Προτάσεις για διαβούλευση με στόχο την αντιμετώπιση άμεσων και μεσοπρόθεσμων προβλημάτων της ακτοπλοϊας

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ

ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΙΑΣ

Η ακτοπλοΐα ήταν και είναι θέμα μείζονος σημασίας και υψίστης προτεραιότητας γιατί ανάπτυξη και ακτοπλοΐα αποτελούν για τα νησιά τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η ελκυστικότητα των νησιών ως τόπων κατοικίας και οικονομικής δραστηριότητας και ειδικότερα του τουρισμού εξαρτώνται από:

Ø  το δίκτυο και τα χαρακτηριστικά του

Ø  τη ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών

Η ακτοπλοΐα είναι μέρος των Υπηρεσιών Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος της χώρας μας και αποτελεί υποχρέωση της ευνομούμενης και δημοκρατικής πολιτείας μας (αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως αναφέρεται στη συνθήκη της Λισαβόνας) να εξασφαλίζει να υπάρχουν συγκοινωνιακές γέφυρες μεταξύ των νησιών και της ηπειρωτικής Ελλάδας, όπως πρέπει να εξασφαλίζει ενέργεια, νερό, παιδεία, υγεία, επικοινωνίες, είτε ως δημόσιες υπηρεσίες είτε ως ΥΓΟΣ. Είναι λοιπόν υποχρέωση της πολιτείας να διασφαλίζει το δικαίωμα πρόσβασης και μετακίνησης στους κατοίκους των συγκεκριμένων περιοχών δώδεκα μήνες το χρόνο. Η Ακτοπλοΐα αποτελεί τη βασική σύνδεση για τα νησιά, διότι μέσω της κανονικότητας και συχνότητας των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών:

o   διασφαλίζεται η συνοχή του εθνικού χώρου

o   στηρίζεται η οικονομία των νησιωτικών περιοχών, εξασφαλίζοντας προμήθεια πρώτων υλών και διακίνηση τελικών προϊόντων

o   προωθείται η τουριστική ανάπτυξη της χώρας

o   προστατεύεται η επιβίωση των νησιωτών και ειδικά των κατοίκων των μικρών νησιών αφού επιτρέπει τη πρόσβαση σε υπηρεσίες όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η κατάρτιση, η συναλλαγή με το δημόσιο κλπ

o   δημιουργούνται κοινωνίες 365 ημερών στα νησιά με την ανάπτυξη δραστηριοτήτων καλύτερα κατανεμημένων στο χρόνο (μεταξύ αυτών και την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού για την αξιοποίηση του σημαντικού πολιτιστικού και οικολογικού κεφαλαίου των νησιών)

Με βάση τους παραπάνω στρατηγικούς στόχους, ο σχεδιασμός του ΥΝΑ θα πρέπει να ικανοποιεί τους παρακάτω ενδιάμεσους μερικούς στόχους με την ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων:

Α) Ο στόχος για δημιουργία συνθηκών ανάπτυξης στα νησιά πρώτα απ’ όλα είναι η έγκαιρη ανακοίνωση δρομολογίων. Δυστυχώς οι ακτοπλοϊκές εταιρείες δεν έχουν αντιληφθεί ότι θα έπρεπε εδώ και χρόνια να δημοσιοποιούν στα κοινό (και ιδιαίτερα στους τουριστικούς πράκτορες και τους ξένους επισκέπτες) τα δρομολόγια τους ανοίγοντας τα πλάνα κρατήσεων και ότι αυτό επηρεάζει αρνητικά την επισκεψιμότητα των νησιών, αλλά και το αίσθημα ασφάλειας των νησιωτών, αφού δίνει την εικόνα της ανυπαρξίας δρομολογίων σε όσους προσπαθούν έγκαιρα να προγραμματίσουν το ταξίδι τους. Εδώ η πολιτεία πρέπει να παρέμβει ώστε το σύστημα ενημέρωσης δρομολογίων και κράτησης θέσεων της ακτοπλοΐας να γίνει εφάμιλλο με εκείνο των αεροπορικών εταιρειών ακόμη και για τις τοπικές γραμμές. Μια τέτοια παρέμβαση μόνο οφέλη μπορεί να προσκομίσει.

Πρόταση: Μετά την έγκριση των δρομολογίων (και της ετήσιας ακινησίας) αυτά να δημοσιοποιούνται άμεσα και να ανοίγουν τα πλάνα για κρατήσεις στο ΗΣΚΘΕΑ για ολόκληρο το χρόνο. Οι αλλαγές να περιορίζονται στις απολύτως απαραίτητες και οι επιβάτες που έχουν αγοράσει εισιτήριο να ενημερώνονται τηλεφωνικά ή ηλεκτρονικά. Σε περίπτωση που οι εταιρείες δεν συμμορφώνονται μέσα σε 15 ημέρες από την έκδοση της απόφασης τότε στις μεν ελεύθερες γραμμές να ανακαλείται η έγκριση δρομολογίων, στις δε επιδοτούμενες να υπάρχει επιβολή προστίμου ανάλογου του μισθώματος (πχ. μίσθωμα 1 μηνός). Το μέτρο αυτό θα συμβάλει έμμεσα στην εκλογίκευση των αιτημάτων δρομολόγησης των εταιρειών που στη συνέχεια δεν τα εκτελούν.

Β) Ακτοπλοϊκό Δίκτυο: Στην παρούσα συγκυρία για τη χώρα, η οποία χαρακτηρίζεται από πρωτοφανή οικονομική κρίση, έλλειψη πόρων και πίεση για μείωση δημοσίων δαπανών, αλλά και η μείωση του μεταφορικού έργου, ο ορθολογικός σχεδιασμός του Ακτοπλοϊκού Δικτύου με σκοπό την εξυπηρέτηση των συγκοινωνιακών αναγκών με τη βέλτιστη αξιοποίηση των κονδυλίων που διατίθενται από το Κράτος για την επιδότηση των «αγόνων γραμμών», είναι επιβεβλημένος περισσότερο από κάθε άλλη φορά. 

Οι βασικές αρχές που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για τον ανασχεδιασμό του Ακτοπλοϊκού Δικτύου είναι οι ακόλουθες:

§  Αναγνώριση και καταγραφή των πραγματικών αναγκών σύνδεσης των νησιών που αφορούν εφοδιασμό με πρώτες ύλες και καταναλωτικά αγαθά (εμπόριο/ εμπορικοί δεσμοί), αριθμός μόνιμων κατοίκων, εξυπηρέτηση πολιτών στη συναλλαγή τους με Δημόσιες Υπηρεσίες (π.χ. ΔΟΥ, Πολεοδομίες, κλπ.), δικαστήρια, νοσοκομειακή κάλυψη, τουριστική κίνηση και πύλες εισόδου, πολιτιστικοί/ θρησκευτικοί λόγοι, ύπαρξη αεροπορικής σύνδεσης, επιβατική κίνηση παρελθόντων ετών, κλπ., την κατανομή τους μέσα στην εβδομάδα, καθώς και της εποχικότητας τους ώστε να καθορίζονται οι ελάχιστες αναγκαίες συνδέσεις, τα κατάλληλα ωράρια (αναχώρηση το πρωί από το νησί και επιστροφή το βράδυ) και ο τύπος των πλοίων κατά τη διάρκεια της χαμηλής περιόδου (ελάχιστες προδιαγραφές για αντικατάσταση πλοίων) καθώς και η κάλυψη των αυξημένων αναγκών κατά την τουριστική περίοδο (εποχιακές και έκτακτες δρομολογήσεις).

§  Η δυνατότητα για ακτινωτά δρομολόγια με μετεπιβίβαση χρησιμοποιώντας διαφορετικά μέσα. Η χρήση μεγάλων πλοίων με υψηλές προδιαγραφές για τις κύριες γραμμές εξασφαλίζει ταχεία πρόσβαση σε απομακρυσμένα νησιά, αλλά δημιουργεί προβλήματα για μικρότερα νησιά που δεν έχουν τη δυνατότητα να υποδεχθούν μεγάλα πλοία. Η θεσμοθέτηση της μετεπιβίβασης με ενιαίο εισιτήριο που θα εξασφαλίζει γρήγορη ανταπόκριση προς και από τα μικρά νησιά αντιμετωπίζει τόσο τα προβλήματα λιμενικών υποδομών (χρειάζονται δυσανάλογα μεγάλα έργα για την προσέγγιση των μεγάλων πλοίων), όσο και μείωσης ελκυστικότητας του πλοίου ως μέσου μεταφοράς για μακρινούς προορισμούς. Ο συνδυασμός με αεροπορικά δρομολόγια (πχ. περίπτωση Κω-Καλύμνου) όμως με οργανωμένη μετεπιβίβαση και ενιαίο εισιτήριο, και η ανάπτυξη του δικτύου υδροπλάνων μπορεί να δώσει πρόσθετες εναλλακτικές λύσεις

§  Την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών όπως καλή εκτέλεση δρομολογίων με βάση διεθνή κριτήρια

§  Ίση μεταχείριση των νησιών με ομοειδή χαρακτηριστικά (π.χ. Πρωτεύουσες Νομών, νησιά με παρόμοιο πληθυσμό, νησιά που εξυπηρετούνται από αεροπορική συγκοινωνία, νησιά-τουριστικοί προορισμοί, κλπ.) όσον αφορά στις συνδέσεις τους με άλλα νησιά ή/και με την Ηπειρωτική Ελλάδα.

§  Βέλτιστη σχέση εξυπηρέτησης νησιών - κόστους για το Δημόσιο.

o   Αποφυγή επιδότησης γραμμών για συνδέσεις/ ανάγκες οι οποίες καλύπτονται (εν όλω ή εν μέρει) με γραμμές ελεύθερης δρομολόγησης.

o   Αποφυγή επιδότησης γραμμών μεταξύ λιμένων του ίδιου νησιού, υπό την προϋπόθεση ότι οι συγκεκριμένες συνδέσεις μπορούν να επιτευχθούν μέσω του οδικού δικτύου.

o   Αποφυγή επιδότησης γραμμών ή τμημάτων γραμμών που δεν εμπίπτουν στις ελάχιστες απαιτήσεις σύνδεσης, όπως αυτές θα προσδιοριστούν κατόπιν καταγραφής των πραγματικών αναγκών)

o   Διαμόρφωση εναλλακτικών σεναρίων (όπου είναι εφικτό), όσον αφορά στις γραμμές που θα απαιτηθούν για την κάλυψη των ελάχιστων απαιτούμενων συνδέσεων (π.χ. προέκταση κύριας γραμμής με την προσθήκη επιπλέον λιμένων προσέγγισης έναντι δημιουργίας τοπικών γραμμών με αφετηρία κάποιον «κομβικό» λιμένα), βάσει των προτάσεων που θα διατυπωθούν στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης.

o   Αξιολόγηση εναλλακτικών σεναρίων με γνώμονα την επίτευξη βέλτιστης σχέσης μεταξύ επιπέδου εξυπηρέτησης των νησιών και κόστους για το Δημόσιο

§  Επιδότηση γραμμών καθ’ υπέρβαση των ελάχιστων απαιτήσεων σύνδεσης (οι οποίες θα προσδιορισθούν κατόπιν καταγραφής των πραγματικών αναγκών) θα γίνεται μόνο κατ’ εξαίρεση και κατόπιν σχετικής τεκμηρίωσης, εφόσον συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος

§  Προσπάθεια ισοστάθμισης του κόστους μεταφοράς (€/μίλι) στις γραμμές ή τμήματα γραμμών που εξυπηρετούνται με συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας με κατάλληλη προσαρμογή των δρομολογιακών απαιτήσεων, των απαιτούμενων τύπων και λοιπών χαρακτηριστικών των πλοίων, και των ανώτατων τιμών μισθωμάτων με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί ΥΓΟΣ. Εισαγωγή αρχών μεταφορικού ισοδύναμου.

Πρόταση: Άμεση έναρξη διαβούλευσης μεταξύ διαφόρων χρηστών (αυτοδιοίκηση, επιμελητήρια, τουριστικές επιχειρήσεις) και παρόχων υπηρεσιών ακτοπλοΐας με τη συμμετοχή ειδικών υπό την ΓΓΑΙΝΠ ως τμήμα της νησιωτικής πολιτικής.  

Γ) Χρηματοδότηση - Επιδότηση ακτοπλοΐας: Πρέπει να εξεταστούν όλες οι δυνατότητες για χρηματοδότηση επενδύσεων στην ακτοπλοΐα από ευρωπαϊκούς πόρους για την αγορά πλοίων (όχι υποχρεωτικά αγορά νεότευκτων) τόσο για ελεύθερες όσο και για άγονες γραμμές, κύριες και δευτερεύουσες ή τοπικές. Προτείνεται να προβλεφθούν:

Α) η 100% κρατική ενίσχυση αν τα πλοία είναι κρατικά επομένως να θεωρηθούν ως υποδομές όπως γίνεται με την Αττικό Μετρό, τον ΟΣΕ, τους αυτοκινητοδρόμους, τις τηλεπικοινωνίες, την ενέργεια κλπ και

Β) η επιδότηση των ιδιωτών μέχρις ενός ποσοστού του κόστους της επένδυσης με βάση τα ισχύοντα για τις κρατικές ενισχύσεις (όπως γίνεται με τις παραγωγικές επενδύσεις). 

Ειδικά σε ότι αφορά τις άγονες γραμμές θα πρέπει να  αποφασίσουμε αν:

- θα πρέπει να επιδοτηθούν οι ιδιώτες να αλλάξουν τα πλοία τους με βάση τις μακροχρόνιες συμβάσεις που έχουν. Το ποσοστό της επιδότησης μπορεί να ποικίλει ανάλογα των προσόντων του πλοίου (ηλικία, ταχύτητα, τεχνολογία, κατανάλωση καυσίμων, παραγωγή αποβλήτων κλπ)

- θα χτίσουμε κρατικά πλοία με δημόσιους πόρους (και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση) που θα τα δώσουμε στους ιδιώτες να τα λειτουργήσουν. Η παρακολούθηση του λειτουργικού κόστους των πλοίων και η συντήρηση τους πρέπει να αποτελούν αντικείμενο της συμφωνίας εκχώρησης.

Πρόταση: Αλλαγή του πλαισίου χρηματοδότησης της ακτοπλοΐας και ένταξης του στο νέο πλαίσιο κοινοτικών χρηματοδοτήσεων

Δ) Αναθέσεις Δημόσιας Υπηρεσίας: Επανεξέταση  ουσιωδών όρων των προκηρύξεων των άγονων γραμμών ώστε να βελτιωθεί η λειτουργία του συστήματος. Προτείνονται οι εξής αλλαγές:

o   Η κατακύρωση να γίνεται όχι στο μειοδότη αλλά στην πιο συμφέρουσα προσφορά που θα περιλαμβάνει στοιχεία ποιότητας (ταχύτητα πλοίου και διάρκεια δρομολογίου, τιμή, συνέπεια, άνεση, υπηρεσίες, ασφάλεια, εξυπηρέτηση ατόμων με κινητικά προβλήματα κλπ) χωρίς να κατηγοριοποιούνται τα πλοία με αντιστοίχηση με μισθώματα γεγονός που δημιουργεί στρεβλώσεις στην τελική επιλογή. Στη συγκεκριμένη περίπτωση μάλλον θα πρέπει να προβούμε σε αλλαγή του Ν.2932/2001

o   Σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν γραμμές που προκηρύσσονται μόνο για γ’ κατηγορίας πλοία με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ανταγωνισμός και ορισμένοι νησιώτες να υποχρεώνονται να ταξιδεύουν μόνο με τέτοια πλοία (βλ. Λήμνος, Δ. Κυκλάδες κλπ).

o   Να προβλεφθούν ενδιάμεσες ρήτρες μη καλής εκτέλεσης δρομολογίων. Σήμερα δεν υπάρχει παρά η δυνατότητα έκπτωσης του αναδόχου για οποιοδήποτε παράπτωμα. Είναι αυστηρό και κατά συνέπεια ανεφάρμοστο, γεγονός που δημιουργεί το αίσθημα της ατιμωρησίας στις εταιρείες.

o   Να εφαρμοστούν ρήτρες αποκλίσεων από τα δρομολόγια για λόγους διαφορετικούς από ανωτέρα βία (καιρικές συνθήκες, απεργία) όπως είναι οι βλάβες, οι συγκρούσεις κλπ που είναι ευθύνη της εταιρείας. Η μη καλή εκτέλεση των δρομολογίων να έχει επιπτώσεις στο μίσθωμα της αγόνου. Εδώ θεωρείται απαραίτητη η εισαγωγή μοντέλου μέτρησης της απόδοσης που στη συνέχεια θα μπορεί να επεκταθεί και στα ελεύθερα δρομολόγια. Είναι απαραίτητα στοιχεία για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δικτύου.

o   Να διορθωθεί ο τύπος υπολογισμού του μισθώματος για την μετακύληση της μεταβολής της τιμής του πετρελαίου στα μισθώματα με σημείο αναφοράς στην εξίσωση (benchmark point) τη τιμή του καυσίμου της τελευταίας χρονιάς της τρέχουσας συμβάσεις και όχι την πρώτη χρονιά. (Λόγω του high volatility της τιμής δε αντικατοπτρίζει το αληθινό πρόβλημα κυρίως στις μακροχρόνιες συμβάσεις). Σήμερα αυτό λειτουργεί σε βάρος των εταιρειών. Το ίδιο ισχύει και με την μη αναπροσαρμογή των μισθωμάτων των ετήσιων συμβάσεων.

o   Να εφαρμοστεί η απόφαση 2005/842 ΕΚ και των πρόσφατων διατάξεων περί ΥΓΟΣ που ορίζει ότι η επιδότηση είναι το αντιστάθμισμα του κόστους της επιχείρησης για την εκτέλεση υπηρεσίας δημοσίου συμφέροντος γεγονός που προϋποθέτει πλήρη γνώση των στοιχείων κόστους των πλοίων. Αυτό όμως θα επιτρέψει να μην υπάρχουν άνισα μισθώματα ή και ακόμη να επιδοτούνται γραμμές χωρίς να χρειάζεται.

o   Προκαταβολή 50% του μισθώματος με τις αντίστοιχες εγγυητικές επιστολές για την τόνωση της ρευστότητας των εταιριών.

o   Προκήρυξη για 3ετείς συμβάσεις ώστε να διευκολύνει την αντικατάσταση πλοίων με εκχώρηση των μισθωμάτων σε τράπεζα

o   Αλλαγή του δρομολογιακού έτους από 1/11 σε 1/1 για να συμπίπτει με το οικονομικό έτος ώστε να μειωθούν τα εμπόδια στην εκταμίευση των επιδοτήσεων.

Πρόταση: Συζήτηση για τροποποίηση των όρων του διαγωνισμού και των συμβάσεων μεταξύ των εμπλεκόμενων

Ε) Εργαλείο Σχεδιασμού και Βελτιστοποίησης Δικτύου: Βελτίωση της τεκμηρίωσης των αναγκών, δημιουργία εργαλείου για καλύτερο σχεδιασμό και αξιοποίηση των δυνατοτήτων συνδυασμένων μεταφορών (ακτοπλοΐα, αεροπορία, υδροπλάνα, φορτηγά πλοία), αλλά και εκτίμηση επιπτώσεων από τις προτεινόμενες αλλαγές σε δίκτυο ή μεμονωμένα δρομολόγια καθώς και από την αδυναμία μιας εταιρείας να εκτελέσει δρομολόγια που έχει αναλάβει (ελεύθερα ή άγονα):

• Αναβάθμιση του ΗΣΚΘΕΑ το οποίο έχει ολοκληρωθεί και κατατεθεί ώστε να επιτρέπεται η αυτόματη διαχείριση των πληροφοριών για την αξιολόγηση της λειτουργίας και της αποτελεσματικότητας του δικτύου αλλά και του εργαλείου βελτίωσης του σχεδιασμού.
• Να δημιουργηθεί Παρατηρητήριο Ακτοπλοΐας που θα επιτρέπει ασκήσεις προσομοίωσης με βάση το μοντέλο ΣΕΘΑΜ που έχει παραδοθεί από το 2002 στο υπουργείο και δεν λειτουργεί.

Πρόταση: (α) άμεση υπογραφή του ΠΔ που έχει κατατεθεί για το ΗΣΚΘΕΑ και χρηματοδότηση του από την ΨΣ (εκτιμώμενο κόστος 300.000€) και (β) άμεση χρηματοδότηση της μελέτης επικαιροποίησης του ΣΕΘΑΜ από την ΓΓΑΙΝΠ

ΣΤ) Σύστημα Λήψης Αποφάσεων: Οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων στην ακτοπλοΐα πρέπει να τροποποιηθούν ώστε το σύστημα να λειτουργεί με βάση διαφανείς κανόνες και αποτελεσματικότητα. Προτείνονται:

o   Αλλαγή της σύνθεσης του ΣΑΣ στο πρότυπο του ΣΥΝΗΠΟ για να γίνει πραγματικό όργανο διαβούλευσης και στρατηγικού σχεδιασμού. Το νέο ΣΑΣ θα εισηγείται στην πολιτική ηγεσία για θέματα αρχών της λειτουργίας του δικτύου όπως πχ. ελάχιστη σύνδεση, δομή δικτύου, στρατηγική, ναύλα). Η υπηρεσία και ο επιστημονικός σύμβουλος της εισηγούνται τα θέματα στο ΣΑΣ και υποβοηθούν την ηγεσία στη λήψη των αποφάσεων.

o   Η πολιτική ηγεσία αποφασίζει βάση των αρχών του ΣΑΣ και των εισηγήσεων της υπηρεσίας και του θεσμικού της συμβούλου και η υπηρεσία υλοποιεί αναθέτοντας δρομολόγια με βάση τους κανόνες.

o   Οι τροποποιήσεις μικρής κλίμακας θα υλοποιούνται από τα λιμεναρχεία αφού ελεγχθεί ότι δε διαταράσσεται το δίκτυο ή από την υπηρεσία χωρίς εμπλοκή πολιτικών προσώπων.

Πρόταση: Αλλαγή του συστήματος λήψης αποφάσεων.

Διαρκείας τα σκάνδαλα και η προχειρότητα στο Περιφερειακό Συμβούλιο

Διαρκείας τα σκάνδαλα και η προχειρότητα στο Περιφερειακό Συμβούλιο

Τον προηγούμενο Νοέμβριο η παράταξη ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ σχολίαζε ότι οι παθογένειες του πολιτικού συστήματος παραμένουν αλώβητες και δεν επιτρέπουν όχι απλά να αλλάξουμε σελίδα στον τρόπο λειτουργίας της χώρας και της περιφέρειας, όπως επιβάλλεται για να βγούμε από τη κρίση, αλλά ούτε καν να κάνουμε μερικά βήματα μπροστά. Έξι μήνες μετά την εγκατάσταση της νέας Περιφερειακής Αρχής τα πράγματα δεν έχουν μεταβληθεί.

Τα θέματα που συζητήθηκαν στο τελευταίο Περιφερειακό Συμβούλιο μπορούν να καταταγούν σε τέσσερεις ομάδες:

-          Στην ομάδα των θεμάτων που συνδέονται με σκάνδαλα, παλαιά και νέα: με τη συζήτηση περί Συνεταιριστικής και ΑΕΝΑΛ, την επαναδιαπραγμάτευση δανείων που είχαν πάρει οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις και το έργο κατασκευής αναμεταδοτών του σήματος της DIGEA, φάνηκε ξεκάθαρα - για όποιον ήθελε να διαβάσει πίσω από τα γεγονότα- ο μηχανισμός που φτιάχνει περιουσίες και πολιτικές καριέρες ενώ ταυτόχρονα συσσωρεύει χρέη σε ιδιώτες και στο κράτος και ζημιές στο κοινωνικό σύνολο. Για παράδειγμα το δίλλημα που τέθηκε στο Νομαρχιακό Συμβούλιο το 2010, αναφορικά με τη λήψη νέου μεγαλύτερου δανείου της ΑΕΝΑΛ από τη Συνεταιριστική Τράπεζα, αφορούσε στην κάλυψη των οφειλών της ΑΕΝΑΛ σε προμηθευτές, εργαζόμενους και ασφαλιστικά ταμεία (που τελικά έμειναν ….στο περίμενε των προσφυγών) με ταυτόχρονη κάλυψη του προηγούμενου δανείου της από την Συνεταιριστική που είχε ληφθεί χωρίς υπογραφές και εξουσιοδοτήσεις. Το ξεσκέπασμα των αιτιών που τελικά οδήγησαν και τους δύο πολύτιμους για την ανάπτυξη του τόπου φορείς στη χρεωκοπία δεν τέθηκε ποτέ δημόσια.

-          Στην ομάδα των θεμάτων που αφορούν στον αναπτυξιακό σχεδιασμό, που τα χαρακτηρίζει προχειρότητα και άγνοια. Τα επιχειρησιακά σχέδια κοινωνικής και πολιτιστικής πολιτικής αποσύρθηκαν και πέρασαν με την μορφή του επείγοντος οι δράσεις για τον εορτασμό των 100 χρόνων της μάχης της Καλλίπολης (χωρίς όμως να ξέρουμε πόσο θα στοιχίσουν) και κάποιες κοινωνικές δαπάνες που απέχουν πολύ από το να στοιχειοθετούν πολιτικές. Το ίδιο αφορά και το Τεχνικό Πρόγραμμα της Περιφέρειας που συνεχίζει τις ….καλές πρακτικές των νομαρχιών: σχεδόν αποκλειστικά έργα οδοποιίας.

-          Στην ομάδα των θεμάτων που αφορούν τομείς που δεν εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Περιφέρειας και απαιτούν λύσεις από τη πλευρά του κεντρικού κράτους και ειδικά την εφαρμογή μια ειδικής πολιτικής για τα νησιά. Έτσι, το θέμα της υγείας που συζητήθηκε με πρωτοβουλία της αντιπολίτευσης περιέγραψε τη δραματική πραγματικά κατάσταση που επικρατεί, αλλά μέχρι εκεί αφού ούτε προτάσεις ακούστηκαν πέρα από τις γνωστές για αύξηση πόρων και προσωπικού (λες και όταν αυτά υπήρχαν οι παρεχόμενες υπηρεσίες ήταν καλές), ούτε συζήτηση έγινε για τα θέματα Δημόσιας Υγείας που είναι αρμοδιότητα της Περιφέρειας και στα οποία οφείλουμε να σχεδιάσουμε τη δράση μας.

-          Στην ομάδα των θεμάτων που έχουν καθαρά διεκπεραιωτικό χαρακτήρα και δεν θα έπρεπε να απασχολούν το Περιφερειακό Συμβούλιο. Για τα θέματα αυτά θα πρέπει, στην αναγγελθείσα τροποποίηση του καταστατικού χάρτη της αυτοδιοίκησης, να προβλεφθούν άλλες διαδικασίες. 

Με βάση τα παραπάνω, ως συνδυασμός ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ κρίνουμε ότι είναι απαραίτητο να προχωρήσουμε ως Περιφερειακό Συμβούλιο σε 3 άξονες:

-          Στην επεξεργασία του επιχειρησιακού αναπτυξιακού προγράμματος της Περιφέρειας σε συνεργασία με τους Δήμους και τους παραγωγικούς φορείς της περιφέρειας ώστε να αξιοποιηθούν με τον αποτελεσματικότερο τρόπο εθνικοί και ευρωπαϊκοί πόροι και να ξέρουν όλοι πως βαδίζουμε

-          Στην επεξεργασία νησιωτικής πολιτικής σε συνεργασία με ΕΝΠΕ, ΚΕΔΕ και ΕΟΑΕΝ και υποβολή προτάσεων στην κυβέρνηση για αντιμετώπιση θεμάτων που ανήκουν στη δική της αρμοδιότητα ή στην αρμοδιότητα ευρωπαϊκών θεσμών και αφορούν το ακτοπλοϊκό, την υγεία και την πρόνοια, την παιδεία, το περιβάλλον, τη φορολογία, την αγροτική πολιτική κλπ

-          Στην προετοιμασία προτάσεων για το πώς θα ανταποκρίνεται στις ιδιαιτερότητες του νησιωτικού χώρου ο νέος χάρτης της αυτοδιοίκησης, που ανακοίνωσε ότι θα φέρει για συζήτηση η κυβέρνηση.

Γιάννης Σπιλάνης

Επικεφαλής του συνδυασμού ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ

Σημ. Αναλυτική παρουσίαση των θεμάτων του Περιφερειακού Συμβουλίου και των θέσεων του συνδυασμού ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ μπορείτε να βρείτε στη σελίδα www.ioannispilanis.blogspot.com

     

Τοποθετήσεις του συνδυασμού ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ στο ΠΣ 25/2/2015

ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥ «ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ» Γ. ΣΠΙΛΑΝΗ

ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΠΣ 25/2/2015

Θέμα 1^ο: Επερώτηση αντιπολίτευσης σχετικά με το θέμα της προμήθειας εξοπλισμού για τη κάλυψη περιοχών που δεν έχουν σήμα DIGEA

Ενώ εξακολουθεί να πλανάται το ερώτημα της ανάθεσης του ψηφιακού σήματος στους ιδιώτες που δεν έχουν άδεια λειτουργίας μετά από 25 χρόνια λειτουργίας της ιδιωτικής τηλεόρασης, σε συνδυασμό με τον «ξαφνικό θάνατο» της κρατικής τηλεόρασης με το πρόσχημα της μείωσης του δημόσιου τομέα και της σπατάλης, το θέμα της χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ με 600.000 φέρνει δύο ακόμη ερωτήματα:

Ø Ποιες ήταν οι συμβατικές υποχρεώσεις της DIGEA και πως καλύφθηκαν

Ø Γιατί, ενώ η τεχνολογία επιτρέπει την δορυφορική μετάδοση του σήματος στις τηλεπικοινωνίες (που περιλαμβάνει τόσο το τηλεοπτικό όσο και το τηλεφωνικό σήμα), δεν επιλέγεται αυτή η τεχνολογία από τις επίγειες εγκαταστάσεις, με αποτέλεσμα τη συνεχή εγκατάσταση κεραιών αναμετάδοσης με ότι αυτό συνεπάγεται (υψηλό κόστος εγκατάστασης και περιβαλλοντική επιβάρυνση)  .

Πρόταση: (α) Να λειτουργήσουν άμεσα οι αναλογικοί πομποί, αφού συντηρηθούν, ώστε να έχουν όλοι οι πολίτες άμεσα σήμα και (β) να μην υπάρξει καμία κίνηση από τη Περιφέρεια μέχρις ότου η Κυβέρνηση πάρει απόφαση για τη ψηφιακή πλατφόρμα  

Θέμα 2^ο: Επερώτηση αντιπολίτευσης σχετικά με την διασφάλιση των συμφερόντων της Περιφέρειας από τη κατάρρευση της Συνεταιριστικής Τράπεζας

Μετά από την ενημέρωση από τον πρόεδρο των μεριδιούχων κ. Πουλέλλη για τον τρόπο με τον οποίο δίνονταν τα δάνεια όχι απλά χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις αλλά και χωρίς υπογραφές - γεγονός που καθιστά αδύνατη πρακτικά τη διεκδίκηση των σχετικών ποσών, αλλά και από τον κ. Γιακαλή για την ανεπιτυχή αναχρηματοδότηση του δανείου του LESVOS SHOP τον Δεκέμβριο του 2010 και την απροθυμία των ορκωτών λογιστών να αναλάβουν την εκκαθάριση του, γίνεται φανερό πως τα πολιτικά πρόσωπα που είχαν την ευθύνη για όλη την επίμαχη περίοδο των θεσμών-εργαλείων ανάπτυξης για τη περιοχή μας έχουν ευθύνη για την απαξίωση τους και ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις επιχειρήσεις προς τις οποίες υπάρχουν οφειλές και γενικά για την οικονομία των νησιών .

Πρόταση: να εγγραφεί η Περιφέρεια στο σύλλογο μεριδιούχων ώστε να παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις για να μπορέσει να υπερασπιστεί δικαστικά τόσο τα συμφέροντα της όσο και τα συμφέροντα όσων εγκλωβίστηκαν από τις απαράδεκτες ενέργειες που έγιναν από τους διοικούντες την Τράπεζα και την έφεραν στη πτώχευση.

Θέμα 3^ο: Έγκριση αναχρηματοδότησης των δανείων της Περιφέρειας:

Με βάση την πληροφόρηση που δόθηκε από τους γνωρίζοντες τους λόγους που λήφθηκαν αυτά τα δάνεια, αλλά και το βαθμό αξιοποίησης τους, φαίνεται ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μία ακόμη πρακτική κακοδιαχείρισης.  Ειδικά στη περίπτωση της Λέσβου όπου η αγορά του οικοπέδου που έχει κοστίσει πάνω από 3 εκ ευρώ χωρίς να υπάρχει καμία προοπτική  στέγασης των υπηρεσιών της Νομαρχίας, έχει οσμή σκανδάλου. Όπως και στα θέμα της Συνεταιριστικής Τράπεζας  διαπιστώνεται ότι χειρισμοί των διοικούντων οδηγούν σε «χρεοκοπία» τους φορείς μέσα από αύξηση του δανεισμού.

Προφανώς η αναχρηματοδότηση των δανείων είναι θετική ανεξάρτητα από τους λόγους που οδήγησαν στη λήψη των δανείων. Όμως παράλληλα πρέπει να αναληφθούν οι αναγκαίες πρωτοβουλίες ώστε να αξιοποιηθούν πλήρως τα ακίνητα της Περιφέρειας για τα οποία υπήρξε ο δανεισμός, αλλά και γενικά όλων των ακινήτων που διαθέτει.

Επίσης, παρά την παρέλευση τόσων ετών, θα πρέπει να διερευνηθεί ποιες ενέργειες μπορούν ακόμα να γίνουν – άμεσα – στρεφόμενη τώρα η Περιφέρεια νομικά τόσο εναντίον όσων συμμετείχαν στην λήψη και υλοποίηση αυτών των αποφάσεων όσο και εκείνων που στη συνέχεια ¨παρέλειψαν¨ να φροντίσουν για τα συμφέροντα της.

Ψήφος θετική

Θέμα 4: Τροποποίηση προϋπολογισμού ΠΒΑ

Ο τρόπος που παρουσιάζεται ο προϋπολογισμός και οι αλλαγές του είναι καθαρά γραφειοκρατικός και καθόλου πολιτικός. Για μια ακόμη φορά δεν έχουμε από τη περιφερειακή αρχή το πολιτικό σκεπτικό της διάθεσης των περιορισμένων πόρων

Προτείνουμε:

Ø να έχουμε τον προϋπολογισμό και τον απολογισμό του 2014 ώστε να γίνει ξεκάθαρο ποιοι κωδικοί δεν «κινούνται» και έτσι να υπάρξει η όσο καλύτερη κατανομή και χρήση των ποσών για το 2015.

Ø να έχουμε εισήγηση για απλοποίηση του γραφειοκρατικού συστήματος εγγραφών και αυξομειώσεων των ποσών από τον ένα κωδικό στον άλλο, ώστε να προτείνουμε προς το Υπουργείο μέσω της ΕΝΠΕ τις αναγκαίες αλλαγές για να διευκολυνθεί το έργο της υπηρεσίας αλλά και το έργο του ΠΣ να γίνει πιο ουσιαστικό.

Ψήφος: Λευκή

Θέμα 5^ο: Έγκριση τεχνικού προγράμματος ΠΒΑ 2015

Γραφειοκρατική η γραπτή εισήγηση, που αποτυπώνει ότι η Περιφερειακή Αρχή εξακολουθεί να μην έχει σχέδιο, γεγονός που δεν διορθώθηκε από τη προφορική εισήγηση του αρμόδιου αντιπεριφερειάρχη. Οι προτάσεις ένταξης νέων έργων αποτυπώνει την παλαιά νοοτροπία όπου όλες οι διαθέσιμες πιστώσεις, πολλές ή λίγες, πηγαίνουν κυρίως σε οδικά έργα.

Προτείνουμε:

Ø Στο ΠΣ να έρθει το πολιτικό σχέδιο της Περιφερειακής Αρχής, που σήμερα δεν υπάρχει

Ø Οι απαραίτητες διοικητικές προσαρμογές είτε να γίνονται μόνο από την υπηρεσία είτε να αποφασίζονται στην Οικονομική Επιτροπή, ώστε να διευκολύνεται το έργο της υπηρεσίας και να αποσυμφορείται το ΠΣ

Ψήφος: Λευκό εκτός από το έργο που αφορά στην εγκατάσταση αναμεταδοτών DIGEA, όπου η ψήφος είναι αρνητική

Θέμα 6^ο: Χρηματοδότηση Κέντρων Πρόληψης που λειτουργούν στην ΠΒΑ

Απαραίτητη η σωστή λειτουργία των Κέντρων Πρόληψης για την αντιμετώπιση των υπαρχόντων σοβαρών προβλημάτων στις κοινωνίες των νησιών, όπως τα παρουσίασαν οι άμεσα εμπλεκόμενοι με τη λειτουργία τους. Η χρηματοδότηση τους δεν μπορεί να επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια όποιων έχουν υπογράψει τις σχετικές συμφωνίες, είτε είναι το κράτος, είτε η αυτοδιοίκηση. 

Ζητάμε:

Ø μια ολοκληρωμένη παρουσίαση σχετικά με το τον στόχο τους, το έργο τους, τα προβλήματα που υπάρχουν στην υλοποίηση των στόχων τους και τον οικονομικό απολογισμό τους για τη τελευταία 5ετία.

Ø τον προγραμματισμό δράσης για το 2015 και το σύνολο της περιόδου 2015-19, και με βάση αυτόν να εγκριθεί η συμπληρωματική χρηματοδότηση των Κέντρων από τη Περιφέρεια

Ψήφος: Θετική

Θέμα 7^ο: Συζήτηση σχετικά με τα προβλήματα στη δημόσια υγεία

Είναι γνωστά τα προβλήματα που υπήρχαν στον τομέα της Υγείας που επιδεινώθηκαν κατακόρυφα από τις περικοπές σε προσωπικό, εξοπλισμό, προμήθειες. Ταυτόχρονα η υγεία ήταν και παραμένει ένας από τους τομείς με τεράστιες σπατάλες και διαπλοκή που οδήγησαν σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό τη χώρα. Η δημιουργία του ΕΣΥ το 1982 δεν ολοκληρώθηκε, αλλά αντίθετα μέσα από τις διαρκείς αλλαγές δημιουργήθηκε ένα αδιαφανές σύστημα που δεν ικανοποιεί τους πολίτες που προσφεύγουν σε ιδιωτικές υπηρεσίες με μεγάλο κόστος. Ταυτόχρονα, και το κράτος αναθέτει τη κάλυψη υπηρεσιών υγείας σε ιδιώτες - όχι πάντα με διαφανή κριτήρια - και έχει υψηλό κόστος λόγω αδυναμίας κάλυψης τους από τις δημόσιες δομές.

Στα νησιά το πρόβλημα είναι οξύτερο: ειδικά στα μικρά νησιά και τις απομονωμένες περιοχές που δεν έχουν πρόσβαση ούτε στη πρωτοβάθμια, ούτε στη δευτεροβάθμια υγεία, ενώ οι διακομιδές λειτουργούν με πλήρη αδιαφάνεια, υψηλό κόστος και χαμηλή αποτελεσματικότητα. Παράλληλα δεν υπάρχει ουσιαστική πρόοδος ούτε στον τομέα της τηλεϊατρικής, παρά τα όσα κατά καιρούς εξαγγέλλονται και υλοποιούνται, γεγονός που θα έσωζε ζωές και θα εξοικονομούσε πόρους από περιττές δαπάνες που θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν για την κάλυψη άλλων αναγκών. 

Παράλληλα θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι αρμοδιότητες που έχουν μεταφερθεί στη ΠΑ (άρθρο 186, παρ. Ζ) είναι κυρίως γραφειοκρατικές και περιορισμένες σχετικά στα θέματα Δημόσιας Υγείας και δεν αφορούν τα θέματα που συζητάμε σήμερα που παραμένουν στην αρμοδιότητα της 2^ης Υγειονομικής Περιφέρειας Πειραιά και Νήσων και επομένως στην αρμοδιότητα του κεντρικού Υπουργείου. Στα θέματα αυτά υπάρχει μόνο δυνατότητα «πολιτικών πιέσεων» που είναι ατελέσφορες γιατί δίνουν προσωρινές λύσεις (πχ. στελέχωση αγροτικών ιατρείων, χρηματοδότηση νοσοκομείων κλπ), αλλά δεν λύνουν προβλήματα και δεν αναβαθμίζουν την παροχή υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες που παραμένει ο υπ’ αριθμόν ένα παράγοντας της χαμηλής ελκυστικότητας των νησιών.

Για να προχωρήσουμε πέρα από τη πολιτική συζήτηση, που έχει τη σημασία της αλλά δεν αντιμετωπίζει τα προβλήματα των πολιτών, ως συνδυασμός ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ προτείνουμε:

Ø Να έρθει προς συζήτηση το πενταετές σχέδιο δράσης της Δ/νσης Δημόσιας Υγείας χωριστά από αυτό της Κοινωνικής Πολιτικής με απολογισμό της δράσης για τη προηγούμενη 5ετία, με ιεράρχηση προβλημάτων και προτεινόμενες κοστολογημένες δράσεις και τον τρόπο υλοποίησης τους. Οφείλουμε να γνωρίζουμε εμείς και οι κάτοικοι των νησιών το έργο της Υπηρεσίας αλλά και το σχέδιο δράσης της.

Ø Να ζητηθεί απολογισμός και αξιολόγηση της λειτουργίας της 2^ης ΔΥΠΕ σε ότι αφορά στη Περιφέρεια και υποβολή ιεραρχημένων και κοστολογημένων προτάσεων βελτίωσης σε ότι αφορά στα νησιά

Ø Να ζητηθεί από τη νέα κυβέρνηση στο πλαίσιο της αναμόρφωσης του συστήματος υγείας αλλά και του χάρτη της αυτοδιοίκησης, να εξετάσει: α) τον επανασχεδιασμό του συστήματος παροχής υπηρεσιών υγείας στα νησιά και β) τη σκοπιμότητα μεταφοράς ουσιαστικών αρμοδιοτήτων στις Περιφέρειες και ειδικά τις νησιωτικές.

Πρόταση: για να είμαστε αποτελεσματικοί στο έργο μας θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τους στόχους ενός «νέου ΕΣΥ» που δεν μπορεί παρά να δίνει έμφαση στη πρόληψη και στη πρωτοβάθμια υγεία και επομένως στην ενίσχυση του έργου τόσο στον τομέα της Δημόσιας Υγείας όσο και στη παροχή υπηρεσιών πλησίον του τόπου κατοικίας των πολιτών.

Θέμα 13^ο: Αρση της απαλλοτρίωσης για την υλοποίηση του έργου «ανασχετικό φράγμα στη θέση «Σαραπιό» Χίου

Αν και το θέμα εμφανίζεται ως καθαρά διοικητικό, έχει προφανώς και πολιτική διάσταση αφού αφορά την εγκατάλειψη κάποιου σχεδιασμού υπέρ κάποιου άλλου.

Θα θέλαμε να γνωρίζουμε:

Ø Ποιος ήταν ο σχεδιασμός που προέβλεπε το ανασχετικό φράγμα Σαραπιού και από ποιόν αντικαταστάθηκε και με ποιο κόστος για την αυτοδιοίκηση τόσο από την ακύρωση αυτού του έργου όσο και από το έργο που το αντικατέστησε

Ø Ποιος είναι ο συνολικός σχεδιασμός για την αντιμετώπιση του υδρευτικού της Χίου, που ταλαιπωρεί παραγωγούς και κατοίκους από την εποχή του αμαρτωλού έργου του Ναγού τουλάχιστον όσο θυμάμαι εγώ.  

Ψήφος: Λευκό

Θέμα 14^ο: Έγκριση κατάρτισης προγραμματικής σύμβασης με τον Δ. Λήμνου για την υλοποίηση έργων

Το θέμα αναδεικνύει ένα τεράστιο πρόβλημα που υπάρχει σε ότι αφορά την υλοποίηση έργων στα νησιά τόσο εξ αιτίας της έλλειψης υπαλλήλων αλλά και εξ αιτίας της κακής αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού που υπάρχει στα νησιά στις διαφορετικές υπηρεσίες των δήμων, της Περιφέρειας και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης παράλληλα με την ανεξήγητη κατάτμηση των αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφόρων βαθμών αυτοδιοίκησης και του κράτους. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το πρόβλημα που υπάρχει στα μικρά νησιά αφού στην καλύτερη περίπτωση έχουν μονομελή τεχνική υπηρεσία που δεν μπορεί να υλοποιήσει ακόμη και «απλά» έργα και έχουν εδώ και καιρό θέσει το θέμα της μη υποστήριξης τους από τη Περιφέρεια ή τους Δήμους που απορρόφησαν τις ΤΥΔΚ και όφειλαν να υποστηρίζουν τους μικρούς δήμους σε συστηματική βάση.

Προτείνουμε:

Ø Η Επιτροπή Διαβούλευσης (ας αναφέρουμε ακόμη μια φορά ότι δεν έχει συσταθεί) που οφείλει να συζητήσει και να εγκρίνει το επιχειρησιακό πρόγραμμα της Περιφέρειας, στην οποία συμμετέχουν Δήμοι και ΑΔΑ, να εξετάσει συνολικά το θέμα των προγραμματικών συμβάσεων και των άλλων αναπτυξιακών εργαλείων που επιτρέπει ο Ν.3852/10 ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της λειτουργίας της αυτοδιοίκησης συνολικά με τη σωστή αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων που παρέχουν εθνικοί και κοινοτικοί πόροι. Ειδικά στη δύσκολη περίοδο που ζούμε οι διαγκωνισμοί μεταξύ φορέων, που συνήθως έχουν μικρο-κομματικά ή προσωπικά κίνητρα, δεν έχουν θέση. Αντίθετα συμβάλλουν στην ακόμη μεγαλύτερη απαξίωση του πολιτικού συστήματος στα μάτια των πολιτών.

Ø Να υπάρξει έγκαιρη προετοιμασία των προτάσεων των νησιωτικών περιφερειών μέσα από τη σύσταση σχετικής επιτροπής στην ΕΝΠΕ για τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στον νόμο αυτό, ειδικά για τις νησιωτικές περιοχές, τώρα που η Κυβέρνηση δηλώνει ότι θα ανοίξει το θέμα της αυτοδιοίκησης

Ψήφος: αρνητική

Θέμα 15^ο: Εγκριση κατανομής δαπανών στα πλαίσια του τομεακού προγράμματος κοινωνικής πολιτικής της ΠΒΑ

Η πρόταση που ήρθε στα χέρια μας για ψήφιση είναι διπλά απαράδεκτη:

-         Απαράδεκτη πολιτικά γιατί:

o    δεν φαίνεται να πληροί καμία πολιτική διαδικασία για να φτάσει σήμερα στο ΠΣ για «κοινοποίηση» όπως γράφει στη σ.4.

o   Δεν φαίνεται να ασχολείται με το τι έχει υλοποιηθεί τα προηγούμενα χρόνια, να επισημάνει θετικά και αδυναμίες και να προτείνει το νέο σχέδιο αλλά φαίνεται να αποτελεί συρραφή καταλόγου ιδεών και εμμονών. 

o   Δεν φαίνεται να ασχολείται με το τι υλοποιούν οι Δήμοι, που με βάση τον ν.3852/10 έχουν κυρίως την αρμοδιότητα της κοινωνικής πολιτικής λόγω εγγύτητας με τους πολίτες και τα προβλήματα της (πχ. Κοινωνικό Παντοπωλείο, Κοινωνικό Φαρμακείο, Ιατρείο, Φροντιστήριο, δίκτυο Βιβλιοθήκης κλπ) με αποτέλεσμα παράλληλες δράσεις απλά να προτείνονται για το φαίνεστε. Αντίθετα με έκπληξη δεν βλέπουμε πουθενά το πώς θα υλοποιηθούν οι δράσεις «κοινωνικής σύμπραξης» που πιστεύαμε ότι θα ήταν το «βαρύ πυροβολικό» της δράσης της Περιφέρειας με όλους τους άλλους εμπλεκόμενους φορείς

o   Φαίνεται να αγνοεί ότι στο τομεακό πρόγραμμα κοινωνικής πολιτικής είναι υποχρεωμένη να ενσωματώσει το σύνολο των δράσεων  που οφείλει να προωθήσει η ΠΒΑ για τη περίοδο 2015-19, ανεξάρτητα από το που προέρχονται οι πόροι, και όχι μόνο να νοιάζεται το πώς θα «ξοδέψει» τα χρήματα του τακτικού προϋπολογισμού του 2015.

-         Απαράδεκτη τεχνικά και επιστημονικά γιατί:

o   Δεν υπάρχει πουθενά η ανάλυση της κατάστασης και ο εντοπισμός των προβλημάτων και των αιτιών που τα έχουν δημιουργήσει, ώστε να δικαιολογηθούν οι δράσεις, η ιεράρχηση τους και η χρηματοδότηση τους

o   Οι προτάσεις είναι γενικόλογες, μη κοστολογημένες και χωρίς αναφορά του πως θα υλοποιηθούν

o   Οι δράσεις, που προτείνεται στην εισήγηση να χρηματοδοτηθούν το 2015, δεν συνδέονται με το επιχειρησιακό πρόγραμμα.

Η απόσυρση του κειμένου, προσωπικά από την κα Καλογήρου, δείχνει το μέγεθος της προχειρότητας στη λειτουργία της Περιφερειακής Αρχής. Αλλά και το θέμα που έμεινε προς ψήφιση, δηλαδή η χρηματοδότηση των ενεργειών για το 2015, είναι απαράδεκτη γιατί βασίζεται στη λογική του «φαίνεσθαι» με τη δημιουργία θεσμών εκεί που λειτουργούν ήδη θεσμοί από άλλους φορείς που είναι καθ’ύλη αρμόδιοι αλλά και μπορούν να γνωρίζουν τα προβλήματα.

Ζητάμε:

Ø Την έναρξη διαδικασιών κατάρτισης ουσιαστικού σχεδίου κοινωνικής πολιτικής ως τμήματος του συνολικού επιχειρησιακού προγράμματος,  που θα βασίζεται:

o   Στην καταγραφή των πολιτικών που εφαρμόστηκαν τη προηγούμενη 5ετία και ειδικά κατά τη θητεία της προηγούμενης περιφερειακής αρχής και στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους

o   Στην ανάλυση της κατάστασης που αφορά την πράγματι ζοφερή κατάσταση για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, ώστε να καθοριστούν στόχοι και  προτεραιότητες. Έτσι, θα διαπιστωθεί κατά πόσο οι μελέτες που προτείνετε έχουν λόγο να γίνουν και για να μπουν σαφείς προδιαγραφές ώστε τα αποτελέσματα τους να είναι χρήσιμα στην άσκηση πολιτικής.

o   Στη στενή συνεργασία με τους Δήμους και τις άλλες κοινωνικές δομές και τους εθελοντές για τον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό και υλοποίηση των δράσεων. 

o   Στην εξεύρεση των πόρων από διαφορετικές πηγές και ειδικά την καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων, ώστε να υπάρξει μεγιστοποίηση του αποτελέσματος

o   Στη δημιουργία ενός συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης της εφαρμοζόμενης πολιτικής με βάση δείκτες, όπως απαιτούν τόσο τα ευρωπαϊκά προγράμματα όσο και το επιχειρησιακό πρόγραμμα

Ψήφος: αρνητική

Θέμα 16^ο: Έγκριση τομεακού προγράμματος πολιτισμού 2015-19 ΠΒΑ

 Η αντιπεριφερειάρχης παρουσίασε συνοπτικά το σχέδιο που είχε θετικά στοιχεία, αλλά και πολύ βασικές αδυναμίες, αφού η προτεινόμενη χρηματοδότηση της τάξης των 90.000€ αφορά μόνο κάποιες νέες αμφισβητήσιμου περιεχομένου εκδηλώσεις και δεν είχε καμία σχέση με τα όσα παρουσιάστηκαν ως σημαντικές πτυχές του πολιτισμού της Περιφέρειας, όπως μνημεία και μουσεία.

 Τελικά το σχέδιο του τομεακού προγράμματος πολιτισμού αποσύρθηκε και αντ’ αυτού ήρθε με τη μορφή του κατεπείγοντος ένας κατάλογος δράσεων για τον εορτασμό των 100 χρόνων από τη μάχη της Καλλίπολης χωρίς στοιχειώδη κοστολόγηση, ανά έργο και ή έστω συνολική. Και προφανώς δεν αποτελεί επαρκή δικαιολογία ότι η ΥΔΕ ζήτησε να εγκριθεί ο κατάλογος των έργων για να μπορούν να υλοποιηθούν. Ερώτημα: μπορούν να υλοποιηθούν έργα για τα οποία δεν έχει εγκριθεί ο προϋπολογισμός τους;

Τα παραπάνω δείχνουν την προχειρότητα λειτουργίας της Περιφερειακής αρχής και την αδυναμία της να φέρει ένα σχέδιο δράσης για συζήτηση.

Ψήφος: αρνητική

Ζητείται εξωστρέφεια

Ζητείται εξωστρέφεια

Διαβάζοντας το πρόσφατο ηλεκτρονικό δελτίο τύπου που παρέλαβα από την Διάσκεψη των Παράκτιων και Περιφερειακών Περιοχών της Ευρωπαικής Ενωσης (CPMR),συνειδητοποίησα για μια ακόμη φορά την εσωστρέφεια της δικής μας πολιτικής ατζέντας τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Θέματα όπως:

-η βελτίωση της προσπελασιμότητας

-η κλιματική αλλαγή, η γαλάζια ανάπτυξη,

- η μετανάστευση

-η αλλαγή στον τρόπο κατανομής των κοινοτικών πόρων με ενσωμάτωση και άλλων δεικτών πέρα από το ΑΕΠ όπως η νησιωτικότητα

και η αντιμετώπιση τους μέσα από επεξεργασία θέσεων και κατάθεση προτάσεων πολιτικής δεν φαίνεται να αποτελούν σε βάθος το εγχώριο πολιτικό σύστημα και ειδικά τη περιφερειακή αυτοδιοίκηση ακόμη και όταν τα φαινόμενα αυτά παίρνουν διαστάσεις καταστροφής όπως έχει συμβεί με τη πρόσφατη θεομηνία. Σε αντίθεση με ότι συμβαίνει με τους ευρωπαίους ομολόγους μας που αναζητούν με συστηματικό μέσα από διεθνείς συναντήσεις και συνεργασίες να βρουν τους προσφορότερους τρόπους αντιμετώπισης τους, εδώ περιοριζόμαστε σε «εξορκισμούς» των προβλημάτων και φωνές εναντίον όσους μας επιβουλεύονται.

Διαβάζοντας τα κείμενα αυτά θυμήθηκα τις προσπάθειες που έκαναν τις δεκαετίες το 80 και του 90 οι τότε Δήμαρχοι Χίου Μπουμπάρης, Ερμούπολης Πιταούλης, Ρόδου Καραγιάννης και Ανωγείων Κλάδος για να παρακολουθήσουν τις ευρωπαϊκές εξελίξεις με πολύ λιγότερα μέσα εξημερωνόμενοι έγκαιρα για ότι σχεδιάζονταν στην Ευρώπη. Με τις παρεμβάσεις τους σε διεθνείς διασκέψεις είτε αποτρέποντας αρνητικές εξελίξεις για τα συμφέροντα της χώρας μας και των νησιών ειδικότερα, είτε βρίσκοντας τρόπους για να επωφεληθούν τα νησιά μας από αυτές, πετύχαιναν θεσμικές ρυθμίσεις και χρηματοδοτήσεις άγνωστες τότε σε πολλούς τοπικούς άρχοντες που έριχναν το βάρος τους στις "εσωτερικές πολιτικές σχέσεις".

Σταχυολογώντας μερικά θέματα που από τότε μέχρι σήμερα απασχολούν τα νησιά και δεν λύνονται γιατί ενώ οι λύσεις είναι ευρωπαϊκές ή και εθνικές μέσα από μια ολοκληρωμένη νησιωτική πολιτική, λανθασμένα αναζητούνται ad hoc λύσεις μέσα από προσωπικές παρεμβάσεις:

- η απελευθέρωση του ανταγωνισμού των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών δεν έλυσε το πρόβλημα προσπελασιμότητας (συχνότητα, τιμές, ποιότητα υπηρεσιών) παρά μόνο σε λίγα νησιά, αφού στη πλειοψηφία των νησιών δεν υφίσταται ανταγωνισμός αλλά μονοπώλιο. Η τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου, αλλά του συστήματος ενισχύσεων ειδικά στις άγονες γραμμές αξιοποιώντας την εμπειρία άλλων νησιωτικών περιοχών αποτελεί ευρωπαϊκή υπόθεση.

- οι παρεμβάσεις στον πρωτογενή τομέα είχαν οριζόντιο χαρακτήρα και στόχευση στις επιδοτήσεις και δεν ενίσχυσαν τη παραγωγή και την απασχόληση αλλά μόνο πρόσκαιρα τα εισοδήματα, αφού δεν σχεδιάστηκαν δράσεις που θα στήριζαν την παραγωγή ποιοτικών επώνυμων προϊόντων όπως σε άλλες νησιωτικές περιφέρειες όπως Σαρδηνία, Κορσική, Αζόρες (βλέπε συμπεράσματα προγράμματος Agriles που δεν αξιοποιήθηκαν)

- οι πολιτικές αλιείας δεν αντιμετώπισαν τα προβλήματα της μικρής παράκτιας αλιείας, σημαντικής δραστηριότητας των νησιών, ενώ η ευρωπαϊκή αλιευτική πολιτική δίνει απαντήσεις και σε θέματα προστασίας των ιχθυοαποθεμάτων και την αναπλήρωση των χαμένων εισοδημάτων μέσα από στοχευμένες παρεμβάσεις

- η στήριξη των πολύ μικρών επιχειρήσεων των νησιών ώστε να γίνουν ανταγωνιστικές, δεν αναζητήθηκε μέσα από στοχευμένες παρεμβάσεις προσαρμοσμένες στον νησιωτικό χώρο, αλλά ως απλή άντληση επιδοτήσεων

 - η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και όλο και εντονότερων και ακραίων καιρικών φαινομένων απαιτεί προσαρμογή και αξιοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου αξιοποιώντας την υπάρχουσα τεχνογνωσία και όχι συστηματική παραβίαση του.

Τριάντα χρόνια μετά, φαίνεται να είναι προτιμότεροι μερικοί "δεκάρικοι λόγοι" με αναφορές στο "ενδιαφέρον" για τα νησιά που υλοποιείται με παρεμβάσεις αμφίβολης αποτελεσματικότητας με πόρους από τον άδειο εθνικό κορβανά, σε σχέση με την επεξεργασία συνεκτικού και ολοκληρωμένου σχεδίου εξόδου από την κρίση που να αξιοποιεί κυρίως τις ευρωπαϊκές δυνατότητες. Αλλωστε οι παρεμβάσεις και αναφορές που χαϊδεύουν τα αυτιά και το θυμικό των πολιτών (πχ. τα δυσάρεστα μέτρα που εφαρμόζουμε μας τα επιβάλει η Ευρώπη, ενώ οι ευρωπαϊκές επιδοτήσεις είναι δική μας κατάκτηση) έχουν ψηφοσυλλεκτική δύναμη ήταν και παραμένουν προτεραιότητα των πολιτικών που ενδιαφέρονται κύρια για τη διαιώνιση του πελατειακού συστήματος.

Ομως τα σοβαρά και διαρθρωτικά προβλήματα της χώρας δεν θα αντιμετωπιστούν με αυτού του τύπου τις πολιτικές παρεμβάσεις που αντίθετα αποτελούν την αιτία γέννησης της παρατεταμένης κρίσης που βιώνουμε.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ καλεί τη περιφερειακή αρχή:

- να συνεργαστεί με τις άλλες νησιωτικές περιφέρειες στην Ενωση Περιφερειών Ελλάδας για την εκπόνηση εθνικής και ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα νησιά και σχεδίου αξιοποίησης των ευκαιριών που προσφέρουν οι ευρωπαϊκές πολιτικές συμπεριλαμβανόμενου και του νέου ΕΣΠΑ

- να παρακολουθεί στενά και να συμμετάσχει ενεργά στις διεργασίες των ευρωπαϊκών περιφερειών στα διάφορα όργανα που λειτουργούν (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - επιτροπή άρθρου 174, Επιτροπή των Περιφερειών, Διάσκεψη Παράκτιων Περιφερειακών Περιοχών) ώστε με τις παρεμβάσεις της να πετύχει τις απαραίτητες θεσμικές ρυθμίσεις και να είναι σε θέση να αποτρέψει τις όποιες αρνητικές εξελίξεις.

Για να προχωρήσουν συγκροτημένα οι προσπάθειες αυτές είναι αναγκαίο η Ενωση Περιφερειών Ελλάδας να συστήσει ειδική επιτροπή Νησιωτικής Πολιτικής που να επεξεργαστεί θέσεις τις οποίες να προωθεί τόσο στα εσωτερικά θεσμικά όργανα όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το ΣΥΜΒΌΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ δεν θα κουραστεί να υπογραμμίζει ότι η αποσπασματική αντιμετώπιση των "επειγόντων" θεμάτων δεν αποτελεί αποτελεσματική πολιτική και καλεί τη Περιφερειακή Αρχή να πάρει τις αναγκαίες πρωτοβουλίες για το σχεδιασμό του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος που να περιλαμβάνει μια ολοκληρωμένη στρατηγική και τον τρόπο υλοποίησης της αξιοποιώντας με τον καλύτερο τρόπο, θεσμούς, ανθρώπινο δυναμικό και πόρους, ταυτόχρονα μέσα και έξω από τη περιφέρεια. Η εσωστρέφεια και η πυροσβεστικές λογικές ας δώσουν τη θέση τους στον σχεδιασμό με βάθος 5ετίας.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ έχει ξεκινήσει την ενημέρωση των φορέων των νησιών προς αυτή τη κατεύθυνση με βάση τις προτάσεις που κατέθεσε προεκλογικά.

Γιάννης Σπιλάνης

Περιφερειακός Σύμβουλος με τον συνδυασμό ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ

Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

Ζητούνται ..... ενεργοί και καινοτόμοι για να πλαισιώσουν το Περιφερειακό Επιστημονικό Συμβούλιο Ερευνας και Καινοτομίας

ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ ...ΕΝΕΡΓΟΙ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΠΛΑΙΣΙΩΣΟΥΝ ΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

Η Περιφέρεια Β. Αιγαίου έχει αναρτήσει στη σελίδα της προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων για τον ορισμό τους στο 7 μελές Περιφερειακό Επιστημονικό Συμβούλιο Ερευνας και Καινοτομίας που συστήθηκε με τον πρόσφατο νόμο περί Ερευνας. Το Συμβούλιο που αποτελείται από 3 πανεπιστημιακούς -ερευνητές και άλλα 4 μέλη με ειδικά προσόντα έχει ως άμεσο στόχο την έγκριση και παρακολούθηση εκτέλεσης του περιφερειακού προγράμματος Καινοτομίας του ΠΕΠ και γενικότερα τη συμβολή της προώθησης της καινοτομίας στη Περιφέρεια και τη χώρα.

 Αλλες περιφέρειες όπως η Κρήτη είχαν συστήσει άτυπα συμβούλια εδώ και 3 χρόνια, αλλά για τη προηγούμενη περιφερειακή αρχή του κ .Γιακαλή αυτά ήταν ψιλά γράμματα ("οι καθηγητάδες με τα λαπτόπια" συνήθιζε να λέει). Επομένως πρέπει να ξεκινήσει σχεδόν από το μηδέν και πρέπει να έχει σωστή στελέχωση με ανθρώπους που έχουν γνώση, άποψη και κυρίως διάθεση για δουλειά.

Οι θεματικοί τομείς για τη καινοτομία στη ΠΒΑ με βάση τη μελέτη που εκπόνησε το Πανεπιστήμιο Αιγαίου αφορά τους παρακάτω τομείς: αγροτοδιατροφικά, τουρισμός, περιβάλλον και κλιματική αλλαγή, πολιτισμός, κοινωνική οικονομία, επικοινωνίες

Επειδή η πρόσκληση είναι ανοιχτή μέχρι τη Παρασκευή και δεν γνωρίζω τι κινήσεις κάνει η Περιφέρεια για να προσελκύσει υποψηφιότητες και προς ποιά κατεύθυνση,θεωρώ ότι με βάση τη σημασία που δίνουμε ως παράταξη ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ στη καινοτομία ως βάση στήριξης της επιχειρηματικότητας και της ανταγωνιστικότητας στα νησιά, είναι κρίσιμο η πληροφορία αυτή να φτάσει σε όλους τους κατοίκους των νησιών, ώστε να την μάθουν όλοι όσοι μπορούν να βοηθήσουν είτε σήμερα συμμετέχοντας στο όργανο, είτε αύριο πλαισιώνοντας τις εργασίες του. Για το λόγο αυτό σας καλούμε ο καθένας σας στο νησί του να σκεφτεί ποιός θα μπορούσε να βοηθήσει σ'αυτή τη προσπάθεια

Θα αναφέρω ενδεικτικά κάποια ονόματα για να βοηθήσω τη σκέψη σας: Μανδάλας Γ (Χίος - Ενωση Μαστιχοπαραγωγών), Κεφάλας Δ (Χίος, Κρασί-Αριούσιος), Μπάλας Β (Χίος, Εναλλακτικός Τουρισμός, Περιβάλλον), Κτίστου Μ (Σάμος, Πολιτιστικό Ίδρυμα Δημητρίου), Παντελεημονίτης Δ (Λέσβος, Μυλέλια), Αφιανές Ν.(Ικαρία, κρασι), Καρίμαλης Γ (Ικαρία, αγροτουρισμός), Τζωρτζής Μ (Λέσβος, Λάδι), Χρυσάφης Μ.(Λήμνος, τυροκομικά), Χατζηγεωργίου Π (Λήμνος, κρασί).....  .

Φαντάζομαι υπάρχουν και άλλοι,ίσως και καλύτεροι,ας με συγχωρήσετε. Επίσης δεν γνωρίζω ποιοί από όσους ανέφερα καλύπτουν τα τυπικά προσόντα. Ολοι πάντως θα είναι χρήσιμοι στη προσπάθεια αυτή που θα έχει ως κορμό το μοναδικό ερευνητικό ίδρυμα του Αιγαίου, το Πανεπιστήμιο.

Γιάννης Σπιλάνης

Περιφερειακός Σύμβουλος με τον συνδυασμό ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ

Αναπληρωτής Καθηγητής