Το θέμα της κατάρτισης ανθρώπινου δυναμικού ή επιβεβαιώνοντας ότι η Περιφερειακή Αρχή αγνοεί τι σημαίνει Αυτοδιοίκηση

Το θέμα της κατάρτισης ανθρώπινου δυναμικού ή επιβεβαιώνοντας ότι η Περιφερειακή Αρχή αγνοεί τι σημαίνει Αυτοδιοίκηση

Εχοντας ως ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ ερωτήσει κατ’επανάληψη για τις πρωτοβουλίες της Περιφερειακής Αρχής για θέματα απασχόλησης και κατάρτισης και για το έργο των ΚΕΚ που υπάρχουν σε Λέσβο και Σάμο, χωρίς να πάρει απάντηση, καταθέσαμε με βάση τον κανονισμό λειτουργίας του ΠΣ ερώτηση με αυτό το αντικείμενο. Εύκολα θα μπορούσε να υποθέσει κάποιος ότι στη δύσκολη περίοδο που βιώνουμε θα τους είχε απασχολήσει το θέμα. Βέβαια γνωρίζαμε ότι το αντικείμενο της απασχόλησης και κατάρτισης δεν είχε ανατεθεί σε κάποιον αντιπεριφερειάρχη ή σύμβουλο της πλειοψηφίας και μετά από 2,5 χρόνια στο τιμόνι της Περιφέρειας, δεν είχε κατατεθεί κάποιο σχετικό σχέδιο δράσης. Τι θα συμπέραινε κανείς από αυτή την απραξία; Ότι όλα πάνε καλά και ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος η Περιφέρεια να παρέμβει και να διαθέσει πόρους προς αυτή τη κατεύθυνση. 

Η απάντηση της κ.Καλογήρου ήταν πέρα πάσης προσδοκίας. Αφού πρώτα μας παραπέμπει στις απαντήσεις των δύο ΚΕΚ (Σάμου και Λέσβου) για τις δράσεις που υλοποίησαν τη περίοδο 2014-16 (προφανώς από προγράμματα που είχαν εγκριθεί πριν αναλάβει η παρούσα περιφερειακή αρχή και δεν είχαν παρουσιαστεί στον απολογισμό της σημερινής διοίκησης ούτε στον απολογισμό του 2015, ούτε και σε αυτόν του 2016) προσθέτει:

«Σε ότι αφορά την ενεργοποίηση των δράσεων κατάρτισης στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Βόρειο Αιγαίο, όπως μας διαβεβαίωσε η ΕΥΔ Βορείου Αιγαίου σας ενημερώνουμε ότι αυτές δεν έχουν ακόμη εξειδικευθεί και ενεργοποιηθεί εξαιτίας του γεγονότος ότι δεν έχει οριστικοποιηθεί το θεσμικό πλαίσιο υλοποίησης τους, οι δικαιούχοι των έργων και άλλα τεχνικά ζητήματα συνολικά στο ΕΣΠΑ 2014-2020. Μόλις οι εν λόγω θεσμικές προσαρμογές ολοκληρωθούν η ΕΥΔ Βορείου Αιγαίου άμεσα θα εξειδικεύσει και θα ενεργοποιήσει τον Θεματικό Στόχο 8». Υπογραφή Χ.Καλογήρου

Ας αναλύσουμε την απάντηση:

-          Η εστίαση της απάντησης στο ΕΠ Β.Αιγαίου δείχνει ότι η κα Περιφερειάρχης δεν έχει αντιληφθεί ότι υπάρχουν και άλλες πηγές χρηματοδότησης της κατάρτισης των δράσεων της Περιφέρειας όπως πχ. είναι το ΠΔΕ. Επομένως αν το θέμα αυτό είναι στις προτεραιότητες της θα μπορούσε να διαθέσει ένα τμήμα των πόρων από αυτούς που διαθέτει για το οδικό δίκτυο.

-          Η αναφορά στο ότι η ΕΥΔ (Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης) εξειδικεύει το ΠΕΠ υπογραμμίζει ότι δεν έχει καταλάβει ότι η ΕΥΔ δεν είναι υπηρεσία της Περιφέρειας , αλλά αποκεντρωμένη υπηρεσία του κράτους. Επομένως δεν είναι ρόλος της ΕΥΔ να εξειδικεύσει το πρόγραμμα, αλλά της Δ/νσης Προγραμματισμού, ενώ ανήκει στο Περιφερειακό Συμβούλιο να λάβει τη τελική απόφαση μετά από συζήτηση στη Περιφερειακή Επιτροπή Διαβούλευσης. Με το σκεπτικό της κας Καλογήρου, τίποτα από αυτά δεν είναι αναγκαίο, όπως το γνωρίζουμε άλλωστε στη πράξη εδώ και 2,5 χρόνια.

-          Για να ανταποκρίνεται η εξειδίκευση στις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνίας, προφανώς υπάρχει ανάγκη να μελετηθούν οι ανάγκες αυτές και να μπουν προτεραιότητες. Ερώτημα: έχει γίνει αυτή η προετοιμασία;  Αν ναι, θα θέλαμε να την δούμε. Το μόνο σχετικό θέμα που έχει έρθει στο ΠΣ για γνωμάτευση είναι οι ειδικότητες των Επαγγελματικών Λυκείων, αλλά και στη περίπτωση αυτή χωρίς καμιά τεκμηρίωση.

-          Η αποδοχή από πλευράς της κας Καλογήρου ότι για τεχνικούς λόγους δεν έχει προχωρήσει η ενεργοποίηση των προγραμμάτων κατάρτισης από πλευράς των αρμόδιων Υπουργείων, χωρίς να έχει διατυπώσει η ίδια ή το συλλογικό όργανο των Περιφερειών (ΕΝΠΕ) την όποια διαμαρτυρία για τη καθυστέρηση αυτή, δείχνει το ενδιαφέρον, την προτεραιότητα που δίνει η περιφερειακή αρχή για το θέμα αυτό.

 Από τα παραπάνω προκύπτει εμφανέστατα ότι η κα Καλογήρου αγνοεί πλήρως τι σημαίνει αυτοδιοίκηση, ποιος είναι ο ρόλος της σε θέματα αναπτυξιακού σχεδιασμού και ποια εργαλεία έχει στη διάθεση της για την υλοποίηση δράσεων. Κατά την άποψη μας:

-          Αυτοδιοίκηση σημαίνει δημιουργώ το όραμα για τη περιοχή ευθύνης μου και προσπαθώ να το υλοποιήσω μέσα στο πλαίσιο των εθνικών στόχων και των περιορισμών (διοικητικών, οικονομικών, ανθρώπινων πόρων) που υπάρχουν, διεκδικώντας περισσότερα με τεκμηριωμένες προτάσεις. Είναι γεγονός ότι παρά τον συγκεντρωτισμό και τον ανορθολογισμό που χαρακτηρίζει ακόμη και σήμερα το διοικητικό σύστημα της χώρας, τα περιθώρια που δίνει ο Καλλικράτης και οι ευκαιρίες που υπάρχουν είναι σημαντικές, ίσως περισσότερες από αυτές που φαίνεται ότι μπορεί να φέρει σε πέρας η Περιφέρεια. Δυνατότητες που δεν έχουν γίνει αντιληπτές, ενώ συχνά οι διαμαρτυρίες περιορίζονται στην –πραγματική- ανεπάρκεια χρηματοδότησης. Όμως βλέποντας το πώς χρησιμοποιούνται οι περιορισμένοι αυτοί πόροι, ίσως να είναι ευτύχημα το ότι δεν υπάρχουν ….περισσότεροι πόροι, ενώ, κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, αντιλαμβανόμαστε και το μέγεθος της σπατάλης σε προηγούμενες εποχές, όταν χρήματα υπήρχαν.

-          Ο ρόλος της Περιφέρειας σε θέματα αναπτυξιακού σχεδιασμού είναι ο λόγος ύπαρξης της και θα έπρεπε να καθορίζει τη καθημερινή λειτουργία όλου του μηχανισμού που θα έπρεπε να βαδίζει πάνω σε ένα σχέδιο που οφείλει να επεξεργαστεί με τους άλλους φορείς των νησιών (Δήμους, Επιμελητήρια, Επαγγελματικές Οργανώσεις, Συλλόγους, ΜΚΟ κλπ) αξιοποιώντας τον θεσμό της Περιφερειακής Επιτροπής Διαβούλευσης. Το σχέδιο που προβλέπει ο Καλλικράτης για το σκοπό αυτό, το 5ετές Επιχειρησιακό Σχέδιο της Περιφέρειας, εκπονήθηκε μόνο για τακτοποιηθεί μια υποχρέωση χωρίς την παραμικρή διαβούλευση και από τότε έμεινε …….στους υπολογιστές. Από εκεί και πέρα, η καθημερινή δράση της Περιφέρειας χαρακτηρίζεται από προχειρότητα (όπως καταγράφεται από τις συνεχείς τροποποιήσεις του προϋπολογισμού) και ανάδειξη των ασφαλτοστρώσεων σε κύριο αναπτυξιακό άξονα.     

-          Τα εργαλεία που έχει η Περιφέρεια στη διάθεση της  πέρα από τις υπηρεσίες της είναι τα νομικά πρόσωπα που διαθέτει (ΚΕΚ, Περιφερειακό Ταμείο, Αναπτυξιακή Εταιρεία) οφείλουν να ενεργοποιηθούν όχι απλά για να απορροφήσουν με τον καλύτερο τρόπο τους διαθέσιμους πόρους (Περιφερειακό και Εθνικά Επιχειρησιακά Προγράμματα, Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, Ειδικό Αναπτυξιακό), να διεκδικήσουν πόρους εθνικούς και ευρωπαϊκούς με κατάλληλα επεξεργασμένες προτάσεις που να εστιάζονται στις προτεραιότητες που έχουν τεθεί ώστε να υπάρξει και αποτελεσματική τους χρήση ή ακόμη να κινητοποιήσουν ιδιωτικά κεφάλαια για (συν)αξιοποίηση πόρων και ευκαιριών. Όμως όλα αυτά απαιτούν σχέδιο με στόχους που δεν υπάρχει.

Ετσι για παράδειγμα, εφόσον είναι κοινά αποδεκτό ότι ο τουρισμός αποτελεί έναν αναπτυξιακό στόχο της Περιφέρειας, αυτό οφείλει να καταγράφεται από μια σειρά πρωτοβουλιών για ανάδειξη των πόρων που υπάρχουν και για τη βελτίωση των υπηρεσιών. Μια από τις δράσεις αφορά στην εκπαίδευση ανθρώπινου δυναμικού, τόσο των ιδιοκτητών, όσο και των εργαζόμενων στις διαφορετικού τύπου τουριστικές επιχειρήσεις. Από την απάντηση που πήραμε φαίνεται ότι στη προηγούμενη περίοδο εκπαιδεύτηκαν 20 άτομα στη Σάμο στο πλαίσιο του προγράμματος «Αρχές ποιότητας υπηρεσιών σε μικρές τουριστικές επιχειρήσεις» και κανείς σε Λέσβο-Λήμνο όπως φαίνεται από τα σχετικά κείμενα. Αυτές είναι οι ανάγκες κατάρτισης στον τουρισμό, όταν γνωρίζουμε ότι ελάχιστοι έχουν υποστεί κάποιου είδους σχετικής εκπαίδευσης;

Η αρμοδιότητα της Επαγγελματικής Κατάρτισης και της Δια Βίου Εκπαίδευσης έχει περιέλθει στη Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση η οποία οφείλει να βελτιώνει τις δεξιότητες εργοδοτών και εργαζομένων με  βάση τις τρέχουσες ανάγκες και να ενισχύει τα προσόντα των νέων που πρωτοβγαίνουν στην αγορά εργασίας και των ανέργων ώστε να βρουν απασχόληση ή να αυτοαπασχοληθούν είτε στους σημαντικούς οικονομικούς κλάδους της Περιφέρειας, είτε αξιοποιώντας νέες ευκαιρίες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να επιστρέψουμε στις πρακτικές όπου η κατάρτιση ήταν απλά καλυμμένη επιδότηση για ανέργους και αργόσχολους σε «άσχετα» αντικείμενα και με χαμηλό επίπεδο σεμιναρίων από «επιτηδείους» οργανωτές. Αλλωστε δεν είναι απαραίτητο τα σεμινάρια να είναι επιδοτούμενα ώστε να προσελκύουν τους πραγματικά ενδιαφερόμενους. Τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης οφείλουν να εντάσσονται σε ευρύτερο αναπτυξιακό σχέδιο βασισμένο στα συγκριτικά πλεονεκτήματα του τόπου όπως ο τουρισμός, η αγροδιατροφή, ο πολιτισμός, το περιβάλλον, η γαλάζια ανάπτυξη και χρειάζονται νέες δεξιότητες ώστε παραγόμενα προϊόντα και υπηρεσίες να είναι ανταγωνιστικές. Και βέβαια η ενεργή εμπλοκή των εκπροσώπων του ιδιωτικού τομέα στην όλη διαδικασία είναι αναγκαία.  

 Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ θα συνεχίζει να επιμένει στην αναγκαιότητα ύπαρξης ολοκληρωμένου αναπτυξιακού σχεδίου με την συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων και στην αναβάθμιση του Περιφερειακού Συμβουλίου ως του κομβικού παράγοντα προς αυτή τη κατεύθυνση. Μόνο μέσα από έναν τέτοιο ξεκάθαρο σχεδιασμό οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι, οι δομές και το υφιστάμενο ανθρώπινο δυναμικό θα μπορούν να αξιοποιηθούν με τον καλύτερο τρόπο.

Η λειτουργία του Περιφερειακού Συμβουλίου: πράξεις που δείχνουν τις προθέσεις

Η λειτουργία του Περιφερειακού Συμβουλίου: πράξεις που δείχνουν τις προθέσεις

Πριν μερικές μέρες έγινε συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου (ΠΣ) με θέμα τον τρόπο λειτουργία του μετά από αίτημα των παρατάξεων της αντιπολίτευσης που εδώ και καιρό -και πρακτικά σε κάθε συνεδρίαση- διαμαρτυρόμαστε για την υποβάθμιση της λειτουργίας του τόσο σε θέματα πρακτικά όσο και για θέματα ουσίας και δημοκρατίας. Στη συνεδρίαση η αντιπολίτευση τοποθετήθηκε αναπτύσσοντας περίπου κοινά επιχειρήματα δίνοντας ο καθένας μας έμφαση σε ότι θεωρεί σημαντικότερο. Η συνεδρίαση δεν ολοκληρώθηκε λόγω τεχνικού προβλήματος και έτσι δεν είχαμε τη ….τύχη να ακούσουμε την άποψη της Περιφερειακής Αρχής επί του θέματος, αν υπήρχε.

Ισως και να μην είναι απαραίτητο αφού πριν «αλέκτωρ λαλήσει τρις», διαπιστώσαμε στη πράξη το κατά πόσο η Περιφερειακή Αρχή πήρε το μήνυμα και σκοπεύει να αλλάξει τη μέχρι τώρα πρακτική. Στην αμέσως επόμενη συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής (ΟΕ) μερικές μέρες μετά, η Περιφερειάρχης έφερε για έγκριση τρεις προτάσεις που η ΠΒΑ προωθεί για υποβολή στο Εδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα του Υπουργείου Ανάπτυξης. Ταυτόχρονα κυκλοφορούν πληροφορίες ότι νομικά Πρόσωπα που εποπτεύει η Περιφέρεια ετοιμάζουν προτάσεις που κανείς δεν γνωρίζει επίσημα.

Ποιες οι ενστάσεις μας:

-          Με βάση τις από τον νόμο αρμοδιότητες της ΟΕ, δεν υπάρχει αναφορά στην έγκριση ένταξης έργων που είναι αποκλειστικά θέμα του ΠΣ.

-          Για να δικαιολογηθεί αυτή η ενέργεια, στο σκεπτικό της απόφασης αναγράφεται προηγούμενη απόφαση του 2016, τότε που κανείς δεν είχε καν σκεφτεί το ειδικό αναπτυξιακό που αποτελεί απόφαση μόλις λίγων μηνών.

-          Οταν έγινε η συζήτηση στο ΠΣ του Μαϊου σχετικά με τις αποφάσεις χρηματοδότησης που θα μπορεί να λαμβάνει η ΟΕ χωρίς να ενημερώνεται προηγούμενα το ΠΣ, βάλαμε ως όριο τις 5.000 €. Φαίνεται ότι ποσά άνω του 1 εκατομμύριου δεν …..εμπίπτουν στη διαδικασία.

-          Με βάση τον Καλλικράτη οι αποφάσεις που αφορούν την ανάπτυξη της Περιφέρειας πρέπει πρώτα να συζητούνται από την Περιφερειακή Επιτροπή Διαβούλευσης που περιλαμβάνει τους Δημάρχους και τους άλλους σημαντικούς φορείς των νησιών και μετά να έρχονται στο ΠΣ. Περιττές γραφειοκρατικές λεπτομέρειες θα πείτε.

-          Τα έργα που προτείνονται για χρηματοδότηση από τη Περιφέρεια οφείλουν να είναι ενταγμένα στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Περιφέρειας και στο Ετήσιο Πρόγραμμα ως προτεραιότητες.

Να μπούμε και σε θέματα ουσίας; Η Περιφερειακή Αρχή –και πάλι χωρίς την έγκριση του ΠΣ- υπέβαλε στο Υπουργείο Ανάπτυξης το ετήσιο πρόγραμμα έργων με προϋπολογισμό 18 εκ € από τα οποία τα 12,5€ αφορούν οδικό δίκτυο. Τώρα έρχεται και «συμπληρώνει» με άλλα 5εκ € για ………αναβαθμίσεις δρόμων. Προφανώς κατά την αντίληψη τους:

-          Μοναδική αναπτυξιακή αρμοδιότητα της Περιφέρειας είναι το οδικό δίκτυο που προφανώς έχει θιγεί από ….. τη κρίση και το προσφυγικό.

-          Ο τουρισμός, η αγροτική ανάπτυξη, η μεταποίηση, η απασχόληση και η κατάρτιση, ο πολιτισμός κλπ ούτε έχουν θιγεί από τη κρίση, ούτε είναι αναπτυξιακές δράσεις. Ισως να πιστεύουν μάλιστα ότι δεν είναι καν αρμοδιότητες της Περιφέρειας αφού εδώ και 2,5 χρόνια δεν έχουν κάνει τίποτα γι’αυτά.

Και βέβαια όλα αυτά και όσα κατά καιρούς έχουμε καταγγείλει γίνονται με την πλήρη έγκριση των συμβούλων της πλειοψηφίας, παρά τις όποιες επί μέρους «γκρίνιες».

Αν και ελάχιστες ελπίδες τρέφουμε για αλλαγή στάσης της Περιφερειακής Αρχής που συνεχίζει να θεωρεί τις συζητήσεις στο ΠΣ ως μια τυπική διαδικασία επικύρωσης αποφάσεων, ως ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ καταθέτουμε για μια φορά ακόμη δημόσια τις προτάσεις μας ώστε το ΠΣ να γίνει το κέντρο λήψης αποφάσεων για τον αναπτυξιακό σχεδιασμό όπως ορίζει ο νόμος.

Προτείνουμε:

-          Τα θέματα αναπτυξιακού σχεδιασμού (πχ. ΠΔΕ, προτάσεις έργων για ένταξη στο ΠΕΠ κλπ) να συζητούνται έγκαιρα και επί της ουσίας στο ΠΣ και όχι εκ των υστέρων για την τυπική κατοχύρωση τους. Η δημιουργία Επιτροπής Ανάπτυξης & Απασχόλησης ή/και η ενεργοποίηση της Περιφερειακής Επιτροπής Διαβούλευσης με αποκλειστικό αντικείμενο τον αναπτυξιακό σχεδιασμό θα μπορούσε να συμβάλει καθοριστικά στη κατεύθυνση αυτή.

-          τα ετήσια τομεακά προγράμματα όταν κατατίθενται για έγκριση να μην είναι γενικόλογα αλλά να περιλαμβάνουν τον προγραμματισμό των δράσεων με ενδεικτικό προϋπολογισμό και να εγκρίνονται πριν ή το αργότερο ταυτόχρονα με τον προϋπολογισμό και οι προγραμματισμένες δράσεις να αναφέρονται αναλυτικά σ’αυτόν. Με αυτόν τον τρόπο θα είναι γνωστή η δράση της Περιφερειακής αρχής και θα μειωθεί η ανάγκη για συνεχείς τροποποιήσεις προϋπολογισμού.

-          Να υπάρχει γραπτή (ηλεκτρονική) ενημέρωση των μελών του ΠΣ για τις αποφάσεις της ΟΕ, αλλά και των άλλων Επιτροπών μετά από κάθε συνεδρίαση τους με αποστολή των σχετικών πρακτικών-αποφάσεων.

-          Ο ετήσιος απολογισμός δράσης να εστιάζεται στον απολογισμό επί των ετήσιων προγραμμάτων δράσης, του προϋπολογισμού και του τεχνικού προγράμματος και να γίνεται από τα αρμόδια άτομα της ΕΕ όπως προβλέπει ο νόμος. Επίσης να παρουσιάζεται ο απολογισμός των άλλων νομικών προσώπων της Περιφέρειας –για τα οποία υπάρχει πλήρης άγνοια για τη δράση τους - από τον Πρόεδρο τους.

-          Για κάθε θέμα χάραξης πολιτικής που έρχεται στο ΠΣ (πχ. προϋπολογισμός, τεχνικό πρόγραμμα, ΠΔΕ, ετήσια τομεακά προγράμματα κλπ ) να υποβάλλεται γραπτή εισήγηση από μέλος της εκτελεστικής επιτροπής ή εντεταλμένο σύμβουλο για και ο οποίος θα παρουσιάζει προφορικά το θέμα. Ο αρμόδιος υπηρεσιακός παράγοντας να συμπληρώνει ή να παρέχει τεχνικές διευκρινίσεις αν χρειάζεται.

-          Μετά το τέλος της τοποθέτησης των συμβούλων και πριν την ψηφοφορία, είναι συνήθης πρακτική η Περιφερειακή Αρχή να απαντά στα θέματα πολιτικής που έχουν τεθεί. Αποτελεί τη βάση του δημοκρατικού διαλόγου, αλλά και προϋπόθεση για βελτίωση των αποφάσεων προς το κοινό συμφέρον.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ θεωρεί ότι οι τοπικές κοινωνίες προσβλέπουν στην Αυτοδιοίκηση για να βελτιώσει την απασχόληση, τα εισοδήματα, την ποιότητα και τις προοπτικές ζωής στα νησιά. Οι αλαζονικές συμπεριφορές, οι προσωπικές στρατηγικές και οι άγονες αντιπαραθέσεις δεν τους αφορούν. Με τις πρακτικές που έχει υιοθετήσει η Περιφερειακή Αρχή υπονομεύει ακόμη περισσότερο τους ήδη τραυματισμένους θεσμούς και οδηγεί στην απαξίωση τους από τους πολίτες υπέρ των οποίων έχουν δημιουργηθεί και οφείλουν να λειτουργούν.

ΥΓ. Και μετά από όλα αυτά έρχεται και τηλεφώνημα του Προέδρου του ΠΣ που ζητά να εγκρίνουμε δια περιφοράς και ως κατεπείγουσα πρόταση του αντιπεριφερειάρχη Σάμου για δαπάνη για εκδηλώσεις στη Σάμο που θα γίνουν τον Αύγουστο. Και αυτό χωρίς καν να σταλεί η εισήγηση. Αυτό λέγεται σχεδιασμός με βάθος χρόνου ….μιάς εβδομάδας. Και θέλουν και την συναίνεση μας.

Γιάννης Σπιλάνης

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ

Περιφερειακή Αρχή και Αγροτική Ανάπτυξη: δύο ξένοι στην ίδια περιφέρεια

Περιφερειακή Αρχή και Αγροτική Ανάπτυξη: δύο ξένοι στην ίδια περιφέρεια

Δεν μπορεί κανείς παρά να συμφωνήσει με την ουσία των όσων είπε πρόσφατα ο Γ. Φλωρίδης στο τοπικό κανάλι της Λεσβου (Γεωτεχνική Αιγαίου Κατσαβέλλης- Κόττικα- Φλωρίδης), που είναι γνώστης όχι απλά των τοπικών θεμάτων αλλά παρακολουθεί στενά τις εθνικές, ευρωπαϊκές και παγκόσμιες εξελίξεις. 

Σε αντίθεση με πολλούς που λειτουργούν όπως η στρουθοκάμηλος και ασχολούνται μόνο με ποιά μέρα θα μπουν οι επιδοτήσεις στον τραπεζικό λογαριασμό του κάθε αγρότη ή με το πως θα ξεγελαστούν οι αρχές σε ότι αφορά τις δηλώσεις που γίνονται - βλέποντας το δέντρο και χάνοντας το δάσος - , ο Γ. Φλωρίδης έβαλε μια σειρά από θέματα που θα προσπαθήσω να παρουσιάσω με μια διαφορετική σειρά από εκείνον, ομαδοποιώντας τα σε 4 διαφορετικά θέματα-επίπεδα:

- Παγκόσμια αγορά και διεθνοποίηση παραγωγής: ο ευρωπαϊκός προστατευτισμός υποχωρεί και όλο και περισσότερες χώρες ανά τον κόσμο (τόσο χαμηλού κόστους παραγωγής της Ασίας, της Αφρικής και της Ν.Αμερικής , όσο και υψηλού κόστους όπως Καναδάς και ΗΠΑ) μας ανταγωνίζονται στο ......γήπεδο μας.

- BREXIT και μείωση προϋπολογισμού: τα προηγούμενα χρόνια υπήρχαν διαμαρτυρίες για το χαμηλό επίπεδο του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού (1% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ) που δεν μπορεί να παίξει ουσιαστικό παρεμβατικό ρόλο συνολικά αλλά και ειδικά στον αγροτικό τομέα. Τώρα πορευόμαστε προς σημαντική μείωση του συνολικού προϋπολογισμού της τάξεως του 20-30% που θα έχει ανάλογο αντίκτυπο στις σημαντικές πολιτικές της ΕΕ όπως η αγροτική και η περιφερειακή. Επιπλέον έχουν αλλάξει και οι ευρωπαϊκές προτεραιότητες με το μεταναστευτικό, την ασφάλεια, τη φτώχεια να διεκδικούν μεγαλύτερης προσοχής, αλλά και πίτας από το συνολικό κορβανά. Ολα τα παραπάνω καθιστούν εξαιρετικά απίθανη τη καθιέρωση ευρωπαϊκής νησιωτικής πολιτικής.

- Η "αδράνεια" της Ελλάδας στη διαπραγμάτευση: παλαιό φαινόμενο αφού ήταν αδιάφορο τις 3 δεκαετίες που προηγήθηκαν να προχωρήσουν οι διαρθρωτικές αλλαγές που ήταν αναγκαίες για να μείνει η αγροτική παραγωγή ανταγωνιστική, αλλά κράτος και συνδικαλιστές (συνεταιριστικών οργανώσεων) κοίταζαν μόνο τις επιχορηγήσεις - εισοδηματικές ενισχύσεις. Ταυτόχρονα "κατάφεραν" σε αγαστή συνεργασία να διαλύσουν όλους τους μηχανισμούς ελέγχου, υποστήριξης και καινοτομίας κομματικοποιώντας και χρεοκοπώντας τους ή απλά περιθωριοποιώντας τους σε ρόλο "κακού" διαχειριστή (Αγροτική Τράπεζα, Συνεταιρισμοί, ΠΑΣΕΓΕΣ, ΕΘΙΑΓΕ, κεντρικές και περιφερειακές υπηρεσίες Υπουργείου, ΟΠΕΚΕΠΕ, Agrocert κλπ) . Και βέβαια σε ότι αφορά στα νησιά, υπήρξε κάθετη άρνηση σε εθνικό επίπεδο, να υιοθετηθεί αγροτική νησιωτική πολιτική στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τις Λιγότερο Ευνοημένες Περιοχές αλλά και να υποστηριχθεί η παραγωγή των "Νησιωτικών Προϊόντων" που καθιέρωσε η ΕΕ.

- Η αδιαφορία των Περιφερειών και ειδικά της Περιφέρειας Β.Αιγαίου να ασχοληθούν με την αγροτική ανάπτυξη ως ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ σχεδιάζοντας και διεκδικώντας σε όλα τα επίπεδα για δράσεις που θα επιτρέψουν στον πρωτογενή τομέα και στον κλάδο της διατροφής να έχουν το ρόλο που τους πρέπει. Τα παραδείγματα πολλά:

• Η ΕΝΠΕ δεν έχει επιτροπή για τα αγροτικά θέματα. Γιατί άλλωστε; Και η ΠΒΑ που έχει ποιό είναι το έργο της; Οι Περιφερειάρχες (προηγούμενοι και τωρινοί) το μόνο που διεκδίκησαν ήταν να τους δοθεί η διαχείριση περισσότερων πόρων του εθνικού προγράμματος, όχι βέβαια για να χαράξουν τη δική τους πολιτική, αλλά για να μπορούν να υπογράφουν διάθεση πιστώσεων και λένε στους ψηφοφόρους ότι "δι ενεργειών μου" παίρνεις χρήματα που μου τα ...οφείλεις μέσω της ψήφου σου. Οταν βέβαια τα πράγματα ...στραβώνουν, τότε φταίει η κακή κυβέρνηση, οι κακοί υπάλληλοι, ή κακή Ευρώπη. Εμείς θέλουμε, αυτοί όχι.
• Η ΠΒΑ δεν ενέταξε ΚΑΜΙΑ δράση αγροτικής ανάπτυξης στο ΠΔΕ και αυτό αναμένεται να κάνει και στο Ειδικό Αναπτυξιακό ώστε να καλύψει τα κενά της εθνικής αγροτικής πολιτικής
• Η ΠΒΑ απαξίωσε της ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ που ρόλος της ήταν να λειτουργήσει συμπληρωματικά με την Δ/νση Αγροτικής Ανάπτυξης ώστε να πετύχει τη σύνδεση αγροτικής παραγωγής με την βιομηχανία τροφίμων και τη προώθηση των τελικών προϊόντων στην αγορά (εσωτερική και εξωτερική) μέσω του τουρισμού ή των εξαγωγών.
• Η ΠΒΑ δεν ενισχύει δομές όπως τον Σταθμό Γεωργικής Ερευνας στο Κ.Τρίτος της Λέσβου ή το Εργαστήριο Ελέγχου Ποιότητας Γάλακτος ΛΕΣΒΟΥ που θα έπρεπε να έχουν καίριο ρόλο στην αναβάθμιση και τυποποίηση των σημαντικότερων (μαζί με το κρασί και τη μαστίχα) αγροτικών προϊόντων του Β.Αιγαίου.
• Η ΠΒΑ "ξέχασε" να αξιοποιήσει τα πορίσματα του έργου AGRILES που στόχευε ακριβώς στο να αναδείξει τα ειδικά προβλήματα αλλά και τις δυνατότητες του νησιωτικού χώρου.
• Η ΠΒΑ "αδράνησε" στο να διεκδικήσει την υλοποίηση του προγράμματος για την ταυτοποίηση και τη προώθηση των τοπικών ποικιλιών που είναι προσαρμοσμένες στο ειδικό περιβάλλον των νησιών και θα μπορούσαν να αποτελούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στη διεθνοποιημένη παραγωγή.
• Η ΠΒΑ αδιαφορεί να αναλάβει πρωτοβουλίες επέκτασης του προγράμματος AEGEAN CUISINE που τρέχει στο Ν.Αιγαίο από το Επιμελητήριο Κυκλάδων αλλά και του προγράμματος ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΩΙΝΟ του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου που θα επέτρεπαν τόσο την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος όσο και τη προώθηση των αγροτικών προϊόντων
• Η ΠΒΑ τις μόνες δράσει που χρηματοδοτεί από τον τακτικό προϋπολογισμό αφορά τη συμμετοχή σε αμφιβόλου αποτελεσματικότητας εκθέσεις, για τις οποίες δεν έχει παρουσιαστεί ποτέ κάποια αξιολόγηση και αποτίμηση

Θα μπορούσε να συνεχίσει κανείς να απαριθμεί τις αιτίες των σημερινών προβλημάτων, τόσο αυτές που προέρχονται από το παγκόσμιο και ευρωπαϊκό γίγνεσθαι που εμείς μπορούμε καθόλου ή έστω ελάχιστα να επηρεάσουμε όσο και αυτές σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο μπορούμε και οφείλουμε να συνδιαμορφώσουμε με βάση επεξεργασμένους στόχους και δράσεις σε όλα τα επίπεδα.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ έχει από την αρχή διατυπώσει ξεκάθαρα την άποψη του σε δύο επίπεδα:

- η ΠΒΑ, αν μπορούσε και ήθελε να λειτουργήσει ως ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ αξιοποιώντας το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο θα έπρεπε να έχει διαμορφώσει σχέδιο αγροτικής ανάπτυξης ενταγμένο σε ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σχεδιασμό. Η απάντηση μετά από 2,5 χρόνια είναι ότι ΟΥΤΕ ΘΕΛΕΙ, ΟΥΤΕ ΜΠΟΡΕΙ

- θα πρέπει να υπάρξει στροφή του σχεδιασμού αγροτικής ανάπτυξης από το "κυνήγι" των επιδοτήσεων, στο "κυνήγι" των ειδικών και ποιοτικών προϊόντων των μόνων που μπορεί να είναι ανταγωνιστικά στην αγορά μέσα από την αξιοποίηση του πλέγματος των επιδοτήσεων. Και εδώ το εργαλείο είναι αναπόφευκτα η λειτουργία συλλογικών δομών (Ομάδες Παραγωγών, Συνεταιρισμοί, Κοινωνικές Επιχειρήσεις, Γυναικείοι Συνεταιρισμοί κλπ) κυρίως λόγω του μικρού μεγέθους των παραγωγών των νησιών σε συνεργασία πάντα με τους ιδιώτες μεταποιητές. Και εδώ η ΠΒΑ μπορεί και πρέπει να έχει καθοριστική συμβολή μαζί με τα Επιμελητήρια.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ δεν θα σταματήσει να επιμένει ότι η ΠΒΑ πρέπει να αλλάξει βηματισμό. Πρέπει να πέσει στα "βαθιά" του αναπτυξιακού σχεδιασμού και να αφήσει τα "ρηχά" της διάθεσης όλων των πόρων στο οδικό δίκτυο.

23/7/2017

Γ.Σπιλάνης

Απολογισμός Δράσης σε θέματα απασχόλησης και κατάρτισης και απολογισμός δράσης των ΚΕΝΤΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΕΣΒΟΥ Α.Ε. (ΚΕΚΑΠΕΛ Α.Ε.) και ΣΑΜΟΥ

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς την κα Χ. Καλογήρου, Περιφερειάρχη

         

Απολογισμός Δράσης σε θέματα απασχόλησης και κατάρτισης και απολογισμός δράσης των ΚΕΝΤΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΕΣΒΟΥ Α.Ε. (ΚΕΚΑΠΕΛ Α.Ε.) και ΣΑΜΟΥ

Αν και το θέμα της ανεργίας αλλά και του επιπέδου των προσόντων του ανθρώπινου δυναμικού των νησιών της Περιφέρειας αποτελούν προβλήματα ιδιαίτερης σημασίας με δεδομένη τη κρίση σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει κανένας σχεδιασμός για το κρίσιμο αυτό θέμα, παρά τη ρητή αναφορά στον νόμο 3852/10, άρθρο 186 Δ (Η συμμετοχή και η υλοποίηση σε προγράμματα δράσεων και πρωτοβουλιών προώθησης της απασχόλησης και της κοινωνικής ενσωμάτωσης διαφόρων κατηγοριών ανέργων στο πλαίσιο των Εθνικών και Ευρωπαϊκών πολιτικών), ενώ είναι γνωστό ότι και η αρμοδιότητα της δια βίου κατάρτισης έχει παραχωρηθεί στις περιφέρειες. Για το λόγο αυτό υπάρχουν τα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης Λέσβου και Σάμου για τη λειτουργία των οποίων δεν έχουμε ενημερωθεί ποτέ μέχρι σήμερα.

Για το λόγο αυτό ζητώ:

-          Τον απολογισμό δράσης σε θέματα απασχόλησης και κατάρτισης από την αρχή της θητείας της περιφερειακής αρχής μέχρι σήμερα

-          Τον απολογισμό δράσης των ΚΕΚ Λέσβου και Σάμου για την ίδια περίοδο

10/07/2017

Ο Περιφερειακός Σύμβουλος

Γιάννης Σπιλάνης

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Με κείμενο που είχαμε καταθέσει στις 17/5 μαζί με τις συναδέλφους κυρίες Νικολάρα Μ και Αργυρούδη Α. είχαμε επισημάνει το θέμα της μη σωστής λειτουργίας του ΠΣ επισημαίνοντας ότι θεωρούσαμε σημαντικότερο. Σήμερα με τη παρούσα πρόταση επικεντρωνόμαστε στις προτάσεις που θεωρούμε ως προϋποθέσεις για να προχωρήσει το Περιφερειακό Συμβούλιο προς μια αναβαθμισμένη λειτουργία και σύμφωνη με το γράμμα και το πνεύμα του νομοθέτη, αλλά και τη βούληση των τοπικών κοινωνιών για μια αποτελεσματική αυτοδιοίκηση.

Θέματα πρακτικά:

-          Σύγκλιση Περιφερειακού Συμβουλίου: καθορισμός της μηνιαίας τακτικής συνεδρίασης σε καθορισμένη ημέρα (πχ. πρώτη Δευτέρα κάθε μήνα εκτός αν είναι αργία οπότε αυτόματα θα μετατίθεται στη δεύτερη Δευτέρα του μήνα) για ένα χρόνο ώστε να μπορεί να υπάρχει προγραμματισμός των υποχρεώσεων μας. Αυτό θα επιτρέψει στις υπηρεσίες αλλά και στους αντιπεριφερειάρχες και εντεταλμένους συμβούλους να γνωρίζουν από πολύ νωρίς μέχρι πότε θα μπορούν να καταθέτουν θέματα προς συζήτηση. Αντίστοιχος προτείνουμε να είναι και ο προγραμματισμός συνεδριάσεων της ΟΕ (πχ. κάθε Παρασκευή ή κάθε Δευτέρα πρωί)

-          Εισαγωγή θέματος εκτός ημερήσιας διάταξης θα μπορεί να εισάγεται μόνο όταν η εισήγηση του έχει σταλεί τουλάχιστον 24 ώρες πριν την έναρξη του ΠΣ (και της ΟΕ)

-          Αναβάθμιση εξοπλισμού ώστε να γίνεται η τηλεδιάσκεψη χωρίς προβλήματα

-          Η ψηφοφορία επί των θεμάτων να γίνεται με τη συνήθη πρακτική: πρώτα οι θετικές ψήφοι, μετά οι αρνητικές και μετά λευκά, αποχές, παρών κλπ

Θέματα ουσιαστικά:

-          επί των θεμάτων χάραξης πολιτικής (πχ. προϋπολογισμός, τεχνικό πρόγραμμα, ΠΔΕ, ετήσια τομεακά προγράμματα κλπ ) να υπάρχει γραπτή εισήγηση από μέλος της εκτελεστικής επιτροπής ή εντεταλμένο σύμβουλο ο οποίος και θα παρουσιάζει προφορικά το θέμα και ο αρμόδιος υπηρεσιακός παράγοντας να συμπληρώνει ή να παρέχει τεχνικές διευκρινίσεις αν χρειάζεται.

-          Μετά το τέλος της τοποθέτησης των συμβούλων και πριν την ψηφοφορία, είναι συνήθης πρακτική η Περιφερειακή Αρχή να απαντά στα θέματα πολιτικής που έχουν τεθεί και όχι οι απαντήσεις να περιορίζονται σε τεχνικά θέματα από τους υπηρεσιακούς παράγοντες. Αποτελεί τη βάση του δημοκρατικού διαλόγου, αλλά και προϋπόθεση για βελτίωση των αποφάσεων και δημιουργίας συναινέσεων.

-          Όταν κατατίθενται τα ετήσια τομεακά προγράμματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν τον προγραμματισμό των δράσεων με ενδεικτικό προϋπολογισμό και να εγκρίνονται πριν ή το αργότερο ταυτόχρονα με τον προϋπολογισμό και οι προγραμματισμένες δράσεις να αναφέρονται αναλυτικά σ’αυτόν. Με αυτόν τον τρόπο θα είναι γνωστή η δράση της Περιφερειακής αρχής και θα μειωθεί η ανάγκη για συνεχείς τροποποιήσεις προϋπολογισμού.

-          Ο ετήσιος απολογισμός δράσης να εστιάζεται στον απολογισμό επί των ετήσιων προγραμμάτων δράσης, του προϋπολογισμού και του τεχνικού προγράμματος και να γίνεται από τα αρμόδια άτομα της ΕΕ όπως προβλέπει ο νόμος. Επίσης να παρουσιάζεται ο απολογισμός των άλλων νομικών προσώπων της Περιφέρειας –για τα οποία υπάρχει πλήρης άγνοια για τη δράση τους - από τον Πρόεδρο τους.

-          Τα θέματα αναπτυξιακού σχεδιασμού (πχ. ΠΔΕ) να συζητούνται έγκαιρα και επί της ουσίας στο ΠΣ και όχι εκ των υστέρων για την τυπική κατοχύρωση τους. Η δημιουργία Επιτροπής Ανάπτυξης & Απασχόλησης ή η ενεργοποίηση της Περιφερειακής Επιτροπής Διαβούλευσης με αποκλειστικό αντικείμενο τον αναπτυξιακό σχεδιασμό θα μπορούσε να συμβάλει καθοριστικά στη κατεύθυνση αυτή.

-          Να υπάρχει γραπτή (ηλεκτρονική) ενημέρωση των μελών του ΠΣ για τις αποφάσεις της ΟΕ, αλλά και των άλλων Επιτροπών μετά από κάθε συνεδρίαση τους με αποστολή των σχετικών πρακτικών-αποφάσεων.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ θεωρεί ότι οι τοπικές κοινωνίες προσβλέπουν στην Αυτοδιοίκηση για να βελτιώσει την ποιότητα και τις προοπτικές ζωής στα νησιά. Οι αλαζονικές συμπεριφορές, οι προσωπικές στρατηγικές και οι άγονες αντιπαραθέσεις δεν τους αφορούν. Αντίθετα υπονομεύουν ακόμη περισσότερο τους ήδη τραυματισμένους θεσμούς και οδηγούν στην απαξίωση τους.

Γιάννης Σπιλάνης

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ

Η τουριστική ανάπτυξη χρειάζεται συναντίληψη, σχέδιο και φορέα υλοποίησης

Η τουριστική ανάπτυξη χρειάζεται συναντίληψη, σχέδιο και φορέα υλοποίησης

Δύο γεγονότα, ανεξάρτητα μεταξύ τους, επιβεβαίωσαν όσα ισχυριζόμαστε εδώ και πολύ καιρό χωρίς να γίνεται κάτι προς αυτή τη κατεύθυνση: η τουριστική ανάπτυξη χρειάζεται συναντίληψη, σχέδιο και φορέα υλοποίησης.

Το πρώτο γεγονός ήταν η διεξαγωγή του μαθήματος «Βιώσιμος Τουρισμός» που γίνεται κάθε χρόνο -κάτω από την καθοδήγηση του υπογράφοντος- στο πλαίσιο του διακρατικού προγράμματος μεταπτυχιακών σπουδών στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου με φοιτητές από όλο τον κόσμο με γενικό τίτλο «Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση». Το μάθημα περιλαμβάνει θεωρητική κατάρτιση και στη συνέχεια έρευνα πεδίου που φέτος έγινε στη περιοχή της Ερεσού την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου.

Οι φοιτητές, με βάση τα διεθνή πρότυπα, μελέτησαν τη συμπεριφορά των εμπλεκόμενων στον τουρισμό (των τουριστών, των επιχειρηματιών, των ντόπιων κατοίκων και των εκπροσώπων των φορέων) μέσα από τη χρήση ερωτηματολογίων. Τα αποτελέσματα της εργασίας τους παρουσιάστηκαν δημόσια στο Δημοτικό Σχολείο Ερεσού με τη παρουσία του Αντιδημάρχου της περιοχής κ. Ρούσση (που τον ευχαριστούμε για τη διαθεσιμότητα του).

Παρά το γεγονός ότι δεν πρόκειται για μελέτη, αλλά για εκπαιδευτική εργασία και μάλιστα σύντομης διάρκειας, οι φοιτητές κατάφεραν να αναγνωρίσουν πολλές από τις παθογένειες του λεσβιακού τουρισμού, που οι εμπλεκόμενοι επιμένουν να μην …..βλέπουν. Θα αναφέρω ορισμένα από αυτές όπως καταγράφονται στις παρουσιάσεις τους, χωρίς κάποια ιεράρχηση ως προς τη σπουδαιότητα.

Με βάση τα ερωτηματολόγια των επιχειρηματιών:

-          Μικρή τουριστική περίοδος  που περιορίζει τα οφέλη στην οικονομία και απασχόληση. Ενας κάποιος επιχειρηματίας μάλιστα είπε «γιατί να έρθουν εκτός Αυγούστου όταν δεν υπάρχουν κατάλληλες δραστηριότητες και αξιοποίηση ιδιαίτερων χαρακτηριστικών»

-          Ο μαζικός τουρισμός καταστρέφει τα πάντα. Θέλουμε περισσότερους αλλά κυρίως εναλλακτικούς τουρίστες (οικοτουρίστες, λεσβιακή κοινότητα, αναζητητές «πνευματικότητας») που δίνουν προστιθέμενη αξία στη περιοχή μας.

-          Πολύ λίγες επιχειρήσεις (μεταξύ 5-10%) χρησιμοποιούν τοπικά ή/και βιολογικά προϊόντα, γεγονός που επιβεβαιώθηκε από τον Γυναικείο Συνεταιρισμό Μεσοτόπου σε ερώτηση για τις συναλλαγές του με τις τουριστικές επιχειρήσεις. Δεν προχώρησε η λογική του «λεσβιακού πρωϊνού». Τα τοπικά προϊόντα έχουν καλύτερα χαρακτηριστικά αλλά είναι ακριβά κατά τους τουριστικούς επιχειρηματίες.

-          Σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων υλοποιεί δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας και ανακύκλωσης, ενώ κάποιες λίγες «ανακυκλώνουν» τρόφιμα (διατροφή ζώων, κομποστοποίηση) και είναι ευαισθητοποιημένες στη (μη) χρήση της πλαστικής σακούλας. Υπάρχει έλλειψη ολοκληρωμένης άποψης για το τι είναι «υπεύθυνη επιχείρηση» μέσα στο πλαίσιο του «βιώσιμου τουρισμού» & συνειδητοποίηση της ανάγκης για καλύτερη ενημέρωση των τουριστών.

-          Ανάγκη για δημιουργία δικτύου με όλες τις επιχειρήσεις που να ενισχύσει την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση επιχειρηματιών και τουριστών με συγκεκριμένες δράσεις, αλλά και γενικότερα τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων για αξιοποίηση των υπαρχουσών δυνατοτήτων

-          Η παρουσία του Aeolian Village ως κάτι διακριτού από την υπόλοιπη Ερεσό

-          Η έλλειψη στήριξης των επιχειρήσεων από τους φορείς και υψηλή γραφειοκρατία

-          Χαμηλός βαθμός προσπελασιμότητας Ερεσού

-          Υψηλές τιμές σε σχέση με τη ποιότητα των υπηρεσιών (καθαριότητα, φιλικότητα, έλλειψη τοπικών προϊόντων, χαμηλός βαθμός εκσυγχρονισμού επιχειρήσεων)

-          Ελλειψη στρατηγικού οράματος και στρατηγικής προβολής με χρήση νέων τεχνολογιών. Βραχυπρόθεσμες δράσεις για να «γεμίσουν» τα δωμάτια. Ελλειψη πόρων για επενδύσεις αναβάθμισης

-          Καμία εμπλοκή των εργαζόμενων στη στρατηγική της επιχείρησης

Ο τοπικός πληθυσμός:

o    θεωρεί ότι ο τουρισμός έχει θετικές επιπτώσεις τοπικά (όχι στο χωρίο αλλά στη Σκάλα) εστιάζοντας κύρια στα οικονομικά οφέλη και δευτερευόντως στα πολιτιστικά, στα περιβαλλοντικά και άλλα. Τα όποια προβλήματα προέρχονται από την έλλειψη σχεδίου

o   αισθάνεται ότι έχει περιορισμένη επιρροή στον τουριστικό σχεδιασμό σε σχέση με τη Μυτιλήνη

o   αισθάνεται απομόνωση από το υπόλοιπο νησί με ελάχιστες δραστηριότητες το χειμώνα

-          Οι φορείς:

o    θεωρούν ότι η αυθεντικότητα, το φυσικό και δομημένο περιβάλλον, η γαστρονομία, η παρατήρηση πουλιών, οι παραλίες, το Απολιθωμένο Δάσος, η άυλη πολιτιστική κληρονομιά αποτελούν τα κύρια θέλγητρα της Λέσβου και της Ερεσού ιδιαίτερα. Παρ’όλα αυτά η Λέσβος και η Ερεσός προωθούνται για τουρισμό παραλίας.

o   Έχουν διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες απόψεις για το τουριστικό μέλλον της Λέσβου (πχ. και μαζικό και εναλλακτικό τουρισμό). Πολλά στοιχεία του τοπικού πολιτισμού και της φύσης παραμένουν άγνωστα ή δεν αξιολογούνται σωστά από τους ντόπιους ώστε να προβληθούν ανάλογα. Ανάγκη να βρεθεί ισχυρό brand για το νησί ολόκληρο και να αλλάξει ο τρόπος διακυβέρνησης, τουριστικής και όχι μόνο

o   Ο τουρισμός είναι μερικής απασχόλησης δραστηριότητα δεδομένου ότι η τοπική οικονομία παραμένει διαφοροποιημένη

Το δεύτερο γεγονός ήταν η διοργάνωση ημερίδας από την ενωση Νέων Αυτοδιοικητικών Ελλάδας με θέμα τον θρησκευτικό τουρισμό. Ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία αλλά χωρίς τα ανάλογα αποτελέσματα αφού η συζήτηση βασίστηκε σε "ευσεβείς πόθους" σε ότι αφορά στην αναγνωρισιμότητα και στην ελκυστικότητα των θρησκευτικών μνημείων της Λέσβου για τον εσωτερικό και διεθνή τουρισμό, σε «πρόχειρη» ανάλυση της πορείας του θρησκευτικού τουρισμού στη Λέσβο και όχι σε ανάλυση δεδομένων και εξειδικευμένη γνώση.

Παρεμβαίνοντας στη συζήτηση έκανα τις παρακάτω επισημάνσεις:

- η προσέλκυση τουριστών σε μια περιοχή δεν γίνεται με βάση το πως οι κάτοικοι του προορισμού αντιλαμβάνονται τη σπουδαιότητα των πόρων που διαθέτουν, αλλά με βάση την αντίληψη που έχουν γι'αυτούς οι υποψήφιοι επισκέπτες.

- η ύπαρξη πόρων δεν αρκεί για τη προσέλκυση τουριστών. Απαιτείται η ελάχιστη αξιοποίηση τους και η δημιουργία "τουριστικού προϊόντος" με βάση το συγκεκριμένο πόρο. 
- με βάση τη μελέτη για τις ειδικές μορφές τουρισμού και ιδιαίτερα του θρησκευτικού τουρισμού στις Κυκλάδες που εκπόνησε το Παρατηρητήριο Βιώσιμου Τουρισμού για λογαριασμό της Περιφέρειας Ν.Αιγαίου πρέπει να υπάρχει διάκριση μεταξύ του προσκυνηματικού, του θρησκευτικού και του πολιτιστικού τουρισμού ανάλογα με την εστίαση των επισκεπτών (http://tourismobservatory.ba.aegean.gr/)

- η Λέσβος είχε αναπτύξει κυρίως προσκυνηματικό τουρισμό με κέντρο ενδιαφέροντος τη Μονή Αγίου Ραφαήλ με βάση τις πρωτοβουλίες της Ηγουμένης προς τις εκκλησίες της Ελλάδας και της Κύπρου. Τα γκρουπ που έρχονταν ήταν κυρίως οργανωμένα από τις τοπικές ενορίες με πούλμαν, για μικρής διάρκειας παραμονή και συχνά επίσκεψη στην Αγ. Μαρκέλα Χίου.

- με βάση έρευνα που είχε γίνει πριν από αρκετά χρόνια οι τουρίστες αυτοί ήταν άτομα μεγάλης ηλικίας, χαμηλού εισοδήματος και πραγματοποιούσαν χαμηλή ημερήσια δαπάνη. Θετικό στοιχείο η προσέλευση των τουριστών αυτών εκτός υψηλής τουριστικής περιόδου, η διαμονή τους στην ευρύτερη περιοχή της Μυτιλήνης και οι αγορές τοπικών προϊόντων

- Η κίνηση αυτή έχει μειωθεί σημαντικά εδώ και πολλά χρόνια, ενώ η κρίση έχει περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα αυτής της κοινωνικής τάξης να πραγματοποιεί ταξίδια.

- Η ανάπτυξη των ειδικών μορφών τουρισμού για να έχουν ανάλογη επιτυχία χρειάζονται την ικανοποίηση ενός αριθμού βημάτων που ξεκινά από την ύπαρξη αντίστοιχων πόρων και φθάνουν μέχρι την κατάλληλη επικοινωνιακή πολιτική.

Βασική αδυναμία για αλλαγή πορείας στον τουρισμό της Λέσβου και του Β.Αιγαίου γενικότερα είναι η απροθυμία των φορέων να συζητήσουν και να συναποφασίσουν. Η στάση αυτή είναι εμφανής ακόμη και στα μάτια των άπειρων φοιτητών που αγνοούν πρόσωπα και γεγονότα. Και οι ευθύνες τους ανήκουν.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ έχει υποβάλει σειρά προτάσεων προς τη κατεύθυνση αυτή χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρξει η όποια ανταπόκριση

Γ.Σπιλάνης

Πρόταση Ψηφίσματος με θέμα: Περιφερειακό Συμβούλιο και πρόσφατος σεισμός

Πρόταση Ψηφίσματος με θέμα: Περιφερειακό Συμβούλιο και πρόσφατος σεισμός

Το Περιφερειακό Συμβούλιο

Αφού ενημερώθηκε από τη Περιφερειάρχη κα Καλογήρου και τους άλλους εμπλεκόμενους πολιτικούς, επιστημονικούς και υπηρεσιακούς παράγοντες:

- για την έκταση των ζημιών κυρίως στη Βρίσα αλλά και σε άλλους οικισμούς και μνημεία του νησιού από το σεισμό της 12^ης Ιουνίου,

- για τα πρώτα κατεπείγοντα μέτρα ανακούφισης των πληγέντων που λήφθηκαν,

- για τα αποτελέσματα των ελέγχων που έγιναν σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια σε ότι αφορά τη καταλληλότητα της χρήσης τους άμεσα και τις αναγκαίες παρεμβάσεις,

-  για τις ανακοινώσεις των αρμόδιων πολιτειακών παραγόντων (ευρωπαϊκών, εθνικών και περιφερειακών) σε ότι αφορά τις αποζημιώσεις των πληγέντων και την αποκατάσταση των ζημιών με 100% δημόσια χρηματοδότηση.

Εκφράζει τη λύπη του για τη δοκιμασία στην οποία μπήκαν οι κάτοικοι της Λέσβου και ειδικά όσους έχασαν τη κατοικία τους και την επιχείρηση τους,

  Εκφράζει την ευαρέσκεια του για την αλληλεγγύη που έδειξαν για μια φορά ακόμη οι κάτοικοι του νησιού για όσους δοκιμάζονται,

Εκφράζει την ικανοποίηση του για τη κήρυξη της Λέσβου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης γεγονός που επιτρέπει να υπάρξει εύρος και ταχύτητα στις παρεμβάσεις ξεπερνώντας τις συνήθεις αγκυλώσεις του δημόσιου τομέα,

Ζητά να εκπονηθεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αποκατάστασης τόσο της Βρίσας όσο και των ζημιών σε άλλους οικισμούς, σε υποδομές και μνημεία του νησιού με την τήρηση των αυστηρότερων αντισεισμικών κανόνων,

Ζητά να υπάρξει ολοκληρωμένο σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης της Επαρχίας Πλωμαρίου που έχει θιχτεί περισσότερο από το σεισμό,

Ζητά όπως από σήμερα όλα τα έργα υποδομών που εκτελούνται στη Λέσβο και ευρύτερα στη σεισμογενή περιοχή του Β.Αιγαίου να γίνονται λαμβάνοντας υπόψη τη σεισμικότητα και γενικότερα τα ιδιαίτερα γεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής ώστε να μην παρατηρούνται ζημιές ακόμη και κάτω από μικρότερης έντασης φυσικές καταστροφές.

Το Περιφερειακό Συμβούλιο ζητά από τη Περιφερειακή Αρχή να είναι παρούσα σε όλους τους σχεδιασμούς και προτάσεις, να ενημερώνεται για την υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν και των δράσεων που αποφασίστηκαν σε τακτά χρονικά διαστήματα τόσο γραπτά όσο και κατά τις συνεδριάσεις του ΠΣ.      

Όταν οι έννοιες των δημοκρατικών διαδικασιών και του σχεδιασμού καταρρακώνονται στη πράξη

Όταν οι έννοιες των δημοκρατικών διαδικασιών και του σχεδιασμού καταρρακώνονται στη πράξη

Ολα τα περιφερειακά ΜΜΕ ασχολούνται από χτες με την απόφαση του Υπουργείου Ανάπτυξης να εντάξει στο εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων νέα έργα της τάξεως των 18,3€ ευρώ. Και η όλη είδηση εμφανίζεται ως επιτυχία της κας Καλογήρου.

Για όσους δεν γνωρίζουν, αυτή είναι μια τυπική διαδικασία κατά την οποία με βάση τις πιστώσεις που η Κυβέρνηση έχει εγκρίνει για κάθε Υπουργείο, Περιφέρεια, Δήμο με την έγκριση του προϋπολογισμού. Στη συνέχεια το Υπουργείο ζητά από τους φορείς να προτείνουν τα συγκεκριμένα έργα που θα υλοποιηθούν από το 2017 και μετά (σημ. στο πρόγραμμα της Περιφέρειας υπάρχουν έργα που έχουν ενταχθεί σε ακραίες περιπτώσεις και 15 χρόνια πριν). Ετσι αυτά θα προστεθούν στα ήδη ενταγμένα έργα με προϋπολογισμό 106 εκ € από τα οποία μέχρι σήμερα έχει υλοποιηθεί περίπου το 38% (40εκ €). Και με βάση τις ετήσιες πιστώσεις (που ευτυχώς αυξήθηκαν τα τελευταία 2 χρόνια από 1,5 εκ € το 2014 σε 8-10 εκ €) και τις ετήσιες απορροφήσεις που δεν γνωρίζουμε επίσημα πόσες είναι συνολικά και αν έργο (ας πούμε κάτι λιγότερες από τις ετήσιες πιστώσεις) όλα αυτά τα έργα ίσως ολοκληρωθούν σε 5-6 χρόνια. Και αυτό, εφόσον το Υπουργείο συνεχίσει να δίνει αυτές τις αυξημένες πιστώσεις (οι πληροφορίες είναι ότι θα τις αυξήσει ακόμη περισσότερο) και το κυριότερο ότι οι υπηρεσίες της Περιφέρειας καταφέρουν να υλοποιήσουν τα έργα.

Ας πάμε στην ουσία τώρα:

- το πρώτο ερώτημα αφορά τις δημοκρατικές διαδικασίες. Στο ερώτημα αν το ΠΣ έχει εγκρίνει τα έργα αυτά η απάντηση είναι ένα μεγάλο ΟΧΙ. Ο πίνακας αυτός ποτέ δεν ήρθε για έγκριση. Το πιθανότερο είναι να έρθει εκ των υστέρων για τυπικούς λόγους.

- το δεύτερο ερώτημα αφορά τη διαδικασία προγραμματισμού: σε ποιόν σχεδιασμό εντάσσονται τα έργα αυτά; Η απάντηση είναι ΣΕ ΚΑΝΕΝΑ, η σχεδόν. Ανατρέχοντας στο εγκεκριμένο ετήσιο πρόγραμμα βρήκα ελάχιστα έργα που είχαν ήδη μπει στη λεγόμενη "δεξαμενή έργων" -υποθέτουμε με κάποιο βαθμό προτεραιότητας και ωριμότητας- βρήκα ελάχιστους τίτλους έργων που "έμοιαζε". Δηλαδή, εντάχθηκαν κατά προτεραιότητα έργα που δεν ήταν ...σε προτεραιότητα πριν 6 μήνες. Προφανώς είναι έργα υψηλής ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ προτεραιότητας. Και βέβαια είναι άγνωστο τι μπορεί να υλοποιηθεί στο άμεσο χρονικό διάστημα. Αλλά όπως είπαμε δεν υπάρχει πρόβλημα. Σε 10 χρόνια οι επόμενες γενιές θα αναρωτούνται γιατί είχε ενταχθεί ένα έργο.

- το τρίτο ερώτημα αφορά στην ουσία του αναπτυξιακού σχεδιασμού: είναι απλά ένα ρητορικό ερώτημα που φαντάζει ως ανέκδοτο. Αν ψάξει κανείς τόσο στις προφορικές παρεμβάσεις της κας Καλογήρου (πχ. περί τουριστικής ανάπτυξης με έμφαση στις ειδικές μορφές) ή στο επίσημο κείμενο του 5ετούς επιχειρησιακού σχεδίου θα δει μια σειρά από ιδέες και προτάσεις (που ανεξάρτητα αν εμείς συμφωνούμε ή όχι) έπρεπε να αποτυπώνονται στα έργα που εγκρίθηκαν. Η ανάγνωση του εγκεκριμένου καταλόγου προκαλεί τη θυμηδία αν όχι την οργή: τα 2/3 των ποσών (12εκ € περίπου) αφορά οδικά έργα και τα υπόλοιπα μια πανσπερμία παρεμβάσεων. Όπως και στο υφιστάμενο πρόγραμμα. Και όλα μαζί μπορούν εύκολα να χαρακτηριστούν ως αμφίβολου αναπτυξιακού αποτελέσματος. Θα πείτε δεν είναι το ζητούμενο. Το ζητούμενο είναι το πολιτικό όφελος των "εμπνευστών" τους.

Και ας πάμε ένα βήμα παρακάτω: η κυβέρνηση υποσχέθηκε να δώσει επιπλέον 25εκ € στη ΠΒΑ και όπως είπε ο Υπουργός αν απορροφηθούν μπορεί να αυξηθεί το ποσό. Και περιμένει προτάσεις από τη Περιφέρεια, τους δήμους και άλλους φορείς. Τα ερωτήματα που εύλογα μπαίνουν είναι:

- γιατί δεν αυξάνει σε κάθε φορέα το όριο των ετήσιων πιστώσεων που έχει ώστε να βοηθηθεί να τρέξουν τα ήδη ενταγμένα έργα ώστε να τελειώσουν όσο πιό σύντομα γίνεται

- αν η Περιφέρεια θα αντλήσει κάποια έργα από την υφιστάμενη και εγκεκριμένη δεξαμενή έργων ή όχι

- αν η Περιφέρεια προτείνει κάποια άλλα έργα που εντάσσονται καλύτερα στη φιλοσοφία του Υπουργείου, αλλά και στην αναγκαιότητα της εποχής: την αναπτυξιακή ανασυγκρότηση. Να ελπίσουμε να δούμε έργα και δράσεις που αφορούν τον τουρισμό και την αγροδιατροφή μέσα σε ένα συνεκτικό σχέδιο που αφορά τόσο την επιχειρηματικότητα όσο και στοχευμένα έργα υποδομής;

Δεν αναρωτήθηκα καν αν το ΠΣ θα έχει λόγο στην έγκριση αυτή. Μα το ΠΣ δεν έχει λόγο σε τίποτα, ούτε καν στο ΕΣΠΑ που αποτελεί τη μεγάλη δεξαμενή χρηματοδότησης. Το ΠΣ δεν έχει λόγο στον αναπτυξιακό σχεδιασμό.

Ως ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ έχουμε επισημάνει τη στοιχειώδη έλλειψη σχεδιασμού από την αρχή και θα συνεχίσουμε να το υποστηρίζομε με αμείωτη ένταση μέχρι το τέλος. Σε αυτό θα προσθέσουμε την έλλειψη στοιχειώδους δημοκρατικής ευαισθησίας σε ότι αφορά τη λειτουργία του ΠΣ, που δεν αφορά μόνο τους συμβούλους της μειοψηφίας που εκπροσωπούμε τουλάχιστον το 50% των πολιτών, αλλά και τους συμβούλους της μειοψηφίας που εκπροσωπούν το υπόλοιπο 50%.

Γ. Σπιλάνης

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ