Δασοπροστασία, πολιτική προστασία και κλιματική αλλαγή: η ανάγκη για ολοκληρωμένη προσέγγιση διαχείρισης περιβάλλοντος

Δασοπροστασία, πολιτική προστασία και κλιματική αλλαγή: η ανάγκη για ολοκληρωμένη προσέγγιση διαχείρισης περιβάλλοντος

Η συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο για τα θέματα δασοπροστασίας έγινε μετά από αίτημα της αντιπολίτευσης και κάτω από τη «ψυχολογική πίεση» πού άσκησαν τα θλιβερά γεγονότα στην Αττική. Ηταν μια ευκαιρία να υπάρξει μια ολοκληρωμένη συζήτηση για τα θέματα οργάνωσης σε περιφερειακό επίπεδο του μηχανισμού πρόληψης και αντιμετώπισης των φαινομένων αυτών που κάθε άλλο παρά σπάνια είναι στα νησιά μας.

Οι πυρκαγιές είναι ένα «φυσικό» φαινόμενο ειδικά στη περιοχή της Μεσογείου με τα ειδικά χαρακτηριστικά αναγλύφου, καιρικών συνθηκών, βλάστησης και ανθρώπινης δραστηριότητας.

Τα φαινόμενα αυξήθηκαν και εντάθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες λόγω:

-          Αύξησης της παρουσίας του ανθρώπου και των δραστηριοτήτων του (κατοικία, τουρισμός, κτηνοτροφία, υπαίθριες δραστηριότητες)

-          Μείωσης της χρήσης/διαχείρισης  του δάσους αλλά και των αγροτικών εκτάσεων με αποτέλεσμα την αύξηση της καύσιμης ύλης

-          Αύξησης της τιμής της γης αυξάνοντας τη πίεση για οικοπεδοποίηση και νέα δόμηση

-          Εμφάνισης της κλιματικής αλλαγής που οδηγεί σε πολύ εντονότερα καιρικά φαινόμενα και ειδικά στην αύξηση των θερμοκρασιών, έντονων βροχοπτώσεων που εναλλάσσονται με περιόδους ξηρασίας και έντασης των ανέμων.

Το θέμα των φυσικών καταστροφών είναι ένα θέμα:

- που δεν «σηκώνει» λαϊκισμούς και άγονη κομματική/παραταξιακή αντιπαράθεση.

- που συνήθως σε κανονικές συνθήκες βρίσκεται χαμηλά στην ατζέντα όλων - πολιτικών αρχών, διοίκησης και πολιτών - και «ανεβαίνει» κατακόρυφα μόλις υπάρξει το όποιου είδους πρόβλημα όπως πυρκαγιές, πλημύρες αλλά και σεισμοί. Μια τέτοια στάση δεν βοηθά να υπάρξει ο απαραίτητος σχεδιασμός και η ανάλογη κατανομή ανθρώπινου δυναμικού και χρηματικών πόρων για την υλοποίηση του όποιου μεσο-μακροπρόθεσμου σχεδίου το οποίο καθίσταται κάθε μέρα και πιο επιτακτικό όσο η κλιματική αλλαγή αρχίζει να «δείχνει τα δόντια της» .

Ειδικά σε ότι αφορά το θέμα της δασοπροστασίας και των δασικών πυρκαγιών έχουμε ένα θεσμικό πλαίσιο που:

- δίνει μεγαλύτερη έμφαση (όπως φαίνεται στα σχέδια επιχειρήσεων) στο «πλαίσιο της χρονικής και καταστροφικής εξέλιξης του φαινομένου» (βλέπε «μνημόνιο ενεργειών αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών εξ αιτίας δασικών πυρκαγιών ΠΕ ….), παρά στις δράσεις πρόληψης και ενημέρωσης των πολιτών,

-  έχει πολλές επικαλύψεις αρμοδιοτήτων ειδικά σε επίπεδο Αυτοδιοίκησης  αλλά και εμπλοκή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης που έχει την αρμοδιότητα για τα δάση αλλά δεν έχει επιχειρησιακή ικανότητα,

- συνδυάζεται με έναν επιχειρησιακό σχεδιασμό εντελώς ακατάλληλο για πολυνησιωτικό χώρο γεγονός που αφήνει πλήρως ακάλυπτα και εκτός σχεδιασμού τα μικρά νησιά στα οποία έχουν φυσική παρουσία ελάχιστες από τις εμπλεκόμενες κατά το σχέδιο υπηρεσίες και όσες έχουν παρουσία διαθέτουν ελάχιστο αριθμό ανθρώπινων και μηχανικών μέσων.   

Οι δράσεις όπως αναφέρονται τόσο στα «μνημόνια ενεργειών αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών» όσο και στα έγγραφα των Χωρικών Αντιπεριφερειαρχών και του Επάρχου Λήμνου έχουν «άρωμα» μιας επαναλαμβανόμενης γραφειοκρατικής πρακτικής με ελάχιστη ουσία και ακόμη λιγότερη δράση «πρόληψης».

Αλλά ποιες είναι πραγματικά οι αρμοδιότητες της Περιφέρειας και τι θα πρέπει να κάνει;

Α. Όπως περιγράφονται στον Καλλικράτη υπάρχουν αρμοδιότητες 3 επιπέδων:

o   Aρμοδιότητες Χωρικού Αντιπεριφερειάρχη (αρθρο 159)

ε) έχουν την ευθύνη της διάθεσης και του συντονισμού δράσης του απαραίτητου δυναμικού και μέσων για την πρόληψη, ετοιμότητα, αντιμετώπιση και αποκατάσταση των φυσικών και άλλων καταστροφών στην περιφερειακή ενότητά τους, σύμφωνα με τις οδηγίες και τις κατευθύνσεις που τους παρέχει ο περιφερειάρχης,

στ) προεδρεύουν του Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας της περιφερειακής ενότητας.

o   Αρμοδιότητες Εκτελεστικής Επιτροπής (άρθρο  174)

ι) Εισηγείται τα σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών και φυσικών καταστροφών, σε εναρμόνιση με τα αντίστοιχα σχέδια της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας.

o   Αρμοδιότητες Περιφέρειας (186 – Θ. Πολιτικής Προστασίας)

1. Ο συντονισμός και η επίβλεψη του έργου της πολιτικής προστασίας για την πρόληψη, ετοιμότητα, αντιμετώπιση και αποκατάσταση των καταστροφών, εντός των ορίων της εδαφικής της περιφέρειας, στο πλαίσιο και του ν. 3013/2002 (ΦΕΚ 102 Α΄), όπως ισχύει.

2. Η ευθύνη για την εφαρμογή του ετήσιου εθνικού σχεδιασμού πολιτικής προστασίας, κατά το σκέλος που τα οικεία προγράμματα, μέτρα και δράσεις εφαρμόζονται σε επίπεδο περιφέρειας.

Β. Όπως περιγράφονται στο «Μνημόνιο ενεργειών» των ΠΕ όπως περιγράφονται με ακριβώς τον ίδιο τρόπο (εδώ η καταγραφή από το Μνημόνιο της ΠΕ Λήμνου)

       «Η Περιφερειακή Ενότητα Λήμνου πρέπει να μεριμνά :  

-          για την συντήρηση του  Επαρχιακού οδικού δικτύου

-          για τον καθαρισμό των πρανών από παρόδια βλάστηση κατά μήκος του  Επαρχιακού οδικού δικτύου

-          για την ετοιμότητα εξοπλισμού και μέσων

-          για την ετοιμότητα ανθρώπινου δυναμικού

-          για την ενημέρωση πολιτών ως προς την υποχρέωση τους να μην εκτελούν θερμές εργασίες κατά την αντιπυρική περίοδο καθώς και τις συνέπειες που απορρέουν από την κείμενη νομοθεσία

-          για την ενημέρωση πολιτών περί θεμάτων αυτοπροστασίας

-          για την ενημέρωση πολιτών περί θεμάτων εκκένωσης οικισμών

-          για την εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού της

-          για την συνεργασία με ιδιωτικούς φορείς για την εξασφάλιση επιπλέον εξοπλισμού και μέσων

-          για την συγκρότηση Επιτροπών Καταγραφής Ζημιών

-          για την επικαιροποίηση κάθε έτος του Μνημονίου Ενεργειών

-          για την συμμετοχή στα ΣΤΟ, με εκπρόσωπο της  

-          για την σύγκλιση του Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας (ΣΟΠΠ)

-          Οι υπηρεσίες της ενεργούν σύμφωνα με το Μνημόνιο Ενεργειών Εκτάκτων Αναγκών Πολιτικής Προστασίας των Υπηρεσιών της Περιφερειακής Ενότητας Λήμνου.»

Το βασικό ερώτημα που τίθεται αφορά το τι πρέπει να περιλαμβάνει το σχέδιο δράσης της Περιφέρειας και αν αρκούν όσα περιλαμβάνουν στις αναφορές τους οι αρμόδιοι χωρικοί αντιπεριφερειάρχες και τα οποία βασίζονται κύρια στο πρακτικό του ΣΟΠΠ. Πιο συγκεκριμένα:

-          Αρκεί ο καθαρισμός των πρανών από παρόδια βλάστηση ως μόνο έργο πρόληψης; Εστω και αυτό γίνεται ικανοποιητικά και έγκαιρα;

-          Υπάρχει ετοιμότητα εξοπλισμού, μέσω και ανθρώπινου δυναμικού ειδικά όταν σε επίπεδο ΠΕ υπάρχει διάκριση μεταξύ των υπηρεσιών ΠΠ και ΔΤΕ που δεν εξασφαλίζει και τον καλύτερο συντονισμό; Πόσα άτομα εμπλέκονται άμεσα και έμμεσα στη ΠΠ σε κάθε ΠΕ.

-          Ποιες είναι οι δράσεις ενημέρωσης των πολιτών τόσο σε θέματα πρόληψης όσο και θέμα αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών;

-          Τι ακριβώς γίνεται στα 5 μικρά νησιά και στην Ικαρία που δεν έχουν σχετική παρουσία της Περιφέρειας;

Πρέπει να επισημανθεί ότι με βάση το Μνημόνιο Ενεργειών οι ίδιες δράσεις προβλέπονται και για τους Δήμους. Πως τα σχέδια των ΠΕ συνδέονται και συνεργούν με αυτά των Δήμων; Η πρόσφατη εμπειρία από τις πλημύρες της Δ.Λέσβου δεν ήταν η καλύτερη ούτε από τη πλευρά της πρόληψης ούτε από τη πλευρά του συντονισμού για την αποκατάσταση των ζημιών. Σε ότι αφορά δε την ενημέρωση των πολιτών …… μάλλον τίποτα. Αντίστοιχα φαινόμενα και σε προηγούμενες ανάλογες καταστάσεις φυσικών καταστροφών.

Εμείς στις προτάσεις μας θα επικεντρωθούμε σε 2 κατηγορίες θεμάτων:

Α. Στη κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διοίκησης και αυτοδιοίκησης

-          Με βάση την αρχή της νησιωτικότητας και ο σχεδιασμός Πολιτικής Προστασίας πρέπει να προσαρμοστεί κατάλληλα λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των νησιών. Αποψη μας είναι ότι στα νησιά ο μόνος φορέας που οφείλει και μπορεί από τη μια πλευρά να υλοποιήσει δράσεις πρόληψης (έργα, ενημέρωση πληθυσμού και εκπαίδευση άμεσα εμπλεκόμενων) και κυρίως να δράσει έγκαιρα όταν συμβεί η φυσική καταστροφή με την Τεχνική Υπηρεσία (και τους ιδιώτες κατόχους μηχανημάτων) και τους Εθελοντές, είναι ο Δήμος. Οταν τα φαινόμενα ξεπερνούν τη δυνατότητα αντιμετώπισης τους τοπικά, τότε θα πρέπει να παρεμβαίνει το κεντρικό κράτος (συμπεριλαμβανόμενης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας όταν είναι χωροθετημένη σε γειτονικό νησί), χωρίς να χρειάζεται να ενεργοποιηθούν τα ενδιάμεσα διοικητικά επίπεδα της Περιφέρειας και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης που ελάχιστα μπορούν να προσφέρουν επιχειρησιακά.

-          Η Περιφέρεια σε συνεργασία με την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και το Υπουργείο θα πρέπει να αναλάβουν με το κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό τη σύνταξη ουσιαστικών σχεδίων πρόληψης, ενημέρωσης και εκπαίδευσης με βάση τις ιδιαιτερότητες του κάθε νησιού χωριστά.  

-          Παράλληλα θα πρέπει να λυθούν τα προβλήματα χρηματοδότησης έργων και δράσεων, εξοπλισμού και ανθρώπινου δυναμικού, όμως σε μία ολοκληρωμένη λογική διαχείρισης περιβάλλοντος

-          Τέλος θα πρέπει να υπάρχει και αντίστοιχος ετήσιος απολογισμός του εγκεκριμένου ετήσιου σχεδίου δράσης, ειδικά οικονομικός, έχοντας υπόψη ότι πολλές φορές πιστώσεις που έχουν δοθεί για ΠΠ έχουν χρησιμοποιηθεί για άλλους σκοπούς.   

Β. Στην ενδεικτική αναφορά σε δράσεων πρόληψης είτε της διοίκησης είτε της περιφερειακής αυτοδιοίκησης

Δράσεις της Κεντρικής Διοίκησης

· Άμεση αναδιάρθρωση της δασοπυρόσβεσης με στροφή από τα μέσα στον άνθρωπο και την βιο-οικονομία, με ενεργό συμμετοχή πυροσβεστών και της δασικής υπηρεσίας στην πρόληψη πυρκαγιών τον χειμώνα, με καθαρισμούς εγκαταλειμμένων καλλιεργειών και βοσκοτόπων, εφαρμογή προδιαγεγραμμένης καύσης, αιφνιδιαστικές  ασκήσεις ετοιμότητας, εφαρμογή σχεδίων πυροπροστασίας, σεμινάρια κτλ.

· Ουσιαστική διάσταση της Πολιτικής Προστασίας  και λόγω της κλιματικής αλλαγής, με αλλαγή του λειτουργικού της πλαισίου και αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων και προγραμμάτων με επείγουσες διαδικασίες. Επαναπροσδιορισμός των αρμοδιοτήτων σχεδιασμού, υλοποίησης και ελέγχου από τα διαφορετικά επίπεδα διοίκησης

· Αυστηροποίηση θεσμικού πλαισίου προστασίας του θεσμικού πλαισίου προστασίας για περιοχές Natura.

· Aμεση αναστολή της εκτός σχεδίου δόμησης, για πέντε χρόνια τουλάχιστον, και μέχρι την οριστικοποίηση των χωροταξικών πλαισίων και της αναθεώρηση του χωροταξικού πλαισίου (με βάση και την Εθνική Στρατηγική για την Κλιματική αλλαγή και την θαλάσσια πολιτική).

· Ολοκλήρωση της Εθνικής Στρατηγικής  για τα Δάση

· Εκπόνηση Διαχειριστικών Μελετών Δασών με νέες προδιαγραφές που να λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη για προσαρμογή στη κλιματική αλλαγή.

·  Aμεση ανάρτηση του συνόλου των δασικών χαρτών της περιφέρειας Β. Αιγαίου, αλλά και ρύθμιση για την εξασφάλιση του απαραίτητου δασοτεχνικού προσωπικού, ώστε να προχωρήσει άμεσα και η κύρωση των χαρτών.

· Τα έργα πρόληψης των πυρκαγιών –κυρίως οι καθαρισμοί και διανοίξεις δασικών δρόμων να προχωρήσουν με προτεραιότητα, δίνοντας ευκαιρίες δραστηριοποίησης και δουλειάς σε δασικούς συνεταιρισμούς και φορείς κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας. Να γίνονται δε στο τέλος του χειμώνα έως την άνοιξη και όχι μέσα και τέλος καλοκαιριού.

· Αναβάθμιση της δασικής υπηρεσίας και λειτουργική εμπλοκή στο έργο της πυρόσβεσης. Εναρμόνιση του σχεδιασμού με τον ρόλο της Δασικής Υπηρεσίας κυρίως σε ότι αφορά τις δενδροφυτεύσεις και τις αναδασώσεις. Εμμονικά σήμερα  η ΔΥ υποστηρίζει και προωθεί τις αναδασώσεις με πευκόδεντρα. Αρνείται την κοπή των  μικρών αυτοφυών  πεύκων στα πρανή των  επαρχιακών και εθνικών δρόμων και την αντικατάσταση τους από άλλα είδη περισσότερο βραδυφλεγή.

· Να ξεπεραστούν οι μνημονιακές δεσμεύσεις για την καλύτερη στελέχωση των δασικών και πυροσβεστικών υπηρεσιών με προσωπικό διαθέσιμο όλο το χρόνο με επέκταση του αντικειμένου τους σε εργασίες πρόληψης κατά το εκτός της αντιπυρικής περιόδου διάστημα. Αλλαγή κι επέκταση της εργασιακής  και  εκπαιδευτικής σχέσης των εποχικών δασοπυροσβεστών . Η πρόσληψη τους προβλέπεται για δίμηνο κι ως εκ τούτου οι ενδιαφερόμενοι είναι περιστασιακοί και η εκπαίδευση τους κάθε χρόνο ξεκινά από μηδενική βάση. Πρόταση τουλάχιστον για τετράμηνη πρόσληψη με γνώμονα την κλιματική αλλαγή και την επέκταση της αντιπυρικής περιόδου.

· Αντιμετώπιση των προβλημάτων γήρανσης και υποστελέχωσης της πυροσβεστικής υπηρεσίας σε ανθρώπινο δυναμικό και μέσα. Ειδικά σε ότι αφορά το προσωπικό 700 πυροσβέστες μετατάχθηκαν στις Εθνικές Οδούς (300) και (400) στα αεροδρόμια που παραχωρήθηκαν στη Fraport μεταξύ των οποίων και αεροδρόμια στο Β.Αιγαίο. Ταυτόχρονα έγινε αύξηση ορίου ηλικίας για συνταξιοδότηση από τα 57 στα 59 την ίδια στιγμή που σημειώνονται  λιγότερες προσλήψεις νέων που θα στελέχωναν τις μάχιμες θέσεις.

· Η κατανομή των χρηματοδοτήσεων ΠΠ και ειδικά πυροπροστασίας να γίνονται όχι με πληθυσμιακά κριτήρια αλλά με δείκτες που να λαμβάνουν υπόψη την έκταση της περιοχής, η φυτοκάλυψη και δείκτες επικινδυνότητας χρηματοδοτώντας ολοκληρωμένα προγράμματα περιβαλλοντικής διαχείρισης.

Δράσεις της αυτοδιοίκησης

· Ουσιαστική συνεργασία περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης στο σχεδιασμό και στην εκτέλεση των δράσεων πρόληψης και αποκατάστασης

· Ουσιαστική συνεργασία στο εσωτερικό της Περιφέρειας με συνένωση των αρμοδιοτήτων Πολιτικής Προστασίας και Τεχνικών Εργων κάτω από το ίδιο πολιτικό πρόσωπο που να έχει την ευθύνη διαχείρισης των μηχανημάτων της Περιφέρειας

· Δρομολόγηση Σχεδίου Βιώσιμης Κτηνοτροφίας σε επίπεδο περιφέρειας.

· Επένδυση  στην προστασία των παραδοσιακών χρήσεων γης , να πλουτίσουμε το τοπίο με το παραδοσιακό μωσαϊκό από καλλιέργειες, αμπέλια, βοσκότοπους κλπ., που μπορεί να συμβάλλει ώστε οι πυρκαγιές να μην εξελίσσονται πολύ και να αντιμετωπίζονται ευκολότερα.

·  Πρόγραμμα αναδασώσεων με δέντρα αγροδασικά που μπορούν να δημιουργήσουν αληθινές «αντιπυρικές ζώνες». 

· Άμεση και υποχρεωτική από τους Δήμους  εφαρμογή του άρθρου 94 του Καλλικράτη (για τον καθαρισμό των εγκαταλειμμένων αγροτεμαχίων) με τη βοήθεια της μικτής χρήσης κτηματολογίου και GIS. Ως γνωστόν οι σχολάζουσες γαίες στην ύπαιθρο αποτελούν την ιδανική καύσιμη ύλη για την έρπουσα πυρκαγιά.

· Εφαρμογή σχεδίων  επέμβασης  και εκκένωσης οικισμών, αιφνιδιαστικές ασκήσεις (που ελέγχουν πραγματικά τη λειτουργία του συστήματος) κι όχι προγραμματισμένες που στην ουσία δεν ελέγχουν την ετοιμότητα του μηχανισμού.

· Στελέχωση πυροφυλακίων με ομάδες εκπαιδευμένων εθελοντών

· Χρήση νέων τεχνολογιών (drones) για εποπτεία κι έλεγχο κυρίως την ώρα που εξελίσσεται μια πυρκαγιά.

· Υπογειοποίηση καλωδίων της ΔΕΗ όπου η τάση ρεύματος το επιτρέπει

· Περιβαλλοντική εκπαίδευση σε μαθητές και γονείς  παράλληλα με την ενημέρωση για την πολιτική προστασία.

· Προγραμματισμός για αναβάθμιση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης από την επόμενη εκπαιδευτική περίοδο, με υποχρεωτικές ώρες σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, παράλληλα με την ενημέρωση για την πολιτική προστασία.

· Προγραμματισμός για την προώθηση των 'πράσινων' επαγγέλμάτων στην τεχνική εκπαίδευση ( διαχείριση δασών, υδάτων, προστατευόμενων περιοχών, αειφορικές καλλιέργειες, ενεργειακή αναβάθμιση, τεχνολογίες ΑΠΕ, βιοκλιματική αρχιτεκτονική κλπ.) και τη διαμόρφωση των απαραίτητων επαγγελματικών περιγραμμάτων.

· Αξιοποίηση του προγράμματος AIGIS του Πανεπιστημίου για την έγκαιρη προειδοποίηση πυρκαγιών και επέκταση του σε θέματα πρόληψης.

Κρίσιμο θέμα για όλα τα παραπάνω είναι να αλλάξει η νοοτροπία πολιτικών, διοίκησης και πολιτών σε ότι αφορά στις αναπτυξιακές προτεραιότητες σε σχέση με τα θέματα διαχείρισης περιβάλλοντος και φυσικών πόρων ειδικά κάτω από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι η προστασία των φυσικών πόρων δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά ένα καθοριστικό στοιχείο της επιβίωσης και της ποιότητας ζωής μας. Κατά συνέπεια οι δράσεις πρόληψης των φυσικών φαινομένων που πρέπει να αναλάβουμε ως κράτος, κάτοικοι, αγρότες, επιχειρηματίες, ο καθένας σε ότι μας αναλογεί, δεν θα πρέπει να θεωρούνται «άχρηστες και αχρείαστες», αλλά καθοριστικό στοιχείο μιας στρατηγικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Με βάση τα παραπάνω προτείνουμε όπως η ΠΒΑ:

-          ζητήσει από τη Κυβέρνηση να γίνουν οι απαραίτητες θεσμικές αλλαγές με βάση τα όσα προτείναμε

-          εκπονήσει ένα σχέδιο ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής διαχείρισης και πολιτικής προστασίας για τα νησιά της Περιφέρειας λαμβάνοντας υπόψη και την ανάγκη προσαρμογής στη κλιματική αλλαγή, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη πρόληψη και στην ενεργή συμμετοχή των πολιτών με στόχο τη χρηματοδότηση του από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους.

Τα ερωτήματα και οι προτάσεις που θέσαμε στη Περιφερειακή Αρχή έμειναν αναπάντητα, αφού θεωρήθηκε ότι όλα βαίνουν καλώς και δεν χρειάζεται να αλλάξει το παραμικρό. Ετσι, παρά την εμφανή ανάγκη για διαφοροποίηση της μέχρι σήμερα ασκούμενης πολιτικής σε περιφερειακό επίπεδο αλλά και τη πρόθεση της Κυβέρνησης να αλλάξει όλη τη δομή της Πολιτικής Προστασίας, η Περιφερειακή Αρχή αρνήθηκε να σταλεί το όποιο ψήφισμα με τις προτάσεις μας για το θέμα προς τη Κυβέρνηση.

Για μια φορά ακόμη η Περιφερειακή Αρχή αποδεικνύεται κατώτερη των περιστάσεων σε ένα θέμα που μέρα με την μέρα γίνεται όλο και πιο κρίσιμο. Χωρίς προτάσεις, χωρίς καν άποψη, όπως και σε όλα τα κρίσιμα θέματα των νησιών μας, η Περιφέρεια βρίσκεται στον «αυτόματο πιλότο» ενώ το σκάφος πηγαίνει κατά τα βράχια. Η αλλαγή κυβερνήτη αναδεικνύεται κάθε μέρα όλο και περισσότερο ως επιτακτική ανάγκη. 

Οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι

Γιούλη Αργυρούδη

Μαρία Νικολάρα

Γιάννης Σπιλάνης

Γαστρονομικός Τουρισμός με …απ’ευθείας προχειρότητες

Γαστρονομικός Τουρισμός με …απ’ευθείας προχειρότητες

Η αγροδιατροφή και ο τουρισμός αποτελούν αναμφισβήτητα τους δύο βασικότερους παραγωγικούς κλάδους των ελληνικών νησιών. Ειδικά στο Β.Αιγαίο η αγροδιατροφή (δηλαδή ο συνδυασμός της αγροτικής παραγωγής και του κλάδου τροφίμων και ποτών) με μια σειρά σημαντικών προϊόντων όπως το λάδι, το κρασί, το τυρί, το κρέας, τη μαστίχα, το ούζο ,το μέλι, τα φρούτα-μαρμελάδες, τα αρωματικά φυτά, τα αλίπαστα κλπ, έχει τζίρο μεγαλύτερο από αυτόν του τουρισμού.

Η σύνδεση αυτών των δύο κλάδων είναι καθοριστική και για το σύνολο της εθνικής οικονομίας όταν γνωρίζουμε ότι τα προϊόντα που χρησιμοποιεί ο τουρισμός ως πρώτες ύλες είναι μόλις κατά 20% ελληνικά και κατά 80% εισαγόμενα ,  κάτω από τη πίεση των χαμηλών τιμών που επιβάλουν οι διακινητές τουριστών (tour-operatorsκαι ηλεκτρονικές πλατφόρμες) , «ισοπεδώνοντας» το τουριστικό προϊόν. Στην Ιταλία τα ποσοστά είναι 70% και 30% αντίστοιχα. Έτσι ο τουρισμός στην Ιταλία δίνει προστιθέμενη αξία στα αγροτικά προϊόντα (δηλαδή υψηλότερες αμοιβές σε όσους εργάζονται στη παρασκευή τους), ενώ ταυτόχρονα διαφοροποιεί το προϊόν, δίνοντας του την ταυτότητα του τόπου, αλλά και ποιότητα

Ειδικά στο Β.Αιγαίο όπου ο τουρισμός είναι σε διαρκή κρίση από το 1999 όπως δείχνουν οι αριθμοί των αφίξεων την ίδια στιγμή που στους άλλους ελληνικούς προορισμούς έχουν διπλασιαστεί  (το 2014 ήρθαν λιγότεροι τουρίστες με πτήσεις charter από ότι το 1999) αλλά και της ημερήσιας δαπάνης ,η επιμονή στο ίδιο μοντέλο τουρισμού είναι απλά αδιέξοδη.

Κατά συνέπεια η πρωτοβουλία του Αντιπεριφερειάρχη Σάμου να εισηγηθεί την οργάνωση 2 δράσεων στις 10-12 Αυγούστου, η μία με θέμα «Ο Τουρισμός συναντά την τοπική παραγωγή»και η άλλη με θέμα «Samosbreakfast, δημιουργία- παρουσίαση και καθιέρωση του σαμιακού πρωινού»θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση αν:

-         οι δράσεις αυτές είχαν ως στόχο αυτό που περιγράφει η εισηγητική έκθεση. Όταν στοχεύεις στη διάχυση του «Σαμιακού Πρωινού» είναι σωστότερο οι δράσεις να γίνονται  εκτός τουριστικής σαιζόν, προκειμένου ιδιοκτήτες και  μάγειροι να είναι διαθέσιμοι να ενημερωθούν και να «εκπαιδευτούν» στο «σαμιώτικο πρωινό»  . Πόσοι  θα είναι παρόντες και πως θα πεισθούν για να ανεβάσουν τις τιμές ώστε να «χωράει» το Σαμιακό πρωινό; Έχει αποτυπωθεί από πριν  πόσες μονάδες της Σάμου  ήδη έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα «Ελληνικού Πρωινού» και ποιες είναι οι αιτίες που οι υπόλοιπες δεν το έχουν κάνει;

-          οι δράσεις αυτές εντάσσονταν σε έναν μακροχρόνιο περιφερειακό τουριστικό σχεδιασμό με πολύπλευρες δράσεις όλο το χρόνο και όχι μια μεμονωμένη εκδήλωση, λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου που εδώ και χρόνια προωθεί αυτή τη δράση. Αυτό θα σήμαινε τη δραστηριοποίηση της Αγροδιατροφικής Σύμπραξης (που έχει μπει σε βαθειά κατάψυξη) ή έστω της απολύτως αρμόδιας Περιφερειακής Επιτροπής Τουριστικών Θεμάτων και Θεμάτων Αγροδιατροφής  που και αυτή συνεδριάζει μόνο για τυπικούς λόγους. 

-          Οι δράσεις αυτές συνδέονταν με αντίστοιχες δράσεις στα άλλα νησιά του Β.Αιγαίου -ανεξάρτητα με το αν χρηματοδοτούνται από τη Περιφέρεια - σε ένα μεσοπρόθεσμο σχέδιο για την ανάδειξη και προβολή της Περιφέρειας ως γαστρονομικού προορισμού ,δίνοντας έμφαση στη τοπική προέλευση των προϊόντων και αξιοποιώντας την επιτυχημένη δράση του Επιμελητηρίου Κυκλάδων «AegeanCuisine» .Δυστυχώς αυτό δεν βρίσκει πρόσφορο έδαφος στο Β.Αιγαίο, αφού χρειάζεται συστηματική δουλειά και συνεργασίες.

-          Οι δράσεις αυτές εντάσσονταν σε ένα σχέδιο τουριστικής ανάπτυξης, με σεβασμό στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε νησιού, σε συνδυασμό με άλλες δράσεις που έχουν υλοποιηθεί ή προτείνεται να υλοποιηθούν -όπως η δημιουργία μιας μεγάλης πεζοπορικής διαδρομής στη Χίο- αλλά και της συνδυαστικής ανάδειξης άλλων πόρων όπως οι ιαματικές πηγές με στόχο ανάδειξης των νησιών του Β.Αιγαίου ως προορισμών ευεξίας και ευζωίας. Δεν είναι τυχαίο ότι η ολοκληρωμένη πρόταση τουριστικής ανάπτυξης που καταθέσαμε για συζήτηση στη Επιτροπή μετά από θετική γνώμη της Περιφερειακής Επιτροπής Διαβούλευσης δεν έχει συζητηθεί ακόμη.

Η Περιφερειακή Αρχή με τις πράξεις της όπως καταγράφονται τόσο από τις δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού, όπου χρηματοδοτείται η όποια τοπική εκδήλωση έχει προκύψει, όσο και από τα έργα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων έχει δείξει σταθερή προτίμηση στο «χάϊδεμα των αυτιών» της εκλογικής της πελατείας και σε εργολαβίες κάθε είδους και ποσού, αδιαφορώντας παντελώς σε ότι αφορά τη παραγωγική ανασυγκρότηση. Έχει δείξει απροκάλυπτα τη προτίμηση της σε «εκθέσεις», «γιορτές» και «πανηγύρια» πελατειακής σημασίας και όχι στον όποιο σχεδιασμό.

Έχουμε επαναλάβει ότι η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου έχει διαχρονικά την πιο ασθενή παραγωγική βάση από όλες τις Περιφέρειες της χώρας και ότι αυτό θα ανατραπεί μέσα από συστηματική προσπάθεια που θα ακολουθεί συγκεκριμένο σχεδιασμό και συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων. Με συγκριτικά πλεονεκτήματα τη φύση, τον πολιτισμό, την ιστορία και τη παραγωγική παράδοση των νησιών και με αιχμή του παραγωγικού δόρατος την αγροδιατροφή και τον τουρισμό, απαιτείται σχέδιο που να αξιοποιεί και να ενδυναμώνει τους πόρους αυτούς. Το μέλλον στο Β.Αιγαίο περνά υποχρεωτικά από την οργανική σύνδεση τους.

Η Περιφέρεια δεν μπορεί να υποκαταστήσει τους ιδιωτικούς φορείς στη παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, αλλά οφείλει να δημιουργήσει το πλαίσιο στήριξης των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων των νησιών μας μέσα από συνεχή και στοχευμένη ενημέρωση και εκπαίδευση επιχειρηματιών και εργαζόμενων, αλλά και ενεργοποίηση χρηματοδοτικών πόρων με κριτήρια τη καινοτομία και τη ποιότητα των παραγόμενων αγαθών και υπηρεσιών. Ταυτόχρονα οφείλει να αξιοποιεί τους δημόσιους πόρους (πχ. φυσικά και πολιτιστικά μνημεία), φροντίζοντας παράλληλα για την ενδυνάμωση της εικόνας των νησιών στο εσωτερικό, αλλά κυρίως στο εξωτερικό. Δράσεις που θα ανατρέψουν τη χαμηλή αναγνωρισιμότητα των νησιών της Περιφέρειας με στόχο την αύξηση της επισκεψιμότητας όλο το χρόνο, αύξηση της τουριστικής δαπάνης, αύξηση  εισοδημάτων και απασχόλησης, διάχυση των ωφελειών στη τοπική οικονομία και κοινωνία.  Όμως τα παραπάνω δεν επιτυγχάνονται με «επικοινωνιακές φωτοβολίδες» και απ’ ευθείας αναθέσεις.

Οι νόμοι της αυτοδιοίκησης (Καλλικράτης και Κλεισθένης) δίνουν στη Περιφέρεια τον κύριο ρόλο για τον αναπτυξιακό σχεδιασμό και τον συντονισμό μεταξύ των φορέων κεντρικών και περιφερειακών μέσα από τη διαχείριση του ΕΣΠΑ, με το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), με την δυνατότητα εμπλοκής στα προγράμματα διαπεριφερειακής συνεργασίας. Η δημόσια εικόνα που παρουσιάζει η Περιφέρεια προς τους πολίτες είναι αυτή της αδυναμίας παρέμβασης για τα αναπτυξιακά θέματα περιφερειακής σημασίας και η χρηματοδότηση κάθε είδους τοπικών γιορτών και πανηγυριών συνεχίζοντας πρακτικές άλλων εποχών.

Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε και με δεδομένο ότι η Περιφέρεια Β.Αιγαίου καλείται -παράλληλα με την ολοκλήρωση του τρέχοντος ΕΣΠΑ- να σχεδιάσει και να διαχειριστεί στην επόμενη προγραμματική περίοδο 600εκ € και ένα συνεχώς αυξανόμενο ΠΔΕ, χρειάζεται αλλαγή πορείας, νοοτροπίας και ανθρώπων.

Οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι

Γιούλη Αργυρούδη

Μαρία Νικολάρα

Γιάννης Σπιλάνης

Εκκαθάριση ΑΕΝΑΛ………στον απόηχο μιας κατ επίφαση συνεδρίασης

Εκκαθάριση ΑΕΝΑΛ………στον απόηχο μιας κατ επίφαση συνεδρίασης

Σε μια απ τα ίδια συνεδρίαση, με υποβαθμισμένη τη λειτουργία του Π.Σ, όπως κατ επανάληψη καταγγέλλουμε, «συζητήθηκε» η εκκαθάριση της ΑΕΝΑΛ. Και λέμε ‘’συζητήθηκε’’ γιατί πως αλλιώς να χαρακτηριστεί το τσουβάλιασμα ενός τόσο σοβαρού θέματος που απ το 2010 απασχολεί την τοπική κοινωνία, ως τελευταίο θέμα σε μια συνεδρίαση με 19 θέματα στην ημερήσια διάταξη και άλλα 6 προ ημερησίας. Στην οποία συμμετείχαν εν τέλει ο Πρόεδρος και 7 ακόμα Περιφερειακοί Σύμβουλοι απ τη Λέσβο. Η κ.Περιφερειάρχης είχε αποσυρθεί. Όσο για τα άλλα νησιά και λόγω της ώρας οι Σύμβουλοι αποχώρησαν και οι οθόνες της τηλεδιάσκεψης έκλεισαν για να μην αναμεταδίδεται το έρημο τοπίο.  Κανονικός εμπαιγμός δηλαδή.

Για την ιστορία η Αναπτυξιακή Εταιρεία Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λέσβου .  ιδρύθηκε το 1997 και λειτούργησε μέχρι το 2010, στην Μυτιλήνη και την Αθήνα, δύο καταστήματα πώλησης τοπικών προϊόντων και προϊόντων παραγωγής των Γυναικείων Συνεταιρισμών που οι περισσότεροι τα χρόνια αυτά έκαναν τα πρώτα τους βήματα.

Το 2003 με βασικό μέτοχο την ΑΕΝΑΛ (πάνω από 90%)  και με τη συμμετοχή επτά γυναικείων συνεταιρισμών ιδρύθηκε η «Lesvoshops AE», με σκοπό την συσκευασία, την τυποποίηση και την προώθηση των τοπικών προϊόντων. Μια εταιρεία που ποτέ εντέλει δεν μπήκε στην παραγωγική διαδικασία.

Η  Περιφέρεια, που διαδέχτηκε το 2010 την ΝΑ Λέσβου, αρνήθηκε να παραλάβει τις χρεωμένες και χρεοκοπημένες εταιρείες, και το Π.Σ Β. Αιγαίου με την 102/12-07-2011 απόφαση του, ενέκρινε τη λύση και την εκκαθάριση τους.

To πόρισμα τότε της ελεγκτικής εταιρείας Grant Thornton προσδιόριζε τις υποχρεώσεις των δύο εταιρειών την 31/12/2010 στα 3.411.000 ευρώ». Παράλληλα υποδείκνυε στην Περιφερειακή Αρχή την ανάγκη ενημέρωσης των εποπτικών αρχών υπογραμμίζοντας ότι «οι εκκρεμότητες που αφήνουν οι δύο εταιρείες, εμπεριέχουν στοιχεία ποινικών ευθυνών, πέραν αυτών που μπορεί να σχετίζονται  με την ορθότητα της διαχείρισης».

Το Π.Σ  με την ίδια απόφαση του στις 12/7/2011, αποφάσισε την αποστολή του πορίσματος της  Grant Thornton στην Δικαιοσύνη και τις αρμόδιες Κρατικές- Ελεγκτικές Αρχές. Στις 15/9/2011, κατατέθηκε αναφορά- καταγγελία του τότε Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου κ.Α.Γιακαλή προς την Α.Δ.Αιγαίου, που στις βασικές αρμοδιότητες της  περιλαμβάνεται «η εποπτεία και ο έλεγχος ΟΤΑ Α΄και Β΄βαθμού, των Ν.Π και των Ν.Π.Δ.Δ που ελέγχουν».

Τι έγινε αλήθεια με αυτήν την αναφορά- καταγγελία? Ποιο ήταν το πόρισμα?  Ενημερώθηκε ή ζήτησε να ενημερωθεί η παρούσα αλλά και η προηγούμενη Περ.Αρχή τι έγινε ? Η κ.Περιφερειάρχης ως Γ.Γ της Α.Δ.Αιγαίου απ το 2012 έως το 2014 είναι δυνατόν να μην γνωρίζει γι αυτήν την υπόθεση? Υπήρχαν άλλες τόσο σοβαρές καταγγελίες για πιθανές ποινικές και διαχειριστικές ευθύνες Ν.Π της αυτοδιοίκησης την εποχή εκείνη? Κι αν δεν υπάρχει πόρισμα, πότε το Π.Σ  ή έστω η ίδια η κ. Περιφερειάρχης και με ποιο έγγραφο ζήτησε απ την Αποκεντρωμένη να ενημερωθεί και να μας ενημερώσει? Γιατί αφέθηκε να περνά άπρακτα τόσος χρόνος? Η συγκάλυψη και η παραγραφή πιθανών αδικημάτων για όσους συνέβαλαν στο όργιο ήταν ο σκοπός? Τι έγινε με την προσφυγή στη δικαιοσύνη επίσης? Είναι ερωτήματα που μας απασχολούν και περιμένουν απάντηση.

Η Α.Ε.Ν.Α.Λ λύθηκε και τέθηκε σε καθεστώς εκκαθάρισης.Η εκκαθάριση ξεκίνησε τελικά στις 9/9/13 με ορκωτούς λογιστές της εταιρείας ΣΟΛ. Τον Ιούλιο του 2014, υπήρξε ενημέρωση του Π.Σ απ τους εκκαθαριστές, όπου παρουσίασαν τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν και ζήτησαν την παράταση της σύμβασής τους μέχρι το τέλος του 2014, χωρίς ωστόσο η εκκαθάριση να ολοκληρωθεί τελικά. Στις 8/6/2016 το Περ.Συμβούλιο αποφάσισε την παράταση της εκκαθάρισης. Στις 19/5/2017 μειοδότης- ανάδοχος  ανακηρύχθηκε η εταιρεία ΣΟΛ ΑΕ- Crowe Horwath. Χρειάστηκαν δηλαδή 18 μήνες (Γενάρης 2015- Ιούνιος 2016) για να μάθει το Π.Σ ότι οι εκκαθαριστές της 1^ης περιόδου δεν μπορούσαν να πληρωθούν, άρα να ολοκληρωθεί η εκκαθάριση του 2014. Και χρειάστηκαν άλλοι 8 μήνες καθυστερήσεων για να βγει στον αέρα η διακήρυξη του διαγωνισμού -το Φλεβάρη του 2017. Τουλάχιστον 26 μήνες καθυστέρηση απ την παρούσα Π.Α

Προφανώς η λύση και η εκκαθάριση αυτών των εταιρειών δεν μπορούν να απαντήσουν στα ουσιώδη ερωτήματα , ούτε να αναζητήσουν ευθύνες .Η εκκαθάρισή σήμερα της ΑΕΝΑΛ αποτυπώνει, εν μέρει μόνο, την εικόνα και το μέγεθος της ζημιάς που έχει προκληθεί για τον τόπο, τους εργαζόμενους, τις συνεργαζόμενες επιχειρήσεις και τους πιστωτές τους. Και χαρήκαμε όλοι που ένα μεγάλο μέρος φόρων και προστίμων θα φύγει απ την καμπούρα του Λεσβιακού λαού με τον περιορισμό των προστίμων από 2,5 εκ.ευρώ στις 200 χιλ. Και οφείλουμε να ευχαριστήσουμε τους εκκαθαριστές. Και νοιώθουμε ανακούφιση για την παραγραφή κάποιων οικονομικών ετών, που οι φόροι που θα προέκυπταν γι αυτά  θα επιβάρυναν ασύμμετρα τα πενιχρά οικονομικά της Π.Ε Λέσβου.

Όμως η συζήτηση δεν σταματά εδώ γιατί….

Είναι  εργαζόμενοι που ακόμα αγωνίζονται να εισπράξουν τα δεδουλευμένα τους με αγώνες χρόνων στα δικαστήρια, κι άλλοι που ακόμα διεκδικούν τη δουλειά τους.

Είναι οι Γυναικείοι Συνεταιρισμοί που υπέστησαν οικονομική κατάρρευση, σύρθηκαν χρόνια στα δικαστήρια κι απ το 2016 υπό προϋποθέσεις άρχισαν να πληρώνονται. Απ τον πενιχρό προϋπολογισμό της ΠΕ Λέσβου, όχι απ την εκκαθάριση. Κάποιοι δεν άντεξαν και συμπαρασύρθηκαν απ την ΑΕΝΑΛ. Όμως η Π.Β.Αιγαίου σε ειδική τελετή για την 8^η του Μάρτη, βράβευσε- με περισσή υποκρισία -αυτές τις πρωτοπόρες γυναίκες .

Είναι και άλλες μικρές μεταποιητικές επιχειρήσεις-,προμηθευτές των καταστημάτων της ΑΕΝΑΛ, που εν μέσω οικονομικής κρίσης δέχτηκαν ένα ακόμα ισχυρότατο πλήγμα σε σχέση με τα οικονομικά τους μεγέθη .

Είναι οι φόροι και οι οφειλές στο ΙΚΑ, είναι τα μισθώματα στα ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ.

Είναι τα δάνεια από τη ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΛΕΣΒΟΥ-ΛΗΜΝΟΥ, δάνεια χωρίς εγγυήσεις , που βούλιαξε κι αυτή και συμπαρέσυρε κόσμο. Ντόμινο δηλαδή….

Είναι όλα αυτά τα σπασμένα που η ΠΕ Λέσβου, οι πολίτες της Λέσβου δηλαδή, πληρώνουν από το 2010 για αποζημιώσεις, νομική υποστήριξη, έξοδα λύσης και εκκαθάρισης, έξοδα διοικητικής υποστήριξης, δικαστικές δαπάνες, τόκους υπερημερίας, ασφαλιστικές εισφορές φόρους και πρόστιμα, χωρίς εν τέλει να διαφαίνεται ότι η Π.Β.Αιγαίου επιδιώκει από κάπου να πάρει μέρος αυτών των χρημάτων .

Είναι τα σχόλια, οι φήμες και τα δημοσιεύματα που διατρέχουν τον τόπο μας από το 2010 μέχρι σήμερα.

Είναι πρωτίστως η ηθική κατάπτωση, η απαξίωση και η κατασυκοφάντηση των αυτοδιοικητικών αναπτυξιακών εγχειρημάτων αλλά και του συνεργατισμού.

Είναι που μείναμε χωρίς αναπτυξιακά εργαλεία.

Είναι η Λεσβιακή κοινωνία -που εξακολουθεί να παρακολουθεί με την αγωνία της παραγραφής, πιθανών ποινικών και πειθαρχικών ευθυνών και επιζητά την απόδοση τα του Καίσαρος τω Καίσαρι

Η  ‘’συζήτηση’’ αφέθηκε για το τέλος στο Π.Σ, για να περιοριστεί πιθανόν σε τεχνοκρατικού χαρακτήρα, την ώρα που η πόλη κοιμάται. Όμως παραμένει μια βαθειά πολιτική συζήτηση και αφορά ένα τεράστιο - για τα δεδομένα του νησιού μας και στη συνείδηση των πολιτών-πολιτικό και οικονομικό σκάνδαλο.

Μια μικρογραφία όσων συνέβαιναν στη χώρα όλη τα προηγούμενα χρόνια και οδήγησε σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό  χωρίς να αποδοθούν ευθύνες. Είναι τυχαίο άραγε το γεγονός ότι η εκκαθάριση κράτησε τόσα χρόνια ώστε οι όποιες ποινικές ευθύνες να έχουν παραγραφεί με ασφάλεια. Ή μήπως κάποιοι πέρα από τις ποινικές ευθύνες θέλουν να παραγραφούν οριστικά και οι πολιτικές ευθύνες των πολιτικών τους φίλων και συγγενών;

 Υπάρχει η βούληση να προχωρήσει το Περιφερειακό Συμβούλιο; Έστω και τώρα. Να αναζητήσει το πόρισμα στην Αποκεντρωμένη, να ζητήσει διαχειριστικό έλεγχο. Να προσπαθήσει έστω να διακόψει την παραγραφή όσων δεν έχουν παραγραφεί? Το να πληρώνει η Περιφέρεια με ‘’ξένα κόλλυβα’’  όσων δικαιώνονται στα δικαστήρια δεν είναι απόδοση δικαιοσύνης και το ξέρουμε όλοι. Και η κοινωνία το ξέρει. Είστε συνυπεύθυνοι κυρίες και κύριοι της Περιφερειακής Αρχής για το έγκλημα που συντελέστηκε σε τούτον τον τόπο. Υπάρχουν πολιτικές ευθύνες που δεν παραγράφονται.

Οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι

Αγλαϊα Αργυρούδη

Μαρία Νικολάρα

Γιάννης Σπιλάνης

Συνέντευξη στον ΠΟΛΙΤΗ ΧΙΟΥ 6/7 για θέματα της επικαιρότητας (ΦΠΑ, ευρωπαϊκοί πόροι, προσφυγικό, τουρισμός)

Συνέντευξη στον ΠΟΛΙΤΗ ΧΙΟΥ 6/7 για θέματα της επικαιρότητας (ΦΠΑ, ευρωπαϊκοί πόροι, προσφυγικό, τουρισμός)

1. Ο ευθύς συσχετισμός διατήρησης του ΦΠΑ με το προσφυγικό θεωρείται θετική ή αρνητική εξέλιξη για τα νησιά μας;

Η διατήρηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα προσφυγικά νησιά αποτελεί αναμφισβήτητα μια «ανακούφιση» των κατοίκων των νησιών αυτών. Οπως έχουμε τονίσει σε προηγούμενες παρεμβάσεις για το συγκεκριμένο θέμα, ο ΦΠΑ είναι ένας κοινωνικά άδικος φόρος που ταυτόχρονα συμβάλει στη μείωση του υψηλού κόστους λειτουργίας των νησιωτικών οικονομιών επιβαρύνοντας τη διαβίωση των νοικοκυριών, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και την λειτουργία του κράτους. Είχαμε επισημάνει ότι το θέμα των συντελεστών του ΦΠΑ δεν θα έπρεπε να συνδεθεί με το προσφυγικό θέμα διότι αποτελεί ένα «οριζόντιο» θέμα που αφορά ΟΛΑ τα ελληνικά νησιά, ανεξάρτητα αν θίγονται από το προσφυγικό ή όχι.

2. Το ευρωπαϊκό αντίδωρο των 330 εκ. ευρώ για την προσεχή Προγραμματική Περίοδο είναι αρκετό για να αντισταθμίσει τις μακροχρόνιες επιπτώσεις ταύτισης των νησιών ως προσφυγικούς υποδοχείς;

Ο διπλασιασμός των πόρων από τα διαρθρωτικά ταμεία –εφόσον επιβεβαιωθεί στη πράξη- δεν μπορεί να θεωρηθεί «αντίδωρο». Αντίθετα είναι ένα τεράστιο ποσό που πρέπει να αξιοποιηθεί κατάλληλα ώστε να αντιμετωπίσει τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα της Περιφέρειας που έχουν οδηγήσει σε μια συρρίκνωση των παραγωγικών τομέων της οικονομίας (23% του ΑΕΠ από γεωργία, μεταποίηση τουρισμό σε αντίθεση με 39% στο Ν.Αιγαίο και 37% στη Κρήτη και σε εξάρτηση από τον δημόσιο τομέα (32% έναντι 16% στο Ν.Αιγαίο και 21% στη Κρήτη) και μείωση του ποσοστού απασχόλησης που στην ΠΒΑ είναι μόλις 35%, ενώ στην ΠΝΑ είναι 44% και στη Κρήτη 42%.

Ταυτόχρονα, χωρίς να έχουν υπολογιστεί οι όποιες αρνητικές συνέπειες στον τουρισμό η μείωση των εσόδων από τις 60.000 λιγότερες αφίξεις του 2016 (χωρίς τον υπολογισμό της αύξησης των Τούρκων που όμως μένουν πολύ λίγο στα νησιά μας)  αντιστοιχεί σε 1.150 κατοίκους σε ετήσια βάση και σε 21 εκ €. Οι επιπλέον προσωρινοί κάτοικοι (Frontex, ΜΚΟ, κλπ) και επιπλέον ντόπιοι απασχολούμενοι έχουν δαπανήσει πολύ περισσότερα την ίδια χρονιά. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να υποκαταστήσουμε τον τουρισμό από πρόσφυγες, ούτε να θεωρήσουμε ότι η ροή αυτή των χρημάτων αποτελεί ανάπτυξη. Αλλά ας είμαστε ρεαλιστές στις εκτιμήσεις και όχι κινδυνολόγοι.

3. Υπήρχαν περιθώρια αντίδρασης στη διαφαινόμενη εξέλιξη; Το Περιφερειακό Συμβούλιο εκτίμησε με επάρκεια τη φορά των πραγμάτων;

Από το 2015 έχω υπογραμμίσει ότι το προσφυγικό είναι ένα πρόβλημα που θα διαρκέσει χρόνια και είχαμε δεχτεί να συμμετάσχουμε σε «Επιτροπή Κρίσης» τόσο συνολική, όσο και για τον τουρισμό ειδικά. Όλα αυτά, ενώ ήταν αρχική πρωτοβουλία της Περιφερειακής Αρχής, πολύ γρήγορα ατόνησαν. Ετσι η κα Καλογήρου έχει αναλάβει προσωπικά εξ ολοκλήρου την ευθύνη για τη διαχείριση του προσφυγικού.

4. Αλλάζει πια η στρατηγική της Περιφέρειας μετά τις τελευταίες εξελίξεις; Είναι εφικτός ο στόχος ανάπτυξης του τουρισμού ή χρειάζεται αναπροσαρμογή στόχων;

              Η τουριστική κρίση υπάρχει από το 2000. Από τότε και μέχρι το 2014 υπήρξε μείωση των τουριστικών αφίξεων σε όλα τα νησιά (από 280.000 αφίξεις charter το 1999 σε 250.000 αφίξεις το 2014) και παράλληλη μείωση της δαπάνης. Επομένως η αναπροσαρμογή στόχων είναι απαραίτητη και ανεξάρτητη του προσφυγικού, το οποίο σαφώς πρέπει να ληφθεί υπόψη στη καμπάνια προβολής. Μέχρι τώρα η Περιφέρεια λειτουργεί σαν να μην έχει συμβεί τίποτα, ενώ η συνεργασία της με τους άλλους άμεσα ενδιαφερόμενους (δήμοι, επιχειρήσεις, εργαζόμενοι) είναι ανύπαρκτη.

Γ.Σπιλάνης

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ

Γραπτή Ερώτηση - κλείσιμο ΠΙΚΠΑ

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς

Κα Χρ. Καλογήρου, Περιφερειάρχη

Κ. Θ.Βαλσαμίδη, Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος

Κα Καλογήρου, κε Βαλσαμίδη,

Από τα ΜΜΕ πληροφορηθήκαμε ότι δώσατε εντολή να κλείσει το ΠΙΚΠΑ Μυτιλήνης, χώρος στον οποίο φιλοξενούνται και δραστηριοποιούνται μετανάστες και πρόσφυγες εδώ και πολλά χρόνια, εξ αιτίας της έλλειψης συστήματος διάθεσης των λυμάτων που να ικανοποιεί τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας. Επειδή σε πολλές περιπτώσεις τα δημοσιεύματα του τύπου δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα θα θέλαμε να ενημερωθούμε για όσα έχουν συμβεί.

Ταυτόχρονα – και για να αναδειχτεί το κατά πόσο η εντολή σας είναι ή όχι μεροληπτική -  θα θέλαμε να ενημερωθούμε:

- για τη κατάσταση λειτουργίας των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων δήμων και παραγωγικών μονάδων, τους ελέγχους που έχετε πραγματοποιήσει και τα αποτελέσματα τους καθώς και τις υπόλοιπες ενέργειες σας

- για τη διάθεση των λυμάτων όσων οικισμών και μονάδων δεν έχουν υποχρέωση σύνδεσης σε ή κατασκευής μονάδας επεξεργασίας λυμάτων και τους ελέγχους που έχουν πραγματοποιηθεί.

Μυτιλήνη  9/7/2018

Οι περιφερειακοί σύμβουλοι

Αγλαϊα Αργυρούδη

Μαρία Νικολάρα

Γιάννης Σπιλάνης

Διατήρηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα «προσφυγικά» νησιά

Διατήρηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα «προσφυγικά» νησιά

Η διατήρηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα προσφυγικά νησιά αποτελεί αναμφισβήτητα μια «ανακούφιση» των κατοίκων των νησιών αυτών. Οπως έχουμε τονίσει σε προηγούμενες παρεμβάσεις για το συγκεκριμένο θέμα, ο ΦΠΑ είναι ένας κοινωνικά άδικος φόρος που ταυτόχρονα συμβάλει στη μείωση του υψηλού κόστους λειτουργίας των νησιωτικών οικονομιών επιβαρύνοντας τη διαβίωση των νοικοκυριών, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και την λειτουργία του κράτους (http://ioannispilanis.blogspot.com/2017/10/blog-post_19.html ).

Είχαμε επισημάνει ότι το θέμα των συντελεστών του ΦΠΑ δεν θα έπρεπε να συνδεθεί με το προσφυγικό θέμα διότι αποτελεί ένα «οριζόντιο» θέμα που αφορά ΟΛΑ τα ελληνικά νησιά, ανεξάρτητα αν θίγονται από το προσφυγικό ή όχι. Ειχαμε ζητήσει με άλλες παρεμβάσεις μας σχετικά με το προσφυγικό να υπάρξουν ειδικά στοχευμένα μέτρα για τα 5 συγκεκριμένα νησιά ώστε να αντιμετωπιστούν τα άμεσα και έμμεσα προβλήματα που δημιουργούν οι προσφυγικές ροές και ο εγκλωβισμός προσφύγων για μεγάλο διάστημα σε τομείς όπως η ασφάλεια, η υγεία, η παιδεία με παράλληλα μέτρα ανακούφισης των προσφύγων (και ειδικότερα των πλέον ευάλωτων ομάδων) μέχρις ότου αντιμετωπιστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα θέματα που συνδέονται με την παροχή ασύλου και τη τελική τους εγκατάσταση.

Είχαμε επισημάνει ότι η εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ δεν αποτελεί πανάκεια για την αντιμετώπιση των πολλαπλών αναπτυξιακών προβλημάτων των νησιών, ενώ η εικοσαετής εφαρμογή του μέτρου ΔΕΝ ΑΠΕΔΩΣΕ ΤΙΠΟΤΑ γιατί δεν αξιοποιήθηκε σωστά από τις τοπικές αρχές και τον επιχειρηματικό κόσμο.

Σε επιστολή που στείλαμε στον Πρωθυπουργό με τη συνάδελφο περιφερειακή σύμβουλο του Οικολογικού Ανέμου κα Α.Αργυρούδη στις 30/4/2018 (http://ioannispilanis.blogspot.com/2017/10/blog-post_17.html) είχαμε υπογραμμίσει ότι η πολιτική μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ αποτελεί ένα από τα ελάχιστα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί για τα νησιά (έστω και αν δεν αφορούσε όλα τα νησιά) με βάση το άρθρο 101 του Συντάγματος και παρά την ύπαρξη της νομοθετικής βάσης για την εφαρμογή της «ρήτρας νησιωτικότητας».

 Στην επιστολή αυτή είχαμε ζητήσει όπως η εφαρμογή των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ να αφορά όλα τα νησιά του ν.4446/16 και όχι μόνο τα λεγόμενα «προσφυγικά νησιά» για να μην υπάρξει αυτή η μη λογική σύνδεση, είχαμε υπογραμμίσει την αναγκαιότητα της επέκτασης του μέτρου σε όλα τα ελληνικά νησιά μόλις αυτό είναι δυνατό στο πλαίσιο των δεσμεύσεων της χώρας και των δημοσιονομικών πλεονασμάτων, ενώ είχαμε ζητήσει να δρομολογηθούν και άλλες νησιωτικές πολιτικές.

Είναι γεγονός ότι ήδη από τη 1^η Ιουλίου έχει τεθεί σε εφαρμογή ένα άλλο σημαντικό μέτρο για τα νησιά που είναι το «Μεταφορικό Ισοδύναμο» που αποτελεί πάγιο αίτημα των νησιωτών και θα περιμένουμε να δούμε τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του. Στην ίδια θετική κατεύθυνση κινείται η πληροφορία που αναγράφηκε στα ΜΜΕ ότι η κυβέρνηση προτίθεται να διπλασιάσει τους ευρωπαϊκούς πόρους του ΕΣΠΑ προς το Β.Αιγαίο για τη περίοδο 2021-7, ενώ ήδη έχει αυξήσει τους εθνικούς πόρους του ΠΔΕ μέσα από το ειδικό αναπτυξιακό.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ:

-          Χαιρετίζει αυτές τις θετικές εξελίξεις

-          Θα συνεχίζει να υποστηρίζει την αναγκαιότητα μιας ολοκληρωμένης νησιωτικής πολιτικής και να καταθέτει προτάσεις προς αυτή τη κατεύθυνση.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ παραμένει σταθερό στην άποψη για την αντιμετώπιση των μακροχρόνιων διαρθρωτικών προβλημάτων της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου απαιτεί πέρα από την όποια συνδρομή της Κυβέρνησης στο πλαίσιο της πολιτικής της νησιωτικότητας είναι αναγκαία η ύπαρξη ολοκληρωμένης αναπτυξιακής στρατηγικής με όραμα και στόχους σε συνεργασία με όλους τους παραγωγικούς, επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς των νησιών.

Το ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΖΩΗΣ με το ΑΙΓΑΙΟ καλεί σε συσπείρωση όλες τις οικονομικές και κοινωνικές δυνάμεις των νησιών που θεωρούν ότι ένα άλλο αναπτυξιακό μοντέλο είναι δυνατό, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για αυτή την αλλαγή.

Γιάννης Σπιλάνης

Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

Περιφερειακός Σύμβουλος