιρέθηκαν από την εφαρμογή του μέτρου για ένα χρόνο τα νησιά της Περιφέρειας Β.Αιγαίου, της Δωδεκανήσου (πλην Ρόδου και Καρπάθου) και η Σαμοθράκη.

Όπως γνωρίζετε κ.Πρόεδρε οι υψηλοί συντελεστές ΦΠΑ είναι κοινωνικά άδικοι γιατί υποκρύπτουν αρνητική προοδευτικότητα στο φορολογικό σύστημα αφού τους πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές ανεξαρτήτως εισοδήματος, ενώ ταυτόχρονα αποτελούν κίνητρο στις επιχειρήσεις για φοροκλοπή που συνδέεται άμεσα με εισφοροδιαφυγή και φοροδιαφυγή. Το πρόβλημα αυτό εντείνεται στα νησιά όπου οι έλεγχοι σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες είναι περιορισμένοι λόγω της απομόνωσης τους.

Η καθιέρωση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά (έστω και αν ποτέ δεν κάλυψε όλα τα νησιά της χώρας μας για διάφορους λόγους) είχε ως στόχο να μειώσει το πρόσθετο κόστος που απορρέει από τα χαρακτηριστικά της νησιωτικότητας (μικρές αγορές, μεταφορικό κόστος, μονοπωλιακή διάρθρωση μεταφορικών εταιρειών και των εταιρειών μεταφορών) και επιβαρύνει τη διαβίωση των νοικοκυριών, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και την αποτελεσματικότητα του κράτους (αφού για τη παραγωγή του ίδιου έργου ή υπηρεσίας το κόστος κατασκευής και λειτουργίας των υποδομών είναι υψηλότερο). Το πρόσθετο κόστος της νησιωτικότητας δεν περιορίζεται στην αγορά αγαθών και υπηρεσιών, αλλά επεκτείνεται στις μεταφορές (όπου δεν εφαρμόζεται το μεταφορικό ισοδύναμο, ούτε καν χαμηλοί ή μειωμένοι φορολογικοί συντελεστές αλλά το υψηλότερο κλιμάκιο του 24%), στην υγεία (όπου οι κάτοικοι ειδικά των μεσαίων και μικρών νησιών αναγκάζονται να μετακινηθούν με δικά τους έξοδα ακόμη και για απλές εξετάσεις), στη παιδεία (για υπηρεσίες που δεν παρέχονται τοπικά) και γενικά για υπηρεσίες δημοσίου συμφέροντος. Στα παραπάνω θα πρέπει να προστεθεί η απώλεια εισοδήματος όταν η απόκτηση μια υπηρεσίας εκτός νησιού απαιτεί υποχρεωτικά αποχή από την εργασία για τουλάχιστον 3 ημέρες και το συνηθέστερο για μια εβδομάδα. Ετσι μεταξύ πολιτών της ίδιας χώρας με το ίδιο εισόδημα, οι νησιώτες επιβαρύνονται περισσότερο για χαμηλότερου επιπέδου υπηρεσίες. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τις ιδιωτικές υπηρεσίες.   

Κ. Πρόεδρε,

είναι γνωστές οι πιέσεις που έχει δεχθεί η χώρα για να μειώσει τις δαπάνες της και να αυξήσει τα φορολογικά της έσοδα που είναι αναντίστοιχα χαμηλά σε σχέση με τα εισοδήματα και την οικονομική δραστηριότητα (και στα νησιά και ειδικά στα πιο τουριστικά από αυτά) εξ αιτίας πολλών και μακροχρόνιων σκόπιμων «αδυναμιών» του φορολογικού συστήματος και του φοροεισπρακτικού μηχανισμού. Οι πιέσεις αφορούσαν και σε κάθε είδους «ειδικά καθεστώτα», όπως οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ των νησιών.

κ. Πρόεδρε,

γνωρίζουμε την ευαισθησία σας για τα νησιά όπως ρητά την εκφράσατε πριν ένα χρόνο με τις εξαγγελίες σας στη Νίσυρο. Όμως η αναγκαία εφαρμογή πυροσβεστικών μέτρων για την επούλωση μακροχρόνιων πληγών (που εκτός των άλλων μας εκθέτουν και ως χώρα στους επισκέπτες μας με ότι αυτό συνεπάγεται για τα έσοδα από τον τουρισμό) σε θέματα όπως η ύδρευση, η αποχέτευση, η διαχείριση στερεών αποβλήτων, η υγεία, η παιδεία, η διοίκηση, αλλά και εφάπαξ χρηματοδοτήσεων προς τις επιχειρήσεις δεν αρκεί για να ανατρέψει την υπάρχουσα κατάσταση. Απαιτούνται πολλαπλά διαρθρωτικά μέτρα, πολλά από τα οποία περιγράφονται σε αποφάσεις ευρωπαϊκών θεσμών αλλά δεν έχουν τύχει εφαρμογής στη χώρα μας.  

Η ύπαρξη αυτού του ειδικού φορολογικού καθεστώτος είναι ένα από τα ελάχιστα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί για τα νησιά της χώρας παρά τη ρητή δέσμευση από το Σύνταγμα της χώρας. Οι συντελεστές του ΦΠΑ αποτελούν μία μόλις παράμετρο μιας νησιωτικής πολιτικής που οφείλει να είναι πολυεπίπεδη και πολυτομεακή. Πολυεπίπεδη αφού αφορά μέτρα και δράσεις που πρέπει να υλοποιήσουν ΕΕ, Κυβέρνηση και αυτοδιοίκηση. Πολυτομεακή γιατί αφορά πολλές διαφορετικές πολιτικές: αγροτική-ανάπτυξης υπαίθρου, μεταφορών, ενέργειας, κρατικών ενισχύσεων, παροχής υπηρεσιών δημοσίου συμφέροντος, λειτουργίας της αυτοδιοίκησης, ενός σχεδιασμού με διαφορετικό περιεχόμενο για την αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των νησιών που αποτελούν τα εργαλεία για τη βελτίωση της ελκυστικότητας των νησιών και για παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών ποιότητας, για πράσινα νησιά και για νησιά ίσων ευκαιριών.

Κ. Πρόεδρε,

τέτοια πολιτική δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα παρά το γεγονός ότι οι νομοθετικές βάσεις για την αξιοποίηση του άρθρου 101 του Συντάγματος έχουν μπει ήδη από το 2013. Δυστυχώς όμως για διάφορους λόγους δεν έχουν εφαρμοστεί ούτε η «ρήτρα νησιωτικότητας» στους νόμους και άλλες κανονιστικές πράξεις της διοίκησης ώστε να υπάρξουν οι αναγκαίες διαρθρωτικές μεταβολές ενώ δεν έχει συσταθεί το Ερευνητικό Ινστιτούτο Νησιωτικής Πολιτικής που θα επικουρούσε τη Πολιτεία προς αυτή τη κατεύθυνση, αλλά και στη παραγωγική ανασυγκρότηση των νησιών βασισμένη στην αξιοποίηση των φυσικών, των πολιτιστικών και των παραγωγικών πόρων των νησιών σε προϊόντα και υπηρεσίες ποιότητας και υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Κ. Πρόεδρε

Αν και θεωρούμε ότι η συνεκτική πολιτική που έχουν ανάγκη τα νησιά δεν μπορεί να εξαντλείται με τους μειωμένους συντελεστές του ΦΠΑ, πιστεύουμε ότι αποτελούν το πρώτο βήμα γι’αυτό. Αλλωστε το ποσό που έχει εκτιμηθεί στον προϋπολογισμό (85 εκ ευρώ) μπορούν να αναπληρωθούν από τα «απολεσθέντα» έσοδα του ΦΠΑ, εισοδήματος και κοινωνικής ασφάλισης των ίδιων νησιών, εφόσον οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του κράτους γίνουν πιο αποτελεσματικοί.

Ζητάμε:

- άμεσα να παραταθεί η εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ για τα νησιά του ν.4446/2016

- να επεκταθεί η εφαρμογή αυτή σε όλα τα ελληνικά νησιά το ταχύτερο δυνατόν

- να δρομολογηθούν άμεσα όλες οι πρόσθετες απαραίτητες διαρθρωτικές αλλαγές.

Α. Αργυρούδη, Περιφερειακή Σύμβουλος Β. Αιγαίου, Οικολογικός Ανεμος στο Β. Αιγαίο

Γ.Σπιλάνης, Περιφερειακός Σύμβουλος Β. Αιγαίου, Συμβόλαιο Ζωής με το Αιγαίο

Κοινοποίηση:

Πρόεδρο της Βουλής

Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης

Υπουργό Οικονομικών

Υπουργό Ανάπτυξης

Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής

Αναπληρωτή Υπουργό Ανάπτυξης

Υφυπουργό Νησιωτικής Πολιτικής

Σε βατερλώ της Περιφερειακής Αρχής εξελίσσεται η υπόθεση της Αναπτυξιακής Εταιρείας ΕΝΑ Β.Αιγαίου

Σε βατερλώ της Περιφερειακής Αρχής εξελίσσεται η υπόθεση της Αναπτυξιακής Εταιρείας ΕΝΑ Β.Αιγαίου

Συμπληρώνοντας τα 3 χρόνια από τότε που ανέλαβε η κα Καλογήρου με την παράταξη της τη διακυβέρνηση της Περιφέρειας δεν παύει παρά να δείχνει τις αδυναμίες που είχαμε επισημάνει ήδη από τη προεκλογική περίοδο: έλλειψη αναπτυξιακού σχεδίου για τη Περιφέρεια και έλλειψη ατόμων ικανών για να υλοποιήσουν με επάρκεια έστω τα τρέχοντα. Αποτέλεσμα αυτών είναι τα νησιά του Βορείου Αιγαίου να καταγράφουν αρνητικές επιδόσεις στην οικονομία και στη δημογραφία όπως δείχνουν και οι πρόσφατες στατιστικές, χειρότερες από ομοειδείς περιφέρειες.

Και σαν να μην έφταναν αυτά, η Περιφερειακή Αρχή επιδεικνύει μια απαράδεκτη συμπεριφορά προς τους θεσμούς, αρνούμενη να ενημερώσει σε τακτική βάση για τις πρωτοβουλίες της, για τη λειτουργία των νομικών προσώπων που εποπτεύει και να συζητήσει όπως οφείλει μέσα στο Περιφερειακό Συμβούλιο τα ερωτήματα που τίθενται από τις διάφορες παρατάξεις. Δεν είναι τυχαίο ότι το αίτημα όλων των παρατάξεων για συζήτηση των προβλημάτων λειτουργίας του ΠΣ εκκρεμεί από τον περασμένο Μάιο, «λόγω έλλειψης χρόνου». Πρόκειται για θεσμική εκτροπή που την έχουμε επισημάνει εδώ και πολύ καιρό.

Το παράδειγμα της Αναπτυξιακής Εταιρείας ΕΝΑ Β.Αιγαίου καταδεικνύει την πολλαπλή αυτή ανεπάρκεια και τις επιπτώσεις της. Ένα χρόνο μετά την απόφαση αναβίωση της εταιρείας -από ότι μαθαίνουμε από δημοσιογραφικές πληροφορίες από τη Χίο- η εταιρεία βρίσκεται ένα βήμα πριν την εκ νέου «αδρανοποίησης» της.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ υποστήριξε από την αρχή θερμά την λειτουργία Αναπτυξιακής Εταιρείας και υπερψήφισε την αναβίωση της ΕΝΑ. Είχε όμως επισημάνει τους κινδύνους που υπάρχουν από λανθασμένες αντιλήψεις και επιλογές όπως έδειξε το πρόσφατο παρελθόν. Δεν φανταζόμασταν όμως ότι η ανικανότητα της Περιφερειακής Αρχής και των στελεχών της θα δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα από ότι θα έλυνε. Και αυτό σε 3 επίπεδα: θεσμικό, δημοσιοικονομικό, αναπτυξιακό.

Σε θεσμικό επίπεδο η κα Καλογήρου παρενέβη τα όσα γράφουν ρητά οι νόμοι περί αυτοδιοίκησης και όρισε στο ΔΣ της εταιρείας μόνο μέλη της παράταξης της. Και να ήταν ικανοί και γνώστες του αντικειμένου; Απλά παιδιά του κομματικού σωλήνα, με τον Πρόεδρο και ΔΣ της Εταιρείας να είναι αποσπασμένος στο γραφείο του Βουλευτή Χίου της ΝΔ. Αποτέλεσμα: να μην έχει πάρει καμία πρωτοβουλία σε ότι αφορά την ουσιαστική αναβίωση. Ούτε την απλή διαδικασία για αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου δεν κατάφερε να φέρει σε πέρας.

Και ποια η αντίδραση της κας Καλογήρου; Η απόλυτη σιγή παρά το γεγονός ότι από τις 5 Σεπτεμβρίου έχει κατατεθεί σχετική ερώτηση που έπρεπε να απαντηθεί με βάση τον κανονισμό λειτουργίας του ΠΣ μέσα σε 15 ημέρες. Και τι κάνει ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου; Δηλώνει αναρμόδιος. Πολλαπλά «αναρμόδιος» αφού και στο αίτημα όλων των παρατάξεων στο Περιφερειακό Συμβούλιο να συζητηθεί το θέμα στις 19 Σεπτεμβρίου αφού είχαν προκύψει εξελίξεις, το θέμα παραπέμφθηκε στις καλένδες με την υπόσχεση ότι ο Πρόεδρος της Εταιρείας θα μας ενημέρωνε γραπτά. Πέρασαν 25 ημέρες και … «απορία ψάλτου βηξ».  Συνδυασμός ανικανότητας και απαξίωσης των θεσμών  …που σκοτώνει την ουσία για την οποία η λειτουργία της Εταιρείας είναι σημαντική: την ανάπτυξη.

Οι Αναπτυξιακές Εταιρείες της Αυτοδιοίκησης σε όλο τον κόσμο καλούνται να έχουν ρόλο σε ότι η διοίκηση δεν μπορεί να υλοποιήσει λόγω θεσμικού πλαισίου. Και δεν εννοούμε ρουσφέτια και άλλες πελατειακές εξυπηρετήσεις επειδή το θεσμικό τους πλαίσιο είναι διαφορετικό, πιο «χαλαρό» από αυτό της διοίκησης. Εννοούμε να αξιοποιήσει τους παραγωγικούς πόρους και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των νησιών στον πολιτισμό, στο περιβάλλον, στον τουρισμό, στη γεωργία κλπ , να στηρίξει τις πολύ μικρές επιχειρήσεις των νησιών,  να αναλάβει πρωτοβουλίες για τη προώθηση της καινοτομίας, να υποστηρίξει νέους για δημιουργία επιχειρήσεων, να στηρίξει κοινωνικές επιχειρήσεις, να αξιοποιήσει τη περιουσία της Περιφέρειας και υποδομές που παραμένουν ανενεργές κλπ. Δηλαδή του φορέα που θα παίξει το ρόλο του «επικονιαστή» ιδεών και του αρωγού (υποστηρικτή) πρωτοβουλιών. Τα παραδείγματα πολλά, αλλά ……..αόρατα στα μάτια τους.  

Αντι αυτού …….. αδράνεια που φανερώνει για ακόμη μια φορά και την άγνοια για το ποιος είναι ο ρόλος της αυτοδιοίκησης. Και ειδικά της Περιφερειακής που, από τον νόμο, έχει επωμιστεί το δύσκολο έργο της ανάπτυξης.  Η καθημερινή ειδησιογραφία γύρω από τα προβλήματα του αγροτικού τομέα, του τουρισμού, της μεταποίησης κλπ είναι απλά τα συμπτώματα αυτής της αδράνειας. Αντίθετα οι εργολαβίες για τους δρόμους και άλλα έργα καλά κρατούν. Για το πώς όλα αυτά θα αξιοποιηθούν, σιωπή.

Και πέρα από το αναπτυξιακό …έλλειμμα, συσσωρεύεται και το δημοσιονομικό. Όπως διαπιστώσαμε πρόσφατα κατά την έγκριση του ισολογισμού της Περιφέρειας, παλιές και νέες αμαρτίες φορτώνονται στους πολίτες αφού είτε θα υπάρξουν χρέη προς επιχειρήσεις δεν θα πληρωθούν, είτε οι επιχειρήσεις που τα διεκδικούν θα τα εισπράξουν από τον προϋπολογισμό, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τις δυνατότητες άσκησης πολιτικής. Αλλά και εδώ, η κα Καλογήρου και η παράταξη της σιωπούν. Καμία απάντηση μέσα στο Περιφερειακό Συμβούλιο, καμία γραπτή απάντηση.

Ως ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ κρούουμε για άλλη μια φορά τον κώδωνα του κινδύνου για τη Περιφέρεια σε δύο επίπεδα:

-          Στο επίπεδο της σημερινής ηγεσίας της Περιφέρειας, ώστε να αλλάξει, έστω και τώρα, τακτική αξιοποιώντας τις δυνατότητες που υπάρχουν μέσα από τη σωστή λειτουργία των θεσμών και των εργαλείων που έχει στη διάθεση της

-          Στο επίπεδο των τοπικών κοινωνιών, ώστε να απαιτήσουν αλλαγή πορείας μέσα από τη προώθηση ιδεών και ατόμων που να συνάδουν με τη λογική της Αυτοδιοίκησης.

Οι κοινωνίες των νησιών οφείλουν αν αντιδράσουν στα συνεχή βατερλώ της Περιφερειακής Αρχής.  Γιατί αυτές θα  κληθούν να  …….πληρώσουν το μάρμαρο.

Γ.Σπιλάνης

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ

Αγροτική Ανάπτυξη στο Βόρειο Αιγαίο Η αναγκαία αλλαγή πορείας και οι δυσκολίες στην υλοποίηση της

Αγροτική Ανάπτυξη στο Βόρειο Αιγαίο

Η αναγκαία αλλαγή πορείας και οι δυσκολίες στην υλοποίηση της

Στην ημερίδα που οργάνωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης στη Μυτιλήνη για να παρουσιάσει το σύνολο της πολιτικής με έμφαση στις δράσεις του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) που συγχρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους, μίλησε και ο ΓΓ Αγροτικής Πολιτικής κ. Χ. Κασίμης. Ο κ.Κασίμης υπογράμμισε την ανάγκη για αλλαγή επιλογών δίνοντας έμφαση ότι η γεωργία δεν μπορεί να είναι μη ανταγωνιστική, χαμηλής προστιθέμενης αξίας και υποβασταζόμενη από τις επιδοτήσεις. Το μοντέλο αυτό δεν είναι βιώσιμο και για εξωγενείς παράγοντες: οι επιδοτήσεις θα μειωθούν σημαντικά μετά το 2020 και η ζήτηση στρέφεται σε ποιοτικά και ασφαλή προϊόντα.

Υπογράμμισε ότι χρειαζόμαστε εξορθολογισμό της παραγωγικής διαδικασίας που θα οδηγήσει σε μείωση του κόστους παραγωγής μέσα από διαρθρωτικές αλλαγές, στη παραγωγή των κρίσιμων ποσοτήτων ποιοτικών, πιστοποιημένων και τυποποιημένων προϊόντων με ταυτότητα που θα μπορούν να διακινηθούν στις αγορές εσωτερικού και εξωτερικού και τελικά στην αύξηση της προστιθέμενης αξίας που δημιουργείται πάνω στα πρωτογενή προϊόντα με ενσωμάτωση κεφαλαίου, γνώσης και καινοτομίας στη παραγωγική διαδικασία.

Στη συζήτηση που έγινε μετά τις παρουσιάσεις των στελεχών του Υπουργείου, επεκράτησαν οι διευκρινήσεις σχετικά με τα όσα μέτρα παρουσιάστηκαν, ενώ πολλές ήταν οι παρατηρήσεις για αναγκαίες βελτιώσεις που θα λαμβάνουν υπόψη τη πραγματικότητα των παραγωγικών συνθηκών, ειδικά στη Λέσβο.

Όμως η συζήτηση αυτή γύρω από το …δέντρο απέκρυψε και πάλι το δάσος. Δηλαδή αντί η συζήτηση να στραφεί γύρω από το πώς θα υλοποιηθούν οι στόχοι της διακηρυγμένης πολιτικής για «ολοκληρωμένη ανάπτυξη και βιώσιμη ανταγωνιστικότητα του αγροτικού χώρου», εστιάστηκε στο πως θα μεγιστοποιηθεί η απορρόφηση των πόρων. Λογικό σε κάποιο βαθμό αφού εκεί στρέφεται το ενδιαφέρον τον αγροτών και των μελετητών-γεωτεχνικών που τους υποστηρίζουν (χωρίς τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων η συζήτηση δεν έχει νόημα), ενώ είναι εξαιρετικά δύσκολο να αλλάξει η ατζέντα της συζήτησης που έχει επιβληθεί από το 1981 μέχρι σήμερα και εστιάζεται στις επιδοτήσεις, σε εκείνη των προϊόντων.

Και ενώ δύσκολα μπορεί να διαφωνήσει κανείς στους στόχους της πολιτικής (άλλωστε σε προηγούμενες δημοσιεύσεις μας έχουμε υποστηρίξει περίπου ταυτόσημες απόψεις), εκεί που φαίνεται να υπάρχει «κενό» και «διαφωνία» είναι σε ότι αφορά στην αντίληψη της κεντρικής διοίκησης και της πολιτικής ηγεσίας για το πώς η πολιτική αυτή (και η όποια πολιτική) μπορεί να εφαρμοστεί, ενώ φαίνεται να μην έχει προβληματίσει η  χρόνια αποτυχία των διαρθρωτικών αλλαγών παρά την επιτυχία των απορροφήσεων.

Ακούστηκαν μια σειρά από σχόλια από τις διάφορες παρεμβάσεις -και από τον υπογράφοντα- που θα μπορούσαν να συνοψίσουν σε 3 σημεία το έλλειμμα αυτό:

-          Στο ίδιο το Υπουργείο με τον τρόπο που προωθεί τη πολιτική του, οδηγεί τους εμπλεκόμενους να βλέπουν το δέντρο (τις επιδοτήσεις και τις επιμέρους διορθωτικές ρυθμίσεις σε μικρο-οικονομικό επίπεδο) και να αγνοούν το δάσος (ανταγωνιστικότητα προϊόντων).

-          Στις Περιφέρειες, στην αρμοδιότητα των οποίων είναι η εξειδίκευση και εφαρμογή των πολιτικών αγροτικής ανάπτυξης, που πορεύονται χωρίς σχέδιο με μόνη πυξίδα την ικανοποίηση των αιτημάτων των παραγωγών για αυξημένες επιδοτήσεις. Η εστίαση στην απορρόφηση των επιδοτήσεων σε συνδυασμό με την έλλειψη ουσιαστικών ελέγχων έχει οδηγήσει όχι απλά σε κατασπατάληση πόρων (πχ. «ακίνητα» τρακτέρ) αλλά και σε υπεξαίρεση τους.

-          Στους μηχανισμούς διαμεσολάβησης μεταξύ πολιτείας και αγροτών. Το όλο σύστημα διαμεσολάβησης (αποκεντρωμένες υπηρεσίες, συνεταιρισμοί, ιδιώτες) έχει αλλάξει μορφή τόσο λόγω της υποχώρησης της παρέμβασης του κράτους και των συνεταιρισμών για γνωστούς λόγους, όσο και εξ αιτίας της σχεδόν αποκλειστικής ενασχόλησης του με τις επιδοτήσεις αντί της παραγωγής. Ταυτόχρονα φαίνεται να έχει σχεδόν αποτύχει κάθε προσπάθεια αντικατάστασης των μηχανισμών αυτών από νέους στο επίπεδο των παραγωγών (ομάδες παραγωγών, κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις), ενώ οι Εταιρείες Τοπικής Ανάπτυξης ασχολήθηκαν με την υλοποίηση του Leader (και επομένως εστιάστηκαν στην απορρόφηση πόρων και όχι στην αγροτική ανάπτυξη)  δεν μπόρεσαν να καλύψουν αυτό το κενό.

Τι μπορεί να γίνει για να αλλάξουν συνήθειες και αυτοματισμοί 3 δεκαετιών ώστε να δώσουμε ξανά προτεραιότητα στη παραγωγή σε σχέση με το εργαλείο παραγωγής (επιδοτήσεις); Πως μπορούμε να προωθήσουμε το στόχο «από το χωράφι στο ράφι και στο πιάτο του καταναλωτή (αλλά και του τουρίστα στη δική μας περίπτωση)»; Η παραδοχή του Δ/ντη Αγροτικής Ανάπτυξης ότι στο Τμήμα Σχεδιασμού υπηρετούν μόλις δύο άτομα, αλλά και η απαρίθμηση των δράσεων που υλοποιεί η ίδια διεύθυνση και όχι το πώς αυτές συμβάλλουν στην αύξηση της παραγωγής και του εισοδήματος στο σύνολο του αγροδιατροφικού τομέα αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος.

Ηδη από τη παρουσίαση του Επιχειρησιακού Προγράμματος της Περιφέρειας (ποιος το θυμάται άλλωστε) είχαμε επισημάνει την ουσιαστική έλλειψη σχεδίου και την απλή παράθεση των δράσεων του εθνικού προγράμματος. Ετσι ποτέ δεν τέθηκαν τα ερωτήματα για το πως παράγουμε περισσότερο ποιοτικό γάλα και τυρί (ελιές και λάδι, σταφύλια και κρασί, μέλι κλπ) και πως το τοποθετούμε στις αγορές (τοπική, εθνική, παγκόσμια) αλλά το κείμενο εστιάστηκε στο ποιες χρηματοδοτήσεις υπάρχουν. Δεν φτιάχτηκε ένα σχέδιο με συγκεκριμένα βήματα με τις απαραίτητες ενέργειες που να ξεκινά από το χωράφι και τη παραγωγή της πρώτης ύλης και να φτάνει μέχρι τη διάθεση του τελικού προϊόντος και πάνω εκεί να «κουμπώσει» κανείς τις υπάρχουσες χρηματοδοτήσεις για υποδομές, για επενδύσεις βελτίωσης αγροτικών εκμεταλλεύσεων, για προσέλκυση νέων αγροτών, για κατάρτιση παλαιών και νέων αγροτών, για δικτύωση παραγωγών και επιχειρήσεων, για ανάπτυξη καινοτομιών, για υποστήριξη της βιολογικής παραγωγής και της παραγωγής σε περιοχές με φυσικά και ειδικά μειονεκτήματα όπως τα νησιά και οι προστατευόμενες περιοχές, για βελτίωση των όρων διαβίωσης στην ύπαιθρο, για διαφοροποίηση του εισοδήματος στην ύπαιθρο με ανάπτυξη παράλληλων δραστηριοτήτων,  για συμβουλευτικές υπηρεσίες κλπ εκεί όπου χρειάζεται. Και όταν δεν προβλέπονται χρηματοδοτήσεις για κάποιες κρίσιμες για το συνολικό αποτέλεσμα δράσεις (πχ. logistics) αυτές είτε να χρηματοδοτηθούν από  άλλα προγράμματα, από τον προϋπολογισμό της Περιφέρειας, είτε να αναζητηθούν από εθνικούς πόρους. Τέλος, αν το εμπόδιο είναι θεσμικό, δηλαδή καθορίζεται από εθνική νομοθεσία και υπουργικές αποφάσεις, θα πρέπει με τεκμηριωμένο τρόπο να ζητηθεί η αντιμετώπιση του. Αυτός είναι ολοκληρωμένος σχεδιασμός. Αντίθετα από τη πλευρά της Περιφέρειας συνεχίζονται αποσπασματικές δράσεις χωρίς συνοχή και με χαμηλή αποτελεσματικότητα, όπως φαίνεται από το αποτέλεσμα. 

Αρκεί ένας σχεδιασμός όσο σωστός και αν είναι; Όχι βέβαια. Ειδικά αν αυτός δεν γίνει σε συνεργασία με τους άμεσα ενδιαφερόμενους ώστε να έχει σχετικά υψηλή πιθανότητα επιτυχίας και αν δεν έχει τους κατάλληλους «διαμεσολαβητές» που θα συμβάλλουν στην υλοποίηση των στόχων του σχεδιασμού. Η έλλειψη των διαμεσολαβητών υπογραμμίστηκε από πολλούς ομιλητές και με δεδομένη την απουσία των «τελικών δικαιούχων» (αγροτών, κτηνοτρόφων, μεταποιητών, επαγγελματιών κλπ) από την αίθουσα, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη λειτουργία «αναμεταδοτών» της πληροφορίας σε εκλαϊκευμένη μορφή. Πέρα από τους ιδιώτες μελετητές-γεωτεχνικούς που έχουν καθημερινή συνεργασία με τους παραγωγούς, απαιτείται η ενεργοποίηση προς τη κατεύθυνση αυτή των Εταιρειών Τοπικής Ανάπτυξης αλλά και της πρόσφατα ανασυσταθείσας ΕΝΑ Περιφέρειας Β.Αιγαίου.

Όμως πριν από τη πληροφορία πρέπει να περάσει το μήνυμα προς όλους: στροφή από τις επιδοτήσεις στη παραγωγή ανταγωνιστικών και ποιοτικών προϊόντων. Αποτελεί το πρώτο βήμα ώστε να υπάρξει η αναγκαία διαρθρωτική αλλαγή πριν είναι αργά. Και γι’αυτό πρέπει να αξιοποιηθούν όλοι όσοι (παραγωγοί, μεταποιητές, έμποροι, διαμεσολαβητές) έχουν καταλάβει ότι πρέπει να «αλλάξουν για να μην βουλιάξουν». Είναι γνωστοί στις τοπικές κοινωνίες αλλά και ευρύτερα από τις επιτυχίες τους (πχ. εξαγωγές, διεθνή βραβεία) και συχνά ψάχνουν απεγνωσμένα στηρίγματα γιατί είναι ιδιαίτερα δύσκολο να βρίσκονται ταυτόχρονα και στο χωράφι για να εξασφαλίσουν τη παραγωγή υψηλής ποιότητας πρώτη ύλη, και στην τυποποίηση ώστε να εξασφαλίσουν υψηλής ποιότητας προϊόν και στην αγορά για να πουλήσουν σε ικανοποιητική τιμή, και στα γραφεία ώστε να αποσπάσουν αυτό που δικαιούνται (επιδοτήσεις, πιστοποίηση, δάνειο κλπ).  

Τα χρονικά περιθώρια στενεύουν καθημερινά αφού οι αλλαγές που έχουν ξεκινήσει ήδη από τη προηγούμενη δεκαετία σε ευρωπαϊκό επίπεδο αναμένεται να αλλάξουν πλήρως το τοπίο από την επόμενη δεκαετία. Δικαιολογίες δεν υπάρχουν. Ευθύνες ναι.

Ερώτηση προς την κα Περιφερειάρχη με θέμα τα χρέη και γενικότερα την οικονομική κατάσταση της Περιφέρειας

Ερώτηση προς

Κα Χρ. Καλογήρου, Περιφερειάρχη

Κο Χρ. Αργυρίου, Αντιπεριφερειάρχη Οικονομικών

Στη τελευταία συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου ήρθε για έγκριση ο Ισολογισμός της Περιφέρειας Β.Αιγαίου με τη συνήθη πρακτική της «τυπικής διαδικασίας» με το θέμα να παρουσιάζεται από το στέλεχος της Περιφέρειας και όχι από πολιτικό πρόσωπο.

Πέρα από το γνωστό δάνειο (που τουλάχιστον σε ότι αφορά την αγορά του οικοπέδου για κατασκευή Διοικητηρίου στη Λέσβο αποτελεί σκάνδαλο που προτιμάτε να αποσιωπάτε δεδομένου ότι βαρύνει στελέχη της παράταξης σας) που θα βαρύνει για πάρα πολλά χρόνια τον Προϋπολογισμό της Περιφέρειας, στον απολογισμό περιλαμβάνονται μικρές και μεγάλες οικονομικές βόμβες που η μέχρι σήμερα πρακτική σας είναι να τις υποβαθμίζει.

Πιο συγκεκριμένα και όπως αναφέρει η ορκωτός λογιστής:

-          Υπάρχει ποσό 288.0277,76 επίδικων απαιτήσεων και εξόδων που δεν έχουν προβλεφθεί

-          Δεν υπάρχει καμία πληροφόρηση για τις συμμετοχές της Περιφέρειας σε νομικά πρόσωπα που όπως γνωρίζουμε βρίσκονται υπό εκκαθάριση. Αλλωστε και το μόνο νομικό πρόσωπο που ενεργοποιήθηκε, η ΕΝΑ Β.Αιγαίου όχι μόνο έχει χρέη να αποπληρώσει, αλλά συσσωρεύει και νέα αφού ως Περιφερειακή Αρχή δεν έχετε κάποιο σχέδιο λειτουργίας της

-          Ο Νομικός Σύμβουλος  σε επιστολή του αναφέρει ότι έχουν εκδοθεί καταδικαστικές αποφάσεις κατά της ΠΒΑ ύψους 9 εκ. ευρώ και εκτιμά ότι θα ευδοκιμήσει υπερ τρίτων το μισό ποσό 

-          Δεν υπάρχει ενημέρωση για την οικονομική κατάσταση των ακινήτων που έχει η ΠΒΑ στη κυριότητα της.

Στις ερωτήσεις που υποβάλαμε οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι ώστε να πληροφορηθούμε για όσα παρατηρεί η ορκωτός λογιστής δεν υπήρξε καμία απάντηση. Παρ’όλα αυτά οι σύμβουλοι της πλειοψηφίας υπερψήφισαν τον Ισολογισμό. 

Με βάση τα παραπάνω, το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ, ζητά να ενημερώσετε γραπτά το Περιφερειακό Συμβούλιο και μέσω αυτού τους πολίτες του Β.Αιγαίου:

-          Σε τι είδους δαπάνες αφορούν τα εντάλματα των επίδικων απαιτήσεων και εξόδων που δεν έχουν προβλεφθεί και ποια ημερομηνία έχουν γίνει.

-          Ποιες είναι οι οφειλές των νομικών προσώπων που βρίσκονται υπό εκκαθάριση, τι είδους δαπάνες αφορούν και ποια ημερομηνία (αναλυτικά ανά δαπάνη) έχουν αναληφθεί.

-          Σε ποιες ενέργειες έχετε προχωρήσει εσείς και ο Πρόεδρος που έχετε τοποθετήσει στην ΕΝΑ Β.Αιγαίου έτσι ώστε όχι μόνο να μην συσσωρεύει νέα χρέη, αλλά και να δραστηριοποιηθεί με τέτοιο τρόπο που να αποδώσει αναπτυξιακό έργο. Σας θυμίζω ότι έχουμε καταθέσει σχετική ερώτηση στις 4 Σεπτεμβρίου και παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει 25 ημέρες (αντί 8 που αναφέρει ρητά ο κανονισμός λειτουργίας του ΠΣ) δεν έχουμε λάβει απάντηση

-          Σε τι είδους δαπάνες αφορούν οι δικαστικές αποφάσεις ύψους 9 εκ. ευρώ κατά της ΠΒΑ όπως αναφέρει ο νομικός σύμβουλος της Περιφέρειας, ποια ημερομηνία έχουν γίνει και για πιο λόγο δεν εξοφλήθηκαν (αναλυτικά ανά δικαστική απόφαση).

-          Ποια είναι τα ακίνητα που βρίσκονται στη κυριότητα ΠΒΑ, κατά πόσο υπάρχουν νόμιμοι τίτλοι και πως αξιοποιούνται.

Προφανώς γνωρίζουμε ότι ελάχιστα από τα παραπάνω έχουν δημιουργηθεί κατά τη τρέχουσα διαχείριση της Περιφέρειας. Όμως εφόσον, τρία χρόνια μετά την ανάληψη των καθηκόντων σας, επιτρέπετε να υπάρχει αυτό το πέπλο συσκότισης επί των οικονομικών της Περιφέρειας και των αυτουργών των ενεργειών που επισύρουν χρέη στο κοινωνικό σύνολο κινδυνεύοντας να οδηγήσουν  την ΠΒΑ σε αδυναμία λειτουργίας και παραγωγής έργου καλύπτοντας πρόσωπα που διοίκησαν πριν από σας, φέρετε και εσείς ευθύνες.

Μυτιλήνη 28/9/2017

Γ.Σπιλάνης