Το δικαίωμα να ζούμε στο τόπο μας, στη χώρα μας, στο πλανήτη μας με αξιοπρέπεια και ασφάλεια

 

Η ανάγκη για άμεση εφαρμογή των 17 Στόχων της Βιώσιμης Ανάπτυξης

Η παγκόσμια κοινότητα ζει τα τελευταία 20 χρόνια μια νέα περίοδο μεγάλων αναταράξεων (οικονομικές κρίσεις, πανδημίες, πόλεμοι με άμεση εμπλοκή των ισχυρών του πλανήτη, έντονα μεταναστευτικά ρεύματα) που έχουν εντείνει την ανασφάλεια μιας αυξανόμενης μερίδας πολιτών που ζει μέσα στο φόβο ακόμη και για την ίδια του τη ζωή. Παράλληλα  -και με ισχυρή αλληλεξάρτηση από αυτά αν όχι εξ αιτίας τους – οι ισχυροί οικονομικοί παράγοντες του πλανήτη (πετρελαϊκοί, χρηματοπιστωτικοί, κατασκευαστικοί, ναυτιλιακοί, ενεργειακοί, βιομηχανικοί, πληροφοριακοί κλπ) με τις επιχειρήσεις και τα funds τους έχουν εξαπολύσει μια επίθεση εναντίον του βασικού δικαιώματος των πολιτών για μια αξιοπρεπή ζωή μέσω της πλήρους επικράτησης του νεοφιλελευθερισμού που βλέπει παντού μόνο κέρδη σε βάρος του πλανήτη και των κατοίκων του. Η νέα τεχνολογία (διαδίκτυο, τεχνητή νοημοσύνη) αντί να χρησιμοποιηθεί για την απελευθέρωση των πολιτών από τις δυσκολίες της καθημερινότητας, χρησιμοποιείται ως εργαλείο έμμεσου ελέγχου και εξανδραποδισμού τους. Το «νέο σύστημα εξουσίας» έχει ταυτόχρονα καταφέρει να αλλοιώσει το σημαντικότερο κώδικα επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων, τις έννοιες των λέξεων, χρησιμοποιώντας τις για να τις απαξιώσει και για να σπείρει την απογοήτευση στους πολίτες ότι «όλοι ίδιοι είμαστε» και ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση (ΤΙΝΑ). Το σύστημα διεθνούς συνεργασίας (Στόχος 17) που θεμελιώθηκε μεταπολεμικά και έδωσε μια δημοκρατική ανάσα και μια ασφάλεια στο πλανήτη, βρίσκεται σε πλήρη αποσύνθεση με την επικράτηση ξανά του κανόνα του ισχυρού και των κάθε είδους αυταρχισμών με καταπάτηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου, των συλλογικών αγαθών, του δημόσιου συμφέροντος, της αξιοπρέπειας μας και τελικά της ίδιας μας της ζωής.

Το φαινόμενο αυτό έχει διεισδύσει με διαφορετική ένταση στις διάφορες χώρες του πλανήτη και ιδιαίτερα στη χώρα μας με τη διακυβέρνηση της ΝΔ του K. Μητσοτάκη, όπου:

- η αύξηση των κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων και η συρρίκνωση του εισοδήματος του 70% του πληθυσμού ονομάζεται ανάπτυξη και ευημερία,

- η θεσμοθέτηση του 13ώρου, η συρρίκνωση των ελέγχων από την «ανεξάρτητη» Επιθεώρηση Εργασίας ονομάζεται ενίσχυση του δικαιώματος της εργασίας,

- η ανεξέλεγκτη εγκατάσταση των ΒΑΠΕ με παράλληλη εκτόξευση των τιμολογίων ενέργειας ονομάζεται πράσινη μετάβαση,

- η κατασκευή πανάκριβων πλατφορμών όπως το PosoKanei ονομάζεται καταπολέμηση της ακρίβειας

- η παροχή κάθε είδους εφ’ άπαξ επιδόματος με τη μορφή pass ονομάζεται κοινωνική πολιτική

- οι πολυτελείς κατασκευές με πισίνες στα μπαλκόνια ονομάζονται βιώσιμος τουρισμός

- η αδυναμία του πολίτη να ελέγξει το κράτος και να μπορεί να συναλλαγεί μαζί του ανεξάρτητα του τόπου κατοικίας, του επιπέδου μόρφωσης και των ψηφιακών δεξιοτήτων του ονομάζεται ψηφιακή μετάβαση,

-   η μη ποινικοποίηση της γυναικοκτονίας, ονομάζεται ισότητα των φύλων

 -  η αγορά εξοπλισμού και οι προσλήψεις στην αστυνομία ώστε να ασχολείται με τους αντιπάλους του καθεστώτος αλλά όχι με το κοινό έγκλημα, ονομάζεται ασφάλεια  

- οι διορισμοί με «συνεντεύξεις» και οι απευθείας αναθέσεις ονομάζονται όχι πελατειακές σχέσεις αλλά αριστεία

- τα fake news των πληρωμένων ΜΜΕ και οι διάφορες ΟΜΑΔΕΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ που ευδοκιμούν είτε με δημόσια χρηματοδότηση ονομάζονται ενημέρωση

-   η ιδιωτικοποίηση των φυσικών πόρων, οι fast track διαδικασίες περιβαλλοντικών ελέγχων και η ακραία δόμηση του εξωαστικού χώρου μέσω ανύπαρκτων κανόνων ονομάζεται προστασία περιβάλλοντος

- η αρχειοθέτηση από την «ανεξάρτητη» δικαιοσύνη όλων των μεγάλων υποθέσεων και ειδικά αυτή της δολοφονίας των Τεμπών που έχει συγκλονίσει τη χώρα και έχει βγάλει στους δρόμους εκατομμύρια συμπολιτών μας, ονομάζεται κράτος δικαίου

- η απαίτηση για διαφάνεια και λογοδοσία ονομάζεται τοξικότητα

- οι πανάκριβες κτιριακές επισκευές των δομών υγείας που παραμένουν χωρίς προσωπικό και η αύξηση της συμμετοχής των ασθενών στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τα απογευματινά επί πληρωμή ραντεβού, ονομάζονται βελτίωση των υπηρεσιών υγείας στους πολίτες

Η ανατροπή αυτής της κατάστασης απαιτεί αλλαγή των μηχανισμών αυταρχικής και αυθαίρετης εξουσίας σε μηχανισμούς προοδευτικής, δημοκρατικής διακυβέρνησης με τη δημιουργία τοπικών, εθνικών και παγκόσμιων δομών που θα έχουν ως αποστολή την εξασφάλιση της περιβαλλοντικής, κοινωνικής και οικονομικής ανθεκτικότητας με στόχο την ανθρώπινη ευημερία μέσα σε ένα υγιές περιβάλλον όπως περιγράφουν οι Παγκόσμιοι Στόχοι της Βιώσιμης Ανάπτυξης μέσα από μια αυξημένη και ισότιμη συνεργασία όλων των ενδιαφερόμενων μερών. Αυτό απαιτεί βελτίωση του κοινωνικού κεφαλαίου και ειδικά της δημιουργίας εμπιστοσύνης (και όχι του φόβου) προς τους θεσμούς που ειδικά στη χώρα μας και σε σύγκριση με το σύνολο των χωρών της δυτικής Ευρώπης βρίσκεται στα τάρταρα.

Σε μια προοδευτική διακυβέρνηση οφείλουμε να δώσουμε όραμα και προοπτική στα μέλη της κοινωνίας που αισθάνονται παραγκωνισμένα από το σύστημα. Να τους βοηθήσουμε να βρουν την αξιοπρέπεια τους που έχει χαθεί κάτω από τα θεσμικά, κοινωνικά και οικονομικά συντρίμμια που δημιούργησαν οι αυταρχικές και με νεοφιλελεύθερο προσανατολισμό κυβερνήσεις που ενισχύθηκαν από τις αλλεπάλληλες κρίσεις.

Ποια είναι τα βασικά διακυβεύματα για μια κοινωνία, που θέλει να κινηθεί σε προοδευτική κατεύθυνση; 6 βασικοί άξονες:

• Κράτος Δικαίου vs Κράτος των Ισχυρών.

• Ισχυροί Θεσμοί – Συμμετοχικές διαδικασίες vs Πελατειακό κράτος.

• Δημόσιο Συμφέρον vs Ιδιωτικά – Επιχειρηματικά Συμφέροντα.

• Κοινωνικός φιλελευθερισμός – κοινωνικά δικαιώματα vs Συντηρητική Κοινωνία

• Ισχυρή Αυτοδιοίκηση vs συγκεντρωτικό - «επιτελικό» κράτος.

• Βιώσιμη Ανάπτυξη vs Νεοφιλελεύθερη οικονομική ανάπτυξη.

Οι 5 πρώτοι άξονες αποτελούν τους πυλώνες του «παραδοσιακού» ευρωπαϊκού αστικού κράτους που εδώ και μερικές δεκαετίες υφίστανται πιέσεις από την επέλαση του νεοφιλελευθερισμού, κράτος που μόνο κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο «άγγιξε» η χώρα μας.

Ο 6ος, η Βιώσιμη Ανάπτυξη που εμπεριέχει τη κοινωνική δικαιοσύνη και τη περιβαλλοντική διαχείριση, αποτελεί τον συνολικό παγκόσμιο στόχο που έθεσαν τα Ηνωμένα Εθνη ως βασική προϋπόθεση επιβίωσης του πλανήτη. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλιστεί η συνολική πρόοδος προς την επίτευξη όλων των Παγκόσμιων Στόχων της Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Κράτος δικαίου. Αποτελεί τη μεγαλύτερη πληγή του ελληνικού κράτους από τη σύσταση του. Το «δίκαιο» χτίζεται με βάση τις προσταγές των ισχυρών που επηρεάζουν (όταν δεν ποδηγετούν) την νομοθετική εξουσία και η απόδοση του από τη δικαστική εξουσία αλλά και τα σώματα ασφαλείας γίνεται όπως τους εξυπηρετεί μέσα από τα παραδικαστικά κυκλώματα που ελέγχουν.

Το σύστημα οφείλει να ακολουθεί τέσσερεις οικουμενικές αρχές:

• η κυβέρνηση, οι αξιωματούχοι και οι κρατικοί παράγοντες είναι υπόλογοι σύμφωνα με τον νόμο.

• οι νόμοι είναι σαφείς, δημοσιοποιούνται και εφαρμόζονται ομοιόμορφα και προστατεύουν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, στα οποία συμπεριλαμβάνεται η ασφάλεια των ατόμων και των αγαθών.

• Η διαδικασία με την οποία θεσπίζονται και επιβάλλονται οι νόμοι είναι προσβάσιμη, δίκαιη και αποτελεσματική.

• η δικαιοσύνη αποδίδεται έγκαιρα από ικανούς, ηθικούς, και ανεξάρτητους εκπροσώπους σε ικανό αριθμό, οι οποίοι διαθέτουν επαρκείς πόρους και αντικατοπτρίζουν την κοινότητα που υπηρετούν»

 

Ισχυροί θεσμοί. Η έλλειψη ισχυρών και σωστά λειτουργούντων θεσμών (Εκτελεστική εξουσία -κυβέρνηση και αυτοδιοίκηση-, Νομοθετική εξουσία, Δικαστική εξουσία) θεριεύει το πελατειακό κράτος αφού ο μόνος τρόπος για να μπορέσει ο πολίτης να εξυπηρετηθεί είναι να ζητήσει διαμεσολάβηση από την εξουσία, ενώ δίνει χώρο λειτουργίας στους παραθεσμούς (Οικονομικοί παράγοντες, Εκκλησία, ΜΜΕ). Είναι αναγκαία η εμπέδωση της διάκρισης μεταξύ αποφάσεων σκοπιμότητας (πολιτικά όργανα) και αποφάσεων νομιμότητας (διοίκηση) στη διαδικασία λήψης και εκτέλεσης αποφάσεων. Η τήρηση του κράτους δικαίου απαιτεί ισχυρούς θεσμούς και οι ισχυροί θεσμοί συμβάλλουν στο να υπάρχει κράτος δικαίου.

 

Δημόσιο Συμφέρον – Δημόσιοι πόροι – Δημόσιος χώρος. Η ενίσχυση της ατομικότητας σε βάρος της συλλογικότητας έχει οδηγήσει στη χρήση των δημόσιων πόρων προς ίδιο όφελος από τους ισχυρούς και από τους «έξυπνους» και όχι για το κοινό καλό. Ορίζεται ως «δημόσιο συμφέρον» τα καθαρά οφέλη που προκύπτουν για όλη την κοινωνία, καθώς και η τήρηση των διαδικαστικών κανόνων που εφαρμόζονται για λογαριασμό αυτής σε σχέση με οποιαδήποτε ενέργεια, απόφαση ή πολιτική. Οι δημόσιες πολιτικές, αποφάσεις και ενέργειες, η χρήση των δημόσιων πόρων (δημόσιας περιουσίας και δημόσιου χρήματος) καθώς και του δημόσιου χώρου οφείλουν να στοχεύουν κατά προτεραιότητα στο κοινό συμφέρον.

 

Κοινωνικός φιλελευθερισμός – κοινωνικά δικαιώματα. Ο σεβασμός των κοινωνικών δικαιωμάτων όλων των διαφορετικών ομάδων του πληθυσμού και ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων και η ειρηνική συμβίωση όλων αυτών αποτελούν θεμέλιο λίθο της δημοκρατίας. Σύμφωνα με τον κοινωνικό φιλελευθερισμό, το καλό της κοινότητας είναι σε αρμονία με την ελευθερία του ατόμου. Ο κοινωνικός φιλελευθερισμός έχει επίσης συνδεθεί στην Ευρώπη με την υπεράσπιση όλων των ατομικών δικαιωμάτων που δεν ανήκουν στην οικονομική σφαίρα (διαχωρισμός κράτους - Εκκλησίας, αποποινικοποίηση της χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών, αναγνώριση νομικών δικαιωμάτων στα ζευγάρια του ίδιου φύλου κ.α.).

 

Ισχυρή Αυτοδιοίκηση. Μια προοδευτική διακυβέρνηση οφείλει να δώσει στις τοπικές κοινωνίες τα μέσα ώστε να αποφασίζουν για τα θέματα που τις απασχολούν και να επικεντρώνεται στο στρατηγικό σχεδιασμό και σε παρεμβάσεις εθνικού χαρακτήρα. Η Αυτοδιοίκηση πρέπει να απομακρυνθεί από τις πελατειακές και αναποτελεσματικές για τους πολίτες πρακτικές μέσα από διαφανή λειτουργία και λογοδοσία που ενισχύονται μέσα από εκλογικά συστήματα απλής αναλογικής και συμμετοχικές διαδικασίες (ενεργοποίηση του τετραπλού έλικα) στη λήψη των στρατηγικών αποφάσεων.

 

Βιώσιμη ανάπτυξη. Η βιώσιμη ανάπτυξη απαιτεί ένα νέο αναπτυξιακό και παραγωγικό μοντέλο που δεν θα έχει αποκλειστικό στόχο τη μεγιστοποίηση των κερδών αλλά θα επιδιώκει τη ταυτόχρονη επίτευξη περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών στόχων όπως:

• Μια οικονομία που συνεχίζει να παράγει εμπορεύσιμα και εξαγώγιμα προϊόντα (αγροτικά, βιομηχανικά, τουρισμό) μέσα από μια παραγωγική ανασυγκρότηση που θα δίνει έμφαση στη ποιότητα και όχι στο φτηνό κόστος παραγωγής που εγκλωβίζει τη χώρα.

• Μια κοινωνία που έχει ηλικιακή ισορροπία με παραγωγικό δυναμισμό και δίκαιη κατανομή του πλούτου που δημιουργείται ώστε να ελαχιστοποιηθούν όσοι κινδυνεύουν από φτώχεια και αποκλεισμό.

• Ένα περιβάλλον που υποστηρίζει τη παραγωγή αγαθών (τροφίμων, νερού κλπ), υπηρεσιών (πχ. αναψυχής) και μια ποιότητα ζωής (πχ. καθαρό αέρα). Ο ρόλος του αναπτυξιακού σχεδιασμού με «προοδευτικούς» στόχους και διαφορετικά εργαλεία (πχ. κοινωνική οικονομία). Μια στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης μπορεί να έχει διαφορετικές δοσολογίες «βιωσιμότητας» που να ενισχύονται σταδιακά με βάση τα όσα συμβαίνουν στον παγκόσμιο περίγυρο. Η καθυστέρηση της εφαρμογής τους δεν μπορεί να έχει ως δικαιολογία την απώλεια ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, αλλά αντίθετα η επιτάχυνση τους προσθέτει ανταγωνιστικότητα.

Πως επιτυγχάνεται η Προοδευτική Διακυβέρνηση:

• Την ανάδειξη των κρίσεων (οικονομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές) που προκαλεί η συντηρητική νεοφιλελεύθερη διακυβέρνηση και η διαμόρφωση της εναλλακτικής πολιτικής πάνω στο αφήγημα της ΒΑ μέσα από ένα νέο παραγωγικό σχέδιο.

• Ο ρόλος της διάχυσης της γνώσης στη κοινωνία ώστε να συμμετέχει ουσιαστικά στη διακυβέρνηση και να μην εξαρτάται από πελατειακές σχέσεις (διαμεσολάβηση).

• Η άμεση προσέγγιση της κοινωνίας για τα θέματα που την απασχολούν και ο δημόσιος διάλογος μετά τον κατακερματισμό της «εργατικής τάξης» μέσα από το νέο παραγωγικό σχέδιο όπου ο καθένας θα βρει τον ρόλο του μέσα από αυτοοργάνωση.

• Η εμπλοκή των νέων που έχουν άμεσο ενδιαφέρον να δουν πως θα αντιμετωπίσουν τη νέα κατάσταση που έχει διαμορφωθεί αξιοποιώντας τις γνώσεις και εμπειρίες για να ενταχθούν σε ένα παραγωγικό σχέδιο που τους αφορά και τους ελκύει, διαμορφώνοντας έτσι τη ζωή τους.